3 waardevolle lessen uit Johannes

God

25 juni 2019 door Metta Wierenga

Drie waardevolle lessen uit het evangelie van Johannes

Eén Jezus, vier portretten! Hoe bijzonder is het dat wij vier verslagen kunnen lezen en bestuderen over de daden en het onderricht van Jezus van 2000 jaar geleden! Johannes neemt bij deze vier een heel eigen plaats in. Zowel door zijn woordkeus, de sfeer als de opbouw heeft Johannes een bijzonder evangelie geschreven.

1. Johannes’ proloog als adelaarsblik op het evangelie
Wist je dat je in de eerste achttien verzen van Johannes’ evangelie al een overview vindt van belangrijke ideeën en waarheden, die Johannes later in zijn evangelie zal uitwerken?
Het lijkt of hij je als lezer meteen in het begin tot grote hoogte brengt, zodat je alvast met een soort adelaarsblik het hele evangelie kunt overzien. Licht, duisternis, leven, waarheid, genade, glorie, uit God geboren, de Vader zien… al deze begrippen en concepten worden al aangestipt.

Het Evangelisch College (EC) is een interkerkelijk opleidingsinstituut dat (deeltijd)opleidingen en cursussen aanbiedt op het gebied van de Bijbel, Theologie, Missionair Werk, Pastoraat, Jongerenwerk, Prediking en Leiderschap.

Ook naar zijn belangrijkste doel om te schrijven verwijst hij: ‘de wondertekenen van Jezus zijn opgeschreven, opdat u gelooft dat Jezus de Messias is, de Zoon van God, en opdat u door te geloven leeft door zijn naam’. (20:30-31)
Geloof en eeuwig leven, dat gunt hij zijn lezers en met zijn evangelie laat hij zien dat er twee opties zijn (1:11-13): óf je ontvangt Jezus en wordt een kind van God; óf je wijst Jezus af en blijft in de duistere wereld.

Wist je dat je in de eerste achttien verzen van Johannes’ evangelie al een overview vindt van belangrijke ideeën en waarheden, die Johannes later in zijn evangelie zal uitwerken?

2. Geloof en leef!
Geloof en leven zijn kernwoorden voor Johannes die grote theologische betekenis hebben. Geloof is niet alleen een passief, intellectueel aannemen van feiten, maar veel meer een positieve daad van toewijding aan Jezus, en dus ook navolging. Leven wil zeggen ‘eeuwig leven’, waarbij eeuwig leven niet naar de periode na de dood of op de vernieuwde hemel en aarde verwijst, maar naar het kennen van de Vader en de Zoon, zie 17:3.

Eeuwig leven is bij Johannes dus geen tijdsbepaling: ooit krijg je eeuwig leven. Nee, eeuwig leven is een kwaliteit van leven: als je God kent, ben je gered. Eeuwig leven begint hier en nu al.

3. De zeven tekens van Jezus
Het is vrij bekend dat in Johannes’ evangelie 7 ‘Ik ben’-uitspraken van Jezus staan. Het is minder bekend dat Johannes ook zeven wondertekens van Jezus beschrijft. Dit komt waarschijnlijk omdat Johannes alleen de eerste twee zo aanduidt. Jezus’ eerste teken is, dat Hij van water wijn maakt. Zijn tweede teken is de genezing van de zoon van de hoveling. Johannes gebruikt vooral het woord 'teken' (semeion), waar de andere evangeliën het woord 'wonder' (dynamis) gebruiken. Joh.2:11 maakt de betekenis van een teken duidelijk:
‘Dit heeft Jezus in Kana, in Galilea, gedaan als eerste wonderteken;
hij toonde zo zijn grootheid en zijn leerlingen geloofden in hem.’

Geloof en leven zijn kernwoorden voor Johannes die grote theologische betekenis hebben.

Wonderen worden door Johannes zo beschreven als vol van betekenis, als iets belangrijks wat naar nog iets anders verwijst. Zo zijn de tekens allereerst een hulpmiddel om mensen in Jezus te laten geloven (14:11) als Gods Zoon, want de tekens wijzen immers op Zijn glorie. Door een wonder te karakteriseren als een teken, verlegt Johannes de aandacht van het wonder zelf naar Koning Jezus. Het wonder heeft zo vooral een verwijsfunctie. Johannes beschrijft in zijn Evangelie de wonderen die Jezus doet, om de lezers te overtuigen dat de Christus, de Zoon van God, deze Jezus is.

Tekens zijn voor Johannes wonderen met een specifieke boodschap. De tekens die Johannes heeft opgenomen in zijn evangelie zijn dan ook nauwkeurig uitgekozen en passen in de doelstelling van zijn evangelie, zoals hierboven al genoemd is: geloof in Jezus en leef!

Zo onderstreept Johannes dat je niet bij Jezus’ wonderen moet blijven hangen, maar achter de wonderen de persoon Jezus moet ontdekken, want alleen bij Jezus zelf is het leven te vinden, zoals zijn leerlingen zelf ook zeggen in Joh.6:68 en 69:
‘Naar wie zouden we moeten gaan, Heer?
U spreekt woorden die eeuwig leven geven,
en wij geloven en weten dat u de heilige van God bent.’
Dit heeft alles te maken met het feit dat Jezus God de Vader toont en bekend maakt:
‘Niemand heeft ooit God gezien, maar de enige Zoon, die zelf God is, die aan het hart van de Vader rust, heeft Hem doen kennen.’ (Joh.1:18)

Metta Wierenga is docent Nieuwe Testament bij het Evangelisch College. De ETS-Bijbelcursus van het Evangelisch College is een interkerkelijke Bijbelcursus die wordt aangeboden op 55 locaties in Nederland en online. Elke lesmaand behandelt de cursus één Bijbelboek uit het Oude Testament en één Bijbelboek uit het Nieuwe Testament. Johannes is één van de Bijbelboeken die afgelopen schooljaar bij de lessen Nieuwe Testament aan de orde kwam.

Klik hier voor meer informatie over de ETS-Bijbelcursus!

Start het gesprek

Alleen CIP+ leden kunnen reageren op artikelen. Word ook CIP+ lid, praat mee en geniet van nog veel meer voordelen!
Bekijk alle voordelen Inloggen
Vakanties
Hier adverteren?
New Faith Network
NFN Originals Films
bekijk alle originals

Beluister onze Podcast!

iTunes Stitcher Spotify