Gedeeld geloof

God

12 april 2019 door Jeffrey Schipper

Gemeenteopbouw in Oost-Europa: "De Heilige Geest doorbreekt de grenzen"

“De Heilige Geest doorbreekt de grenzen: er is verbondenheid over taalgrenzen heen. Al verstaan we elkaar niet altijd, we begrijpen elkaar wel,” schrijven Wout en Teunie van de Water, vrijwilligers van Stichting HOE (Hulp Oost-Europa). HOE wil graag gemeenteopbouw in Oost-Europa stimuleren. CIP.nl stelt Wout en Teunie een aantal vragen.

HOE wil graag gemeenteopbouw in Oost-Europa stimuleren. Op welke manier komt dat tot uiting?
“In de communistische tijd was het ondenkbaar dat gemeenteleden meedachten en meededen in het gemeentewerk. Ouderling (presbyter) was je voor de status. Geloofsgesprek was onmogelijk. Diaconaat was ‘niet nodig’, want de staat zorgde immers voor iedereen…

Stichting Hulp Oost-Europa is dienstbaar aan het werk van christelijke gemeenten en organisaties in Oost-Europa.

De predikant heeft, soms als enige in een dorp, gestudeerd en het gemeentewerk komt meestal alleen op hem neer. In de contacten die vanuit HOE zijn ontstaan is dit regelmatig een punt van gesprek en wordt samen gezocht naar mogelijkheden om gemeenteleden meer te stimuleren in het ‘ambt aller gelovigen’. Op die manier is geleidelijk de focus verschoven van diaconale hulp naar gemeenteopbouw.

Per 1 januari 2007 is Roemenië toegetreden tot de Europese Unie. Hoewel er nog steeds schrijnende armoede is, is het steeds moeilijker om vanuit Nederland diaconale (financiële) ondersteuning te geven. Al heeft Stichting HOE altijd oog gehad voor het belang van toerusting van de gemeente, nu is dat des te meer van belang: “We brengen niet alleen vissen, maar willen de mensen ook leren vissen.” Een kerk wordt niet alleen met materiële stenen gebouwd, maar ook met ‘levende stenen’ (1 Petr. 2). Ondersteuning bij gemeenteopbouw is een van de speerpunten van HOE.

"De predikant heeft, soms als enige in een dorp, gestudeerd en het gemeentewerk komt meestal alleen op hem neer."

Onder gemeenteopbouw verstaan we het proces van groei in bewustwording en betrokkenheid van de gemeenteleden. Om dit vorm te geven is de Emmaüscursus vertaald die, naast de missionaire insteek, ook gericht is op verdere geloofsgroei. Aangezien deze cursus met een interactieve manier van leren werkt, zijn Hongaars Gereformeerde predikanten in Roemenië toegerust volgens een train-de-trainer model, zodat zij op hun beurt anderen kunnen trainen. Verder geven we diaconale en pastorale trainingen volgens hetzelfde model.

Gemeenteopbouw is ook oog hebben voor jongeren. Om dit vorm te geven wordt (samen met de HGJB en de GZB) het ontwikkelen van catechesemateriaal ondersteund. De nieuwe methode brengt de inhoud dicht bij jongeren, bijvoorbeeld door onder andere verwerkingsvragen en filmpjes.
Verder draagt HOE bij in financiering van literatuur, zoals het zondagsschoolblad Örömhír, een website voor kinderwerk, een christelijk magazine voor vrouwen, boeken voor predikanten en bibliotheken. Op die manier wordt lezen voor gemeenteleden ook mogelijk gemaakt.”

Je geeft samen met anderen trainingen in Roemenië. Wat is het doel van deze trainingen en wat komt er bijvoorbeeld in zo’n training aan de orde?
“We zijn enkele jaren geleden begonnen met het geven van een training voor kringleiders van de Emmaüscursus. Het ging daarbij vooral om het eigen maken van de interactieve manier van werken. Tegelijk hielp de cursus om anders te kijken naar de gemeente als geheel, onder andere in pastoraal en diaconaal opzicht.

Na de Emmaüstraining kwam dan ook de vraag of we kerkenraden wilden toerusten op het gebied van diaconaat. We hebben materiaal ontwikkeld volgens het Emmaüsprincipe en dit groeide uit tot een training. We hebben deze training doorontwikkeld en vervolgens in verschillende diocees (classes) gegeven.
Omdat de Hongaars Gereformeerde kerk het ambt van diaken niet kent, gaat het er bij de training vooral om dat ouderlingen vanuit de Bijbel (onder andere door de gelijkenis van de Barmhartige Samaritaan) oog krijgen voor de diaconale taak van de gemeente. Dat de gemeente niet als een gondel functioneert maar meer met een roeiboot te vergelijken is, werd door deelnemers een paradigmawisseling genoemd.

Vanuit de classispredikanten kwam de vraag om meer toerusting, ook op pastoraal gebied. Daarom hebben we dit jaar ook enkele trainingen Pastoraat gegeven. Aan de hand van Psalm 23 en een casus werd in groepen nagedacht over de vraag hoe je als presbyter ‘herder’ kunt zijn. Pastorale kernbegrippen werden door de groepen zelf naar voren gebracht. Vervolgens koppelden we de casus aan een gespreksmodel. Daarmee kregen de deelnemers handvatten voor het voeren van pastorale gesprekken.

"De Heilige Geest doorbreekt de grenzen: er is verbondenheid over taalgrenzen heen. Al verstaan we elkaar niet altijd, we begrijpen elkaar wel."

In deze trainingen is gebleken dat predikanten de theorie wel kennen, maar vooral geholpen zijn met het maken van een praktische vertaalslag. Ook presbyters en gemeenteleden stellen de praktische manier van werken erg op prijs.”

Kun je aan de hand van een voorbeeld aangeven hoe je God in Oost-Europa aan het werk ziet en hoe jullie werk dus vrucht draagt?
“We zien mensen veranderen. Een predikant keek eerst sceptisch naar bijbelstudies die door HOE gegeven werden, maar werd na verloop van tijd enthousiast om zelf trainingen te geven en investeert nu in de eigen gemeente in jeugdwerk. Meer in algemene zin zien we presbyters meer betrokken raken in persoonlijk geloof en in het gemeentewerk. Predikanten worden na een training opener en delen hun moeiten met ons.”

Welke geloofsles heb je geleerd dankzij je bijzondere missie in Oost-Europa?
“De Geest doorbreekt de grenzen: er is verbondenheid over taalgrenzen heen. Al verstaan we elkaar niet altijd, we begrijpen elkaar wel.

Ook leren we afhankelijkheid van de Heilige Geest. We zijn maar even in Roemenië. Vragen als ‘Hoe is het overgekomen?’, ‘Hoe gaat het verder?’ blijven open. We mogen het weer loslaten. De kerk is in handen van de Goede Herder.”

HOE wil graag gemeenteopbouw in Oost-Europa stimuleren. Via deze website kunt u concrete onderdelen van het vormings- en toerustingswerk ondersteunen. Een algemene bijdrage aan dit werk kan via de knop rechtsboven deze pagina.

Ondersteun het vormings- en toerustingswerk van Stichting HOE!

Start het gesprek

Alleen CIP+ leden kunnen reageren op artikelen. Word ook CIP+ lid, praat mee en geniet van nog veel meer voordelen!
Bekijk alle voordelen Inloggen
Vakanties
Hier adverteren?
New Faith Network
NFN Originals Films
bekijk alle originals

Beluister onze Podcast!

iTunes Stitcher Spotify