God

10 oktober 2019 door Lukas ten Napel

Carmen helpt Holocaustoverlevenden in Oekraïne: "Ik kreeg een droom over het werk dat ik nu doe"

“In Nederland horen we wel eens dat ouderen niet willen praten over de oorlog. In Oekraïne heb ik daar nog niets van gemerkt.” Dat vertelt Carmen Ullersma van Christenen voor Israël. Zij werkt in Oekraïne mee aan een sponsorproject dat zich richt op Holocaustoverlevenden. Naast het aanreiken van financiële ondersteuning voor deze ouderen, die het vaak niet breed hebben, probeert Christenen voor Israël de verhalen van deze mensen vast te leggen. Carmen vertelde CIP.nl waarom ze dit werk doet en wat het sponsorproject precies inhoudt.

Christenen voor Israël stelt zich ten doel christenen in Nederland bewust te maken van de betekenis van het Joodse volk in Gods handelen met deze wereld. Zij doet dit door het geven van betrouwbare informatie over Israël.

Wat voor werk doe je precies in Oekraïne?
"Veel tijd besteed ik aan het bezoeken van Joodse Holocaustoverlevenden; oudere mensen. We nemen interviews af met deze Joden. Dat doe ik samen met Anemone uit Duitsland of Alina, onze Oekraïense vertaalster. Er zijn mensen uit zowel Nederland als Duitsland die Holocaustoverlevenden sponsoren. Ik schrijf stukjes voor de Nederlandse tak en zij voor de Duitse tak van Christenen voor Israël."

Ligt het niet gevoelig dat Anemone uit Duitsland komt?
“Meestal niet. Er zijn veel mensen die dat niet moeilijk vinden. Voor sommige ouderen voelt het wel dubbel. De mensen uit Duitsland die dit doen, gebruiken het werk ook als een manier om verzoening te brengen. Veel Joodse ouderen uit Oekraïne kunnen dat aannemen. De afgelopen dagen was ik met Anemone op stap in de dorpen rondom Kiev. De mensen waren heel blij met de bezoeken die we aflegden.”

Kun je meer vertellen over de omstandigheden van die de Joodse Holocaustoverlevenden in Oekraïne?
“In de dorpen, maar ook in de steden, is het moeilijk om rond te komen. Veel jongeren trekken naar de stad of het buitenland. Kinderen van de ouderen werken vaak in landen als Polen; het is voor die mensen heel moeilijk om zo ver bij hun kinderen vandaan te wonen. Ze kunnen geen directe hulp van hen ontvangen.
Het pensioen ligt heel laag in Oekraïne. Omgerekend krijgen ouderen tussen de 48 en zestig euro per maand. Ze moeten kiezen hoe ze hun geld besteden; aan de gasrekening, aan eten of aan medicijnen. Meestal is het de keuze tussen die drie dingen.”

“Het goede van Sponsorproject Holocaustoverlevenden is dat we de deze mensen geen contant geld in handen geven. Iemand van de Joodse gemeenschap zelf ontvangt het geld, koopt wat de mensen nodig hebben en brengt dit persoonlijk naar hen toe. Meestal gaat dit om medicatie. Ook delen we voedselpakketten uit. De ouderen kunnen dan hun geld aan de gasrekening besteden. We nemen een deel van hun kosten uit handen."

Waarom heb je de stap gezet om dit werk in Oekraïne te gaan doen?
"Toen ik in Moldavië woonde en werkte, kreeg ik een droom over het werk dat ik nu doe in Oekraïne. Ik heb vaker op belangrijke punten in mijn leven bijzonder gedroomd, zo ook toen. Ik zag een witte bus. In zulke bussen brengen we Oekraïense Joden, die naar Israël terugkeren, naar de luchthaven. Ik zat naast de chauffeur en op het dashboard zag ik een zilveren munt liggen met een Davidsster op de ene kant en het teken van Israël, de menorah met olijftakken eromheen, op de andere kant. Ik was heel erg onder de indruk van die munt. In Moldavië was ik niet bezig met het werk dat ik nu doe; in de regio waar ik werkte zijn geen Joden meer. Er was geen aanleiding om dit te dromen. Vanwege die droom ben ik dit werk daadwerkelijk gaan doen. Ik denk dan ook dat God tot ons kan spreken door dromen; er staan genoeg voorbeelden van in de Bijbel.”

Mijn ouders gingen op een gegeven moment op werkreis naar Oekraïne. Deze werd door Christenen voor Israël georganiseerd. Je leert in zeven dage tijd veel over de geschiedenis van de Joodse gemeenschap in Oekraïne. Mensen krijgen verhalen te horen van Holocaustoverlevenden zelf.
In Nederland horen we wel eens dat ouderen niet willen praten over de oorlog. In Oekraïne heb ik daar nog niets van gemerkt. De mensen willen gehoord worden over het lijden dat ze hebben meegemaakt. Als we bij mensen langs zijn geweest, horen we vaak: “Bedankt dat jullie ons niet vergeten en naar ons luisteren”.

De reis die mijn ouders maakten, was er een om de Joodse gemeenschap te bemoedigen, maar ook om te zien hoe het met de Joodse gemeenschap daar gaat.
Na de reis vertelden mijn ouders over het werk van Christenen voor Israël in Oekraïne. Ik moest weer terugdenken aan de droom die ik net beschreef. Na een paar gesprekken, ben ik in maart 2018 begonnen.”

Kun je een voorbeeld noemen van een Holocaustoverlevende die zijn/haar verhaal deelt en die indruk op jou heeft gemaakt?
"Rita Schweibes vind ik een mooi voorbeeld van een Holocaustoverlevende die haar verhaal wil delen. Ze kan zich de oorlog nog heel goed herinneren. Het bijzondere is dat we de verhalen horen op de plekken waar ze daadwerkelijk hebben plaatsgevonden; bij het ghetto en bij de veertig kilometer lange weg die ze moesten lopen naar het concentratiekamp (ook wel de ‘dodenweg’ genoemd). Veel mensen stierven onderweg. Het was toen één van de koudste winters.
Dat is heel anders dan wanneer je een verhaal alleen leest. De bereidheid om het verhaal te willen delen, vind ik het meest bijzondere aan mensen als Rita.

Rita is nu 83. Dat is ook een reden waarom wij interviews met Holocaustoverlevenden afnemen. Over tien jaar leven heel veel van die mensen niet meer. We willen hun verhalen opschrijven, zodat we die niet zullen vergeten, ook vanuit respect naar de mensen, die deze moeilijke periode hebben moeten doorstaan.”

Wil je meer lezen over het Sponsorproject Holocaustoverlevenden van Christenen voor Israël? Klik dan hier.

Start het gesprek

Alleen CIP+ leden kunnen reageren op artikelen. Word ook CIP+ lid, praat mee en geniet van nog veel meer voordelen!
Bekijk alle voordelen Inloggen
Vakanties
Hier adverteren?

Beluister onze Podcast!

iTunes Stitcher Spotify
Krijg volledige toegang tot CIP.nl. Start je gratis maand!