Bomen

God

26 april 2019 door Els Florijn, De Waarheidsvriend

Het spanningsveld tussen literatuur en geloof: hoe gaat Els Florijn daarmee om?

Leven vanuit geloof levert restricties op en literatuur roept om openheid. Literatuur en geloof vormen dus een spanningsveld en de vraag is hoe ik daarmee omga, schrijft Els Florijn in De Waarheidsvriend. Hoe laat ik mijzelf, mijn afkomst en overtuiging zien in mijn boeken? Hoe ligt voor mij de relatie tussen geloof en schrijven?

De Waarheidsvriend is het huisorgaan van de Gereformeerde Bond in de Protestantse Kerk in Nederland.

Literatuur en geloof vormen een spanningsveld. Immers, leven vanuit geloof levert restricties op. En literatuur roept om openheid, het diepste, het vuilste, het mooiste, het slechtste, het onbarmhartigste, het liefste; zonder embargo, zonder filter. Het geloof waarmee ik opgevoed ben en waar ik de waarde van inzie, vraagt ook om eerlijkheid, om recht-door-zee zijn, maar het gebiedt mij ook om nooit zonder hoop te schrijven, omdat er geen eeuwigheidsperspectief is zonder hoop.

Dat kan botsen. Dit schuurt. Hoewel ik wat dat betreft mijn eigen stem wel heb gevonden, merk ik dat ik soms wel meer bevrijd zou willen zijn van, wat ik noem, de ogen over mijn schouder. Maar gelukkig hoef ik geen lieve, zoetsappige boeken te schrijven met weinig ruimte voor het verbeelden van kwaad, want zo is het leven niet. En als er één boek is dat oprecht over kwaad en goed in het leven van mensen schrijft is het de Bijbel wel. Ik hoef ook niet te preken of te bekeren, ik mag gewoon een verhaal vertellen.

Net als bomen
Toen ik een jaar of zestien was, las ik het fenomenale boek van Oriana Falacci Niets en zo zij het. Zij schrijft als oorlogscorrespondente over de oorlog in Viet- nam, die ze van zeer dichtbij meemaakte. Haar nichtje Elisabetta van vijf jaar vroeg haar vlak voor ze naar Vietnam vertrok:
‘Het leven, wat is dat eigenlijk?’
Oriana antwoordde haar: ‘Het leven is de tijd die voorbijgaat tussen het ogenblik waarop je geboren wordt en waarop je sterft.’
‘En verder niets?’
‘Nee hoor, verder niets.’
‘En de dood, wat is dat?’
‘De dood is wanneer we aan ons eind komen en er niet meer zijn.’
‘Net als wanneer het winter wordt en een boom verdort?’
‘Zo ongeveer.’
‘Maar een boom eindigt niet he? Die wordt weer levend he?’
‘Een mens niet.’
‘Dat kan niet!’
‘Toch is het zo, Elisabetta.’
‘Dat is niet eerlijk! Ik geloof het niet. Ik geloof dat mensen net als bomen zijn. Het leven moet iets anders zijn dan jij zegt.’
‘Dat is het ook, Elisabetta. Ooit zal ik het je vertellen.’

Desillusie
De volgende dag vertrekt Oriana Fallaci naar Vietnam. Daar maakt zij kennis met de gruwelen van de oorlog, het lijden, zinloosheid. Murw en ziek van ellende komt zij ervan terug. En daar geeft zij haar nichtje een nieuw antwoord:
‘Ik houd van deze groen en wit en lichtblauwe bal die krioelt van goed, van kwaad, van leven. Het is een vergiftigde bal, en door haar aan te raken, door er te zijn, sterf je. Juist omdat wij ter dood veroordeeld zijn, moeten we goed over het toneel van het leven lopen, het vullen zonder een seconde in slaap te vallen, zonder bang zijn om ons te vergissen, om kapot te gaan. Op een dag vroeg je mij wat het leven is, wil je dat nog steeds weten? Het is iets wat je goed moet vullen zonder tijd te verspillen. Zelfs al zou het kapot gaan wanneer je het goed vult.’
‘En wanneer het kapot is, Oriana?’
‘Dan dient het nergens meer toe. Tot niets en zo zij het.’
Ik kan mij nog het gevoel van desillusie en ontwrichting herinneren toen ik dat las. Tot niets en zo zij het? Zo zou ik geen boek willen schrijven, realiseerde ik mij toen. Zo niet.

Lees de volledige tekst van dit artikel in De Waarheidsvriend van donderdag 25 april 2019, of download hier de gratis pdf.

Klik hier om abonnee te worden van De Waarheidsvriend!

Start het gesprek

Alleen CIP+ leden kunnen reageren op artikelen. Word ook CIP+ lid, praat mee en geniet van nog veel meer voordelen!
Bekijk alle voordelen Inloggen
Vakanties
Hier adverteren?
New Faith Network
NFN Originals Films
bekijk alle originals

Beluister onze Podcast!

iTunes Stitcher Spotify