Rick Schreur

God

16 juli 2019 door Jeffrey Schipper

Waarom een nieuwe catechesemethode in christelijk Nederland broodnodig is

“Op alle mogelijke manieren willen we het mooie en belangrijke catechesewerk aandacht geven en daarbij zowel kerkenraden als catecheten en mentoren ondersteunen”, aldus Rick Schreur namens Just Read It!. Zij willen door middel van deze nieuwe catechesemethode de volgende generaties inwijden in wat de kerk al eeuwen gelooft en hen leren hoe dat geloof ook deel van henzelf kan worden. CIP.nl stelt de projectleider van Just Read It! een aantal vragen.

Het Landelijk Contact Jeugdwerk (LCJ) is een jongerenorganisatie in de Christelijke Gereformeerde Kerken met hart en zorg voor alle jongeren van de gemeenten.

Er is al heel wat stof beschikbaar om catecheseonderwijs te geven. Waarom is een nieuwe methode tóch nodig volgens jullie?
Just Read It! komt voort uit het verlangen om een inhoudsvolle vorm van kerkelijk onderwijs te bieden en catecheten daarvoor van middelen te voorzien. De doelgroep is de jonge generatie, die van de oudere generaties dient te horen wat de kerk van alle eeuwen heeft geloofd. Daarom wil deze methode vormgeven aan het ideaal van een echte verbinding, namelijk tussen de inhoud van Gods Woord en de belijdenis van de kerk enerzijds en het leven en denken van de jongeren van nu anderzijds.
Dat betekent dat in elk hoofdstuk de Bijbel centraal staat. Bij Gods openbaring ligt het startpunt van de ontwerpers. Vervolgens verbinden zij twee zaken aan de betreffende Bijbelgedeelten: dat wat de kerk der eeuwen heeft geloofd en verwoord én dat wat in het leven en denken van jongeren speelt en leeft.

"Hebreeuwse vroedvrouwen maken de baby dorstig door hun vinger in een kom met gestampte dadels te dopen en die vervolgens in de mond van de baby te stoppen. Zo hopen ook wij dat de catecheselessen jongeren dorstig maken naar Christus en Zijn Woord."

Dat laatste is heel belangrijk: Sluit je aan bij de leef- en betekeniswereld van jongeren? Anders blijft er weinig hangen van wat je onderwijst, hoe waar en belangrijk de lesinhoud ook is. In het boek ‘Wijs mij de weg’ schrijft dr. W. ter Horst treffend: “Het beeld van twee meisjes en een jongen van een jaar of veertien, in de kerkbank links voor me, staat me sinds de laatste kerkdienst op het netvlies gegrift. Ze keken maar een beetje om zich heen om de tijd te doden. Meezingen deden ze ook al niet. Er was niets dat aansloot bij hun betekeniswereld, om maar helemaal te zwijgen over hun belevingswereld. Die kinderen zijn we – menselijkerwijs gesproken – kwijt in de kerk, ondanks de zorgvuldige christelijke opvoeding die hun lieve ouders hen hebben gegeven.”

Kunnen we voorkomen dat het zo ver komt met kinderen, dat ze onverschillig worden voor het Evangelie en er een dikke eeltlaag groeit om hun hart? Daarvoor geloven we dat het nodig is dat we ons verdiepen in de betekeniswereld van jongeren; dat we op zoek gaan naar taal en voorbeelden die zij begrijpen. Van daaruit willen we steeds weer wijzen naar Gods Woord, waarvan we geloven dat het ‘levend en krachtig is, en scherper dan enig tweesnijdend zwaard’ (Hebreeën 4:12).

Daarnaast hopen we dat de lessen verlangen opwekt bij jongeren. In Spreuken 22:6 staat: ‘Oefen de jongeman overeenkomstig zijn levensweg.’ Het woord ‘oefenen’ betekent in de oorspronkelijke tekst ‘dorstig maken naar’. Hebreeuwse vroedvrouwen maken de baby dorstig door hun vinger in een kom met gestampte dadels te dopen en die vervolgens in de mond van de baby te stoppen. Zo hopen ook wij dat de catecheselessen jongeren dorstig maken naar Christus en Zijn Woord. En dat ze gaan inzien dat alleen bij Hem leven, hoop en vergeving is te vinden.”

Hoe maakt jullie catechesemethode verschil ten opzichte van andere methodes?
“Een van de voordelen van Just Read It! is dat de lessen digitaal worden aangeboden. Op deze manier kunnen we eenvoudig veranderingen doorvoeren en verouderde onderdelen vervangen door actuele. Daarnaast bieden we de PowerPoints en de Leerwijzers open source aan, zodat gemeentes deze ook op hun groep qua leeftijd, niveau en interesse kunnen aanpassen. Zo bieden we een product dat breed te gebruiken is.

"Er zijn genoeg (online) mogelijkheden om interactief met de stof bezig te zijn. Beelden en voorbeelden worden voortdurend geactualiseerd."

Bovendien wordt de methode aangeboden vanuit een Interkerkelijk Centrum voor catechese. Dit maakt dat de continuïteit, actualiteit en de aandacht op het gebied van catechese wordt gewaarborgd. Just Read It! is een initiatief van het Landelijk Contact Jeugdwerk (LCJ). Bij dit interkerkelijke project is ook Hervormd Jeugd Werk (HJW) betrokken vanuit de Protestantse Kerk in Nederland. En bovendien is er betrokkenheid vanuit de achterban van de Hersteld Hervormde Kerk en de Gereformeerde Gemeenten.
Contact is er volgens het platform ook met de Theologische Universiteit Apeldoorn (TUA), Driestar Educatief, het Wartburg College, Edu-Sign en verschillende jeugdbonden.”

Bij elke les is er een Leerwijzer voor de catechisanten. Wat houdt deze Leerwijzer in?
“Deze Leerwijzer is het blad of boekje dat de catechisanten voor zich hebben liggen tijdens de catechisatie. De Leerwijzer is open van karakter, om de catecheet de ruimte te geven zelf zijn opdrachten en/of verwerkingen te kiezen. Op deze Leerwijzer staat het Bijbelgedeelte dat die les behandeld wordt, met daaronder schrijfruimte. Ook staan er opdrachten, een samenvatting, lees- en kijktips en enkele vragen op. De Leerwijzer is eveneens digitaal beschikbaar, zodat deze ook naar de ouders gestuurd kan worden, om het (geestelijk) contact tussen de ouders en kinderen te bevorderen.”

De gratis methode Just Read It! is onderdeel van het gelijknamige platform Just Read It!. Wat houdt dit platform in?
“Dit is een digitaal platform waarop de catecheet zelf lessen kan samenstellen, maar waar ook standaardlessen worden aangeboden. Er is ruimte om correcties, aanvullingen en ideeën door te geven. Deze worden door een redactieraad beoordeeld en bij een positief oordeel doorgevoerd. Zo blijft de methode groeien. Er zijn genoeg (online) mogelijkheden om interactief met de stof bezig te zijn. Beelden en voorbeelden worden voortdurend geactualiseerd. Op die manier blijft het catecheseonderwijs aansluiten bij de leefwereld van de jongeren, die immers ook steeds in beweging is.

"Een catecheet is in wezen een ‘mystagoog’: iemand die jongeren mag inwijden in de eeuwenoude geheimenissen van het Kerk en het Evangelie."

Just Read It! zoekt de verbinding en de ontmoeting met jongeren, maar ook met catecheten en met iedereen die het catechesewerk een warm hart toedraagt. Daarom wordt dit online platform een kenniscentrum waarop allerlei zaken worden verzameld rondom catechese. Er zal een inventarisatie komen van bestaande en nieuwe onderzoeken op het terrein van catechese. Daarnaast zullen publicaties, discussies en boekentips hier te vinden zijn. Ook een overzicht van catechesemethodes zal niet ontbreken.

We bieden er ook een basiscursus catechese aan, die (beginnende) catecheten bouwstenen aanbiedt voor het geven van catechisatie. Vanuit een ‘catechetenpool’ komen catecheten beschikbaar die op verschillende manieren ingezet kunnen worden. Kortom: op alle mogelijke manieren willen we het mooie en belangrijke catechesewerk aandacht geven en daarbij zowel kerkenraden als catecheten en mentoren ondersteunen.”

Voor predikanten/kerkelijk werkers is het een hele uitdaging om verbinding te zoeken met jongeren en hen te onderwijzen. Wat zou je hen mee willen geven?
“Het belangrijkste is dat je zelf de verborgen omgang kent met God. Als je dagelijks wandelt met de levende Christus, merken jongeren dat ongetwijfeld. Vuur ontsteek je met vuur. Het kan een verlangen in hun hart opwekken: niet naar ‘iets’, maar naar Iemand.

Daarbij is het heel belangrijk hoe je kijkt naar jongeren. Zie je ze als stelletje lastpakken? Of kijk je met open, verwachtingsvolle en liefdevolle blik? Ben je nieuwsgierig naar hun verhaal, worstelingen, hun leefwereld? Jongeren ‘ruiken’ het als je van hen houdt.

Bovendien is het belangrijk dat je je identificeert met jongeren en ‘in hun schoenen gaat staan’. Kerkvader Augustinus zei ooit: “Eigenlijk moet je de leerlingen zien als vreemdelingen die bij jou komen logeren. Stel dat je hen de stad wil laten zien, dan moet je jezelf helemaal met hen vereenzelvigen. Vanuit die persoonlijke betrokkenheid kun je door hun ogen de stad opnieuw ontdekken. Leren is de moeite waard wanneer je samen met de leerlingen een ontdekkingsreis maakt.”

Dat is een heel andere houding dan dat je even komt vertellen hoe het ‘zit’. Catechese is dan ook heel wat anders dan ‘informatieoverdracht’. Een catecheet is in wezen een ‘mystagoog’: iemand die jongeren mag inwijden in de eeuwenoude geheimenissen van het Kerk en het Evangelie. Dat is een ontdekkingstocht voor de jongeren, maar evengoed voor de catecheet. Als het gaat om het Evangelie kun je namelijk nooit uitgeleerd of uitverwonderd zijn. God die mens wordt in Jezus Christus en zondaars zoekt… dat blijft onbevattelijk. Of zoals dr. M. Kater onlangs schreef in het Reformatorisch Dagblad: “Wanneer we over onze God spreken, duizelt het ons.””

Klik hier voor meer informatie

Start het gesprek

Alleen CIP+ leden kunnen reageren op artikelen. Word ook CIP+ lid, praat mee en geniet van nog veel meer voordelen!
Bekijk alle voordelen Inloggen
New Faith Network
NFN Originals Films
bekijk alle originals
Vakanties
Hier adverteren?

Beluister onze Podcast!

iTunes Stitcher Spotify