Blog

Dagelijks leven

15 augustus 2019 door Patrick Goede

Spreken op een begrafenis, hoe dat je dat eigenlijk?

De dood hier op aarde is onderdeel van het leven. Als christenen hebben we het prachtige vooruitzicht herenigd te worden met onze familieleden en oog in oog te staan met onze Heer en Heiland. Maar wat zeg je nu precies over een overleden dierbare ten onverstaan van vrienden, familie en kennissen? TED komt met een handige blauwdruk die kan helpen bij het houden van een grafrede.

Wanneer je terugkomt van een begrafenis kun je soms geraakt zijn door de volledigheid waarin een persoon beschreven of geportreteerd is. Dit doet soms bijna bovennatuurlijk voorkomen maar een degelijke voorbereiding op een begrafenisrede kan helpen om de juiste snaar te raken.

De eerste regel wat betreft een begrafenistoespraak is dat het om de overledene zelf gaat en niet om jou. Het gaat erom dat je aandacht hebt voor de manier waarop iemand geleefd heeft. De kunst is om daar de meest betekenisvolle en gedenkwaardige gedeelten uit te halen.

Schrijf op papier wat je je wilt gaan zeggen. Het is niet eenvoudig om wat iemand allemaal betekend heeft op te schrijven maar hierdoor is het gemakkelijker herinneringen over het leven van die persoon bij jezelf op te roepen. Hiermee eer je de overledene en kun je tegelijkertijd het verlies beginnen te verwerken. Je zorgt hiermee ook voor een diepe connectie met de andere betrokkenen. Probeer om eerlijk te zijn in plaats van een idealistisch beeld van iemand te schetsen dat niemand herkent. 

Steve Schafer is een voorganger die gespecialiseerd is in het helpen van mensen bij het schrijven van een begrafenisrede. Hij komt met de volgende tips:

  • Richt je op ongeveer 1000 woorden, dus zes a zeven minuten spreektijd.
  • Schrijf altijd op wat je gaat zeggen, ook al kijk je er niet meer naar. Dit helpt je gedachten te ordenen en de belangrijke details te onthouden.
  • Wees persoonlijk en spraakzaam. Dit is geen formele speech maar het waarderen van iemand. 
  • Als je niet wordt aangekondigd of geïntroduceerd stel jezelf dan voor en vertel wat je relatie tot de overledene was.
  • Begin met een verhaal over de overledene. Mensen worden geraakt door specifieke anekdotes. 
  • Gebruik humor. De beste begrafenistoespraken zijn respectvol en eerbiedig maar ze geven de mensen die rouwen ook weer ruimte om te kunnen lachen. Plagerijen zijn oké wanneer dat past bij de persoon en de familie die het betreft.
  • Sluit af met een zin waarin je je direct richt tot de overledene, bijvoorbeeld: "Hans, bedankt dat je mij geleerd hebt een goede vader te zijn."

Nu volgt een voorbeeld van een grafrede waarbij telkens aangegeven is hoe die vormgegeven wordt.

(Begin met een introductie die een beeld schetst van het karakter van die persoon. Starten met een herinnering waarin beschrijvende details worden gegeven is beter dan brede statements als "Ze was aardig" of "Ze was liefdevol en zorgzaam.")

Vanaf het allereerste begin was ze al aan mijn zijde, zo wandelde ze met mij over de midgetgolfbaan dichtbij ons huis en bereidde ze trouw mijn gekke lunchverzoeken: Cheddarkaas met mayonaise sandwiches en stiekem een Snicker die aan het zicht van mijn moeder ontrokken werd.

(Schrijf belangrijke momenten op die staan voor een levenslange connectie)

Ik was zo hecht met mijn oma dat ik rond mijn 23e bang werd dat ze mijn trouwdag niet zou halen. Dus besloot ik er haast mee te maken. Nou... ze heeft hem gehaald, en ook mijn eerste scheiding, mijn tweede huwelijk en ze leerde mijn twee kinderen kennen en had hen lief. Ze vond Jeff vanaf het begin leuk en op een dag, voordat we verloofd waren, zei ze moedig tegen hem: "Nou, stop er maar een ring omheen!" waarmee ze zonder het te weten Beyoncé parafraseerde.

(Vertel over adviezen, dingen die deze persoon altijd zei (anekdotes) en waarden die nagelaten werden)

Ik vroeg haar ooit of ik nog een derde kind zou moeten willen en zij zei: "Waarom, lieverd? Je hebt al de perfecte familie." Het belangrijkste voor mijn oma waren haar familie en haar geloof; ze gaf niks om materialistische dingen. In feite stond ze erom bekend spullen weg te geven. "Er was altijd iemand die het meer nodig had dan zij", vertelde ze dan. Deze naastenliefde laat een erfenis achter die ik ook aan mijn kinderen wil doorgeven. Tijd met de familie was voor haar het grootste cadeau dat ze kon krijgen en zelfs daarin was ze niet hebberig.

(Dankuitingen naar andere familieleden die hebben geholpen bij het verzorgen)

Ik ben ontzettend dankbaar voor mijn familie die haar liefgehad, verzorgd en bijgestaan heeft in de tijd dat ze ouder werd. Wetende dat ze Anton had die haar wekelijks meenam naar de kerk en met haar lunchte op zondag. Dat zorgde ervoor dat ze elke week met blijdschap tegemoet bleef zien. David en Eline arriveerden altijd met een doos vol Cote d'Or chocolade, haar favoriet. Het Pavlov-experiment werd door haar bevestigd wanneer ze hen binnen zag komen. En mama bedankt, je hebt zo veel voor oma gezorgd met compassie en ongekende trouw in de afgelopen tien jaar. Ik bedank je niet alleen voor wat je aan haar hebt gegeven maar ook voor het voorbeeld dat je bent geweest op het gebied van zorg en respect voor ouderen. 

New Faith Network
NFN Originals Films
bekijk alle originals

(Langzaamaan wordt er richting het einde gewerkt en afgesloten met een passende quote, gedicht of een andere vorm van afscheid nemen)

"Toen mijn vrienden kinderen begonnen te krijgen en ik begreep hoe heroïsch een bevalling moet zijn om een baby in leven te houden, de constante en uitputtende vraag van een wezentje dat niets kan doen maar alles nodig heeft, realiseerde ik mij dat mijn moeder dit allemaal voor mij had gedaan voordat ik mij het ook maar kon herinneren. Ik kreeg te eten, werd gewassen, kreeg kleren, leerde praten en kreeg nog duizend andere dingen, steeds weer, opnieuw en opnieuw, elk uur, elke dag, jarenlang. Ze gaf mij alles voordat ze mij niets meer gaf."

Rebecca Solnit, uit The Faraway Nearby

Vertaalt uit het boek A Beginner's Guide to the End: Practical Advice for Living Life and Facing Death door B.J. Miller en Shoshana Berger. Copyright 2019.

Start het gesprek

Alleen CIP+ leden kunnen reageren op artikelen. Word ook CIP+ lid, praat mee en geniet van nog veel meer voordelen!
Bekijk alle voordelen Inloggen
Vakanties
Hier adverteren?

Beluister onze Podcast!

iTunes Stitcher Spotify