Drie waardevolle lessen uit Lucas

God

11 juni 2019 door Metta Wierenga

Drie waardevolle lessen uit het evangelie van Lucas

Eén Jezus, vier portretten! Hoe bijzonder is het dat wij vier verslagen kunnen lezen en bestuderen over de daden en het onderricht van Jezus van 2000 jaar geleden! En dan te bedenken dat Lucas ook al meerdere teksten over Jezus ter beschikking had. Lucas schrijft namelijk zelf over verslagen die er in zijn tijd al waren: er waren al velen, die ‘zich tot taak hebben gesteld om een verslag te schrijven van de gebeurtenissen die zich in ons midden hebben voltrokken’ (Luc. 1:1).

Lucas vindt het blijkbaar belangrijk om zelf nog een eigen verslag hieraan toe te voegen. Lucas heeft namelijk een specifiek doel met zijn boek: hij richt het aan Theofilus, die onderwijs heeft gehad over wat Jezus deed en onderwees. Lucas wil hem ervan overtuigen dat dit onderwijs over Jezus betrouwbaar was.

Het Evangelisch College (EC) is een interkerkelijk opleidingsinstituut dat (deeltijd)opleidingen en cursussen aanbiedt op het gebied van de Bijbel, Theologie, Missionair Werk en Pastoraat.

Welke waardevolle lessen kunnen wij – net als Theofilus – uit Lucas’ evangelie leren?

1. Jezus is een profeet, over wie al geprofeteerd is door Mozes, de Profeten en de Psalmen
Jezus presenteert zich in Lucas 4 als degene die het jubeljaar/genadejaar (Lev. 25) op aarde komt brengen. Hij past de eeuwenoude profetie van Jesaja vrijmoedig op zichzelf toe. Met het citaat van de profeet Jesaja maakt Jezus duidelijk dat Gods hart uitgaat naar mensen ‘die verloren zijn’, als hij Jesaja 61 citeert:
‘De geest van God, de HEER, rust op mij,
want de HEER heeft mij gezalfd.
Om aan armen het goede nieuws te brengen heeft hij mij gezonden,
om aan verslagen harten hoop te bieden,
om aan gevangenen hun vrijlating bekend te maken
en aan geketenden hun bevrijding,
om een genadejaar van de HEER uit te roepen
en een dag van wraak voor onze God,
om allen die treuren te troosten.’

Jezus wordt door Lucas als ‘een machtig profeet in woord en daad’ (Luc.24) geportretteerd en mensen herkennen in Hem een profeet:
• Jezus doet wonderen en verkondigt Gods boodschap zoals de grote profeten uit Israëls geschiedenis.
• Net als de profeten lijdt Jezus als gevolg van zijn trouw en gehoorzaamheid aan God.
• Ook bij Jezus geldt: als je niet naar de profeet luistert, heeft dat goddelijk oordeel tot gevolg (zoals bijvoorbeeld de verwoesting van Jeruzalem, zie Luc. 13:34).

Jezus zegt en laat zien dat hij is gekomen om te zoeken en te redden wat verloren was. Wat een goed nieuws voor mensen die zich weggezet voelen door de maatschappij, of het nu om hun status is, om hun handicap of om hun etniciteit!

De HEER had dit al tegen Mozes gezegd in Deuteronomium 18: ‘Ik zal een profeet voor hen doen opstaan uit het midden van hun broeders, zoals u. Ik zal mijn woorden in zijn mond geven, en alles wat ik Hem gebied, zal Hij tot hen spreken.’ Maar Jezus is méér dan een profeet, blijkt uit dit evangelie: Hij is de Zoon van God. Dat zie je in de genealogie - die teruggaat tot Adam, de zoon van God -, in de geboorteverhalen, in Jezus profetisch onderwijs en in zijn daden. Jezus is de brenger van Gods bevrijding in woord en daad.

2. De Mensenzoon is gekomen om te zoeken en te redden wat verloren was
Jezus noemt zichzelf vaak de Mensenzoon. Hij is degene die ‘eruitzag als een mens, aan wie eeuwige koningschap zou worden verleend’ (Dan. 7:13-14). Deze koning zal als eerste en enige pas echt rechtvaardig regeren: Hij heeft oog voor mensen die in de maatschappij verloren raken, omdat niemand hen ziet staan. Speciaal voor hen is Jezus, de Mensenzoon gekomen. Hij wil hen goed nieuws brengen, hoop geven en vrijmaken.
De religieuze leiders negeren ‘zondaren’, maar de Vader is vol blijdschap wanneer iemand gezocht en gevonden is. De drie gelijkenissen in Lucas 15 spreken allemaal over iets of iemand wat gevonden wordt. Er raken een schaap en een munt verloren, en ze worden gezocht tot ze weer zijn gevonden. En beide keren is die vondst aanleiding tot een feestje met vele gasten. In het derde verhaal is de jongste zoon verloren en gevonden, en volgt er opnieuw een feest. Jezus zegt en laat zien dat hij is gekomen om te zoeken en te redden wat verloren was. Wat een goed nieuws voor mensen die zich weggezet voelen door de maatschappij, of het nu om hun status is, om hun handicap of om hun etniciteit!

Jezus doorbreekt met zijn koninkrijk de culturele ideeën van ‘hoe het hoort’, zeker als het gaat om sociale status.

3. In het Koninkrijk van God staat alles op zijn kop
Een koning die speciaal gekomen is om aan de rand van de maatschappij te zoeken, die zijn speciale aandacht richt op mensen die door andere afgewezen worden, dat verwacht toch niemand? Maar Jezus laat zien: Gods genade is er voor arme mensen, voor mensen die zich verslagen voelen, gevangen zitten, geketend zijn, die verdriet hebben... Kortom, in het bijzonder voor mensen die door de samenleving als minderwaardig behandeld worden. Als je Jezus’ reizen in Lucas’ evangelie volgt, valt het op hoe vaak hij bij allerlei mensen komt. Jezus is op bezoek bij Simon, Levi, Jaïrus, Marta, Maria, Zacheüs, meerdere Farizeeërs, meerdere tollenaars, zijn leerlingen, de Emmaüsgangers. Opvallend in Lucas’ beschrijving is het aantal vrouwen, dat tot Jezus’ volgelingen behoort, terwijl vrouwen in die tijd helaas echt tweederangsburgers waren. Jezus doorbreekt met zijn koninkrijk de culturele ideeën van ‘hoe het hoort’, zeker als het gaat om sociale status.

Jezus laat dat niet alleen zien in zijn daden, maar ook in zijn onderwijs. Hij choqueert zijn gehoor met een verhaal waarin de tollenaar vergeving ontvangt en de farizeeër niet. In het verhaal van de barmhartige Samaritaan wordt liefde voor God en anderen getoond door iemand van niet-Joodse afkomst.

In Gods koninkrijk is plaats voor iedereen die zich laat redden door de Mensenzoon.

Metta Wierenga is docent Nieuwe Testament bij het Evangelisch College. De ETS-Bijbelcursus van het Evangelisch College is een interkerkelijke Bijbelcursus die wordt aangeboden op 55 locaties in Nederland en online. Elke lesmaand behandelt de cursus één Bijbelboek uit het Oude Testament en één Bijbelboek uit het Nieuwe Testament. Lucas is één van de Bijbelboeken die afgelopen schooljaar bij de lessen Nieuwe Testament aan de orde kwam.

Lees hier meer over de ETS-Bijbelcursus!

Start het gesprek

Alleen CIP+ leden kunnen reageren op artikelen. Word ook CIP+ lid, praat mee en geniet van nog veel meer voordelen!
Bekijk alle voordelen Inloggen
Vakanties
Hier adverteren?
New Faith Network
NFN Originals Films
bekijk alle originals

Beluister onze Podcast!

iTunes Stitcher Spotify