Opvoeding

Dagelijks leven

28 januari 2019 door Gerdien Marchand, De Waarheidsvriend

Voeden we net zo op als onze ouders?

"Onze ouders zijn bepalend geweest voor onze ontwikkeling. Zowel op een positieve als negatieve manier heeft hun opvoeding bijgedragen aan de persoon die we geworden zijn. En dat niet alleen, deze heeft ook invloed op de manier waarop wijzelf onze kinderen opvoeden," stelt Gerdien Marchand in De Waarheidsvriend.

De Waarheidsvriend is het huisorgaan van de Gereformeerde Bond in de Protestantse Kerk in Nederland.

Ouders voeden hun kinderen vaak op vergelijkbare wijze op als hun ouders dat gedaan hebben. Dat komt gedeeltelijk doordat je bijna automatisch (en daardoor onbewust) het voorbeeld van je ouders volgt. Maar voor veel ouders geldt ook dat zij dit (min of meer) bewust doen, bijvoorbeeld doordat zij de opvoeding van hun ouders positief gewaardeerd hebben. Ze nemen het goede voorbeeld van hun ouders in hun eigen opvoeding over. Wanneer de ouders ook in dezelfde omgeving wonen als hun ouders en hetzelfde opleidingsniveau hebben, is de kans nog groter dat ze dezelfde opvoedingsstijl en -doelen hanteren. De overname is het sterkst wanneer ook het geloof en de kerk gelijk is.

Verder zijn het karakter en andere genetische factoren van invloed op de overname van gedrag en opvattingen. Iemand met een nauwkeurig en toegewijd karakter zal bijvoorbeeld meer waarde hechten aan structuur in de huisgodsdienst of trouw aan de kerk. Iemand met een wat meer avontuurlijk karakter vindt het belangrijker om nieuwe geloofsvormen te onderzoeken of wil graag dat zijn kinderen in de kerk een plek krijgen om zich te ontwikkelen. Wanneer de karakters van de ouders en de nieuwe generatie opvoeders overeenkomen, is de kans groter dat ze dezelfde opvoedingsstijl en -doelen gebruiken. Zij vinden dezelfde manier van handelen en dezelfde normen en waarden belangrijk.

Ouders voeden hun kinderen vaak op vergelijkbare wijze op als hun ouders dat gedaan hebben.

Nieuwe manieren
Toch komt het ook voor dat jonge ouders juist (bewust of onbewust) op een andere manier opvoeden dan hun ouders. Een belangrijke oorzaak daarvan is de invloed van de partner. Wanneer hij of zij op een heel andere manier is opgevoed of een heel ander karakter heeft, komen de ouders samen tot nieuwe keuzes in de opvoeding. Ook de tijd waarin we leven heeft invloed. Zo zijn er met de komst van de (sociale) media nieuwe vraagstukken voor ouders bij gekomen. Kinderen zijn tegenwoordig mondiger en de cultuur is ‘opener’ dan voorheen. Het is belangrijker geworden om woorden te geven aan dat wat je gelooft en voelt. En het is naar kinderen toe meer dan vroeger nodig om goed uit te kunnen leggen waarom je als ouders bepaalde keuzes maakt in je gezin.

Naast dat alles zorgen ook leeftijdsgenoten, opvoedprogramma’s op tv, artikelen in tijdschriften en de school van het kind ervoor dat ouders op een andere manier of tot een ander doel opvoeden dan hun ouders dat deden.

Overnemen of verzet
Zoals gezegd kun je als jonge ouders de opvoeding van je eigen ouders overnemen of je er juist tegen verzetten. Het is echter nooit zo zwart-wit dat een jonge ouder alles hetzelfde doet of alles anders doet dan zijn ouders deden. Bij een positieve ervaring bijvoorbeeld, neem je dingen over van je ouders. Maar je doet dat bijna nooit helemaal letterlijk. De invloed van de partner, de tijd waarin we leven en al die andere factoren, zullen ook bij overname van een opvoedingsstijl of -doel hun invloed hebben. Meestal is het dus zo dat je iets ongeveer hetzelfde aanpakt als je ouders, maar er wel een eigen draai aan geeft.

Het is belangrijker geworden om woorden te geven aan dat wat je gelooft en voelt.

Bij een negatieve ervaring volgt er vaak verzet. Ouders willen het heel anders doen. Toch merken ook deze ouders na verloop van tijd dat ze meer dingen hetzelfde doen of verwoorden als hun ouders dan ze van plan waren. Onbewust hebben ze meer overgenomen dan ze wilden.

Bij een opvoeding vanuit verzet zie je ook weleens een anti-houding ontstaan die een beetje ‘doorslaat’. Ouders willen het zó graag anders doen dan hun ouders, dat alleen dat nog belangrijk is voor de keuzes die ze maken. Belangrijk is daarom altijd om jezelf af te vragen of je alleen uit verzet handelt, of dat deze opvoedingsstijl of dit opvoedingsdoel echt is wat jij en je man/vrouw graag willen."

Gerdien Marchand is medewerker 'Kinderwerk en geloofsopvoeding' en orthopedagoog.

Lees de volledige tekst van dit artikel in De Waarheidsvriend van donderdag 24 januari 2019, of download hier de gratis pdf. Klik hier om een abonnement op De Waarheidsvriend te nemen.

Start het gesprek

Alleen CIP+ leden kunnen reageren op artikelen. Word ook CIP+ lid, praat mee en geniet van nog veel meer voordelen!
Bekijk alle voordelen Inloggen
Vakanties
Hier adverteren?
New Faith Network
NFN Originals Films
bekijk alle originals

Beluister onze Podcast!

iTunes Stitcher