3 waardevolle lessen uit Jozua

God

19 juni 2019 door Leen Stehouwer

Drie waardevolle lessen uit Jozua

De vijf boeken van Mozes, ook wel Thora genoemd, vormen het begin van de Bijbel en onderwijzen de Israëlieten hoe ze moeten leven. Jozua, het zesde boek van de Bijbel, is het eerste van de historische boeken van het Oude Testament. Het boek Jozua hoort niet bij de Thora, maar is toch duidelijk een vervolg op de boeken van Mozes, speciaal op Deuteronomium. Jozua begint met een verwijzing naar het recente overlijden van Mozes, waarover verteld is in het laatste hoofdstuk van Deuteronomium. Jozua begint ook op de plaats waar Deuteronomium eindigt, op de drempel van Kanaän. Datgene wat al zo lang en zo vaak beloofd was in de boeken van Mozes wordt in Jozua werkelijkheid: het in bezit nemen van het beloofde land. Hoe dit verloopt leert ook ons waardevolle lessen, drie daarvan worden hieronder nader uitgewerkt.

Het Evangelisch College (EC) is een interkerkelijk opleidingsinstituut dat (deeltijd)opleidingen en cursussen aanbiedt op het gebied van de Bijbel, Theologie, Missionair Werk, Pastoraat, Jongerenwerk, Prediking en Leiderschap.

1. Geloof in Gods beloften want Hij maakt ze waar
Het kan moeilijk zijn om op Gods beloften te blijven vertrouwen als het lang duurt voor ze werkelijkheid worden. Jozef is een voorbeeld van iemand die blijft geloven, al weet hij dat het lang zal gaan duren. Hij kent Gods belofte aan Abraham:
In die tijd werd het land bewoond door de Kanaänieten. Maar de HEER verscheen aan Abram en zei: ‘Ik zal dit land aan jouw nakomelingen geven’ - Genesis 12:6-7.
Als Jozef in Egypte gaat sterven, zegt hij:
God zal zich jullie lot aantrekken: Hij zal jullie uit dit land wegleiden en je naar het land brengen dat Hij onder ede aan Abraham, Isaak en Jakob heeft beloofd. Zweer me dat jullie, wanneer God zich jullie lot aantrekt, mijn lichaam van hier zullen meenemen - Genesis 50:24-25.

Jozef is een voorbeeld van iemand die blijft geloven, al weet hij dat het lang zal gaan duren.

De tijd verstrijkt en de Israëlieten wonen in Egypte, honderden jaren lang. Als ze tot slavernij worden gedwongen, lijkt de vervulling van Gods belofte verder weg dan ooit. Maar God grijpt in! De Israëlieten worden door Hem bevrijd en verlaten Egypte. Het lichaam van Jozef nemen zij mee:
Mozes had het lichaam van Jozef meegenomen, omdat Jozef de Israëlieten plechtig had laten zweren dat te zullen doen. ‘God zal zich jullie lot aantrekken,’ had hij gezegd, ‘en dan moeten jullie mijn lichaam van hier met je meenemen’ - Exodus 13:19.

Voor de Israëlieten volgt een lange reis door de woestijn. Eindelijk wordt in Jozua Gods belofte van een eigen land voor de nakomelingen van Abraham werkelijkheid. Na de verovering vindt ook het lichaam van Jozef zijn laatste rustplaats:
De beenderen van Jozef, die het volk van Israël uit Egypte had meegevoerd, werden begraven in Sichem, op het stuk land dat Jakob voor honderd qesita had gekocht van de zonen van Chamor, onder wie Sichem. De nakomelingen van Jozef kregen dit stuk land in bezit - Jozua 24:32.

Het geloof van Jozef dat puur gebaseerd was op de belofte van God is een voorbeeld voor ons:
Door zijn geloof sprak Jozef aan het eind van zijn leven al over de uittocht van het volk van Israël en gaf hij opdracht zijn gebeente dan mee te nemen - Hebreeën 11:22.

Laten ook wij aan Gods beloften vasthouden en trouw naar Zijn wil leven, al weten ook wij niet wanneer de beloften werkelijkheid zullen worden.
Wie is die betrouwbare en verstandige dienaar die de heer heeft aangesteld over zijn huispersoneel om hun op tijd te eten te geven? Gelukkig de dienaar die daarmee bezig is wanneer zijn heer komt - Matteüs 24:45-46.

Geloof kan zich uiten in gehoorzaam handelen op Gods bevel, hoe dwaas dat handelen menselijk gezien ook lijkt.

2. Geloof en stap buiten je eigen comfortzone
Jezus geeft verbazingwekkend onderwijs over de kracht van geloof:
Jezus zei tegen hen: ‘Heb vertrouwen in God. Ik verzeker jullie: als iemand tegen die berg zegt: “Kom van je plaats en stort je in zee,” en niet twijfelt in zijn hart, maar gelooft dat gebeuren zal wat hij zegt, dan zal het ook gebeuren. Daarom zeg Ik jullie: alles waarom jullie bidden en vragen, geloof dat je het al ontvangen hebt, en je zult het krijgen - Marcus 11:22-24.

Geloof is niet een soort psychische kracht die bepaalde zaken afdwingt, maar een vast vertrouwen op God dat Hij zal handelen als de mensen die Hem toebehoren Hem vragen om iets dat overeenkomstig met Zijn wil is. Geloof kan zich uiten in gehoorzaam handelen op Gods bevel, hoe dwaas dat handelen menselijk gezien ook lijkt. Het Bijbelboek Jozua bevat hier mooie voorbeelden van zoals het doortrekken van de Jordaan (zie 3:14-17) en het volgen van de aanwijzingen om Jericho te veroveren (hoofdstuk 6). Er is ook een voorbeeld van geloof dat nog verder gaat en zich niet schaamt om op eigen initiatief om iets ‘onmogelijks’ te bidden:

Want op die dag, de dag dat de HEER de Amorieten aan Israël overleverde, had Jozua gebeden tot de HEER. In aanwezigheid van Israël sprak hij: ‘Zon, sta stil boven Gibeon, maan, blijf staan boven de vlakte van Ajjalon.’ En de zon stond stil en de maan bleef staan, tot Israël zijn vijanden had afgestraft. Dit staat opgetekend in het Boek van de Oprechte. De zon bleef een volle dag boven aan de hemel staan voordat ze onderging. Het is voor noch na die dag ooit voorgekomen dat de HEER op die manier gehoor gaf aan de bede van een mens, maar de HEER streed dan ook voor Israël - Jozua 10:12-14.

Jozua bidt hier een gebed zoals Jezus dat in Marcus 11 bedoelt: een vraag om iets wat menselijk gezien onmogelijk is, maar wel past in en bijdraagt aan Gods plan.

Een mogelijk gebed voor ons: Heer, geef mij de moed om uw aanwijzingen te volgen, ook als die vanuit menselijk perspectief ‘dwaas’ zijn. Leer mij bidden om ‘onmogelijke’ zaken.

De Israëlieten en Jozua stellen de goede vragen, maar laten zich misleiden door de slimme antwoorden.

3. Vraag Gods leiding in alles
In hoofdstuk 9 worden Jozua en de andere leiders van Israël benaderd door een gezantschap van de dichtbij wonende Gibeonieten. Om hun volk de dood te laten ontlopen doet het gezantschap zich voor als vertegenwoordiging van een volk van ver weg. Het verhaal wordt aannemelijk gemaakt door oud brood, oude wijnzakken en versleten kleding en schoeisel. De Israëlieten en Jozua stellen de goede vragen, maar laten zich misleiden door de slimme antwoorden. Ongetwijfeld zullen ze minder waakzaam zijn geweest omdat ze zich gevleid voelden. Eén cruciaal ding wordt verzuimd:
De stamhoofden van Israël namen toen wat van de proviand aan, maar ze verzuimden de HEER om raad te vragen. Jozua sloot een vredesverdrag met hen en beloofde hun dat hun leven zou worden gespaard. De stamhoofden bekrachtigden dit met een eed - Jozua 9:14-15.

Er wordt een verbond gesloten en dit betekent dat de Israëlieten de Gibeonieten niet meer overeenkomstig het gebod van God kunnen uitroeien. De gevolgen zijn groot: de Israëlieten moeten nu voortaan leven in de aanwezigheid van Kanaänieten die ook hen tot afgoderij kunnen verleiden. Hoe had de vergissing voorkomen kunnen worden? Door God te vragen of het een goed idee was om een vredesverdrag te sluiten of niet.
Deze gebeurtenis is een waarschuwing voor ons om heel ons leven aan God voor te leggen en altijd zijn leiding te vragen als we beslissingen moeten nemen.

Leen Stehouwer is docent Oude Testament bij het Evangelisch College. De ETS-Bijbelcursus van het Evangelisch College is een interkerkelijke Bijbelcursus die wordt aangeboden op 55 locaties in Nederland en online. Elke lesmaand behandelt de cursus één Bijbelboek uit het Oude Testament en één Bijbelboek uit het Nieuwe Testament. Jozua is één van de Bijbelboeken die afgelopen schooljaar bij de lessen Oude Testament aan de orde kwam.

Klik hier voor meer informatie over de ETS-Bijbelcursus!

Start het gesprek

Alleen CIP+ leden kunnen reageren op artikelen. Word ook CIP+ lid, praat mee en geniet van nog veel meer voordelen!
Bekijk alle voordelen Inloggen
Vakanties
Hier adverteren?
New Faith Network
NFN Originals Films
bekijk alle originals

Beluister onze Podcast!

iTunes Stitcher Spotify