3 waardevolle lessen Exodus

God

04 december 2018 door Leen Stehouwer

Drie waardevolle lessen uit Exodus

Exodus heeft een prachtige boodschap. Ten eerste openbaart God Zichzelf als Verlosser en Bevrijder. De bevrijding uit Egypte is de basis van het volksbestaan van Israël en moet daarom ook voor altijd door de Israëlieten herdacht worden (12:14 en 17). De uittocht laat zien wie God is; ook wie Hij voor de later levenden is, want God verandert niet.

Het Evangelisch College (EC) is een interkerkelijk opleidingsinstituut dat (deeltijd)opleidingen en cursussen aanbiedt op het gebied van de Bijbel, Theologie, Missionair Werk en Pastoraat.

Een ander belangrijk onderwerp van Exodus naast de bevrijding is het verbond tussen God en Israël. God verbindt zich aan Israël en Israël verbindt zich aan God. God vraagt gehoorzaamheid van zijn volk, maar wil ook bij hen wonen in de tabernakel.

Hier volgen drie waardevolle lessen uit dit bijzondere Bijbelboek.

1. Karaktervorming
Mozes is bijzonder, dat is al vanaf zijn geboorte duidelijk. Hij wordt niet voor niets mooi/schoon genoemd, letterlijk ‘tov’ (2:2, zie ook Hebreeën 11:23). Hij wordt op een wonderlijke manier gered en vergeet niet wat zijn afkomst is. Zijn bewogenheid met zijn volksgenoten is goed (zie ook Hebreeën 11:24-26). Helaas toont hij door het doden van de Egyptenaar dat hij zich niet in afhankelijkheid van God voor zijn volk inzet, maar in eigen kracht.

Voor ons is Mozes’ roeping een les vol hoop met een waarschuwing.

Hij meende dat zijn volksgenoten zouden begrijpen dat God hen door zijn toedoen wilde bevrijden, maar ze begrepen het niet. (Handelingen 7:25)
Mozes moet vluchten en woont 40 jaar in Midjan. Daarna wordt Mozes geroepen om namens God Israël uit Egypte te leiden. Mozes heeft inmiddels zijn eigen zwakte begrepen en zijn ambitie om zijn volk te redden opgegeven. Omdat zijn vertrouwen op God ook nog moet groeien, ziet Mozes zijn roeping niet zitten en probeert er onderuit te komen. Vijf tegenwerpingen maakt Hij tegenover God (3:11, 3:13, 4:1, 4:10 en 4:13), waarvan de laatste gewoon neerkomt op “ik wil niet”. God neemt zijn roeping echter niet terug en geeft Mozes alles wat hij nodig heeft om zijn taak te volbrengen.

Voor ons is Mozes’ roeping een les vol hoop met een waarschuwing. De hoop zit in het feit dat we niet op eigen kracht onze (levens)taak hoeven te doen, omdat de bekwaamheid van God komt. De waarschuwing zit in het feit dat we zullen falen als we die taak in eigen kracht willen volbrengen.
Een doordenker van D.L. Moody:
“Mozes besteedde 40 jaar in het paleis van Farao, denkend dat hij iemand was, 40 jaar in de woestijn om te leren dat hij niemand was en 40 jaar om te laten zien wat God kan doen met iemand die geleerd heeft dat hij niemand is.”
Op welke 40 jaar van Mozes lijkt jouw huidige leven?

2. De verharding van Farao
In Exodus wordt verschillende keren gesproken over de verharding van Farao. God kondigt zelfs aan dat Hij zelf het hart van Farao zal verharden (4:21, 7:3). God zegt overigens ook al vooraf dat Farao Israël niet zal laten gaan voordat hij daartoe gedwongen wordt (3:19-20).

Ten eerste heeft Farao al een hele geschiedenis van zware zonden tegenover Israël, waardoor de maat sowieso al vol is. Ten tweede verhardt hij ook zelf actief zijn hart.

Als de geschiedenis beschreven wordt, blijkt dat de verharding van Farao op verschillende manieren wordt benoemd. Soms wordt in het midden gelaten wie zijn hart verhardt (bijvoorbeeld 7:13), soms verhardt Farao zelf zijn hart (bijvoorbeeld 8:28 in de NBV/ 8:32 in HSV en NBG 1951 waar in het Hebreeuws letterlijk staat dat Farao zijn hart zwaar maakt) en soms verhardt God zijn hart (bijvoorbeeld 9:12).

Pas bij de zesde plaag lezen we voor het eerst dat God Farao verhardt. Het verharden lijkt dus te beginnen bij Farao’s eigen koppigheid om niet naar God te luisteren. Dat God hem in deze ongezeglijkheid sterkt, is omdat het oordeel al vast staat en omdat God Zijn glorie en macht wil laten zien aan heel Egypte.

Het verhaal van de verharding van Farao roept lastige vragen op, die soms ook niet direct te beantwoorden zijn. Als we nauwkeurig lezen blijkt echter wel dat het beeld van Farao als willoos slachtoffer van verharding door God onjuist is. Ten eerste heeft Farao al een hele geschiedenis van zware zonden tegenover Israël, waardoor de maat sowieso al vol is. Ten tweede verhardt hij ook zelf actief zijn hart.

3. God woont bij zijn volk
De tabernakel was een heilige woonplaats van God bij de mensen, waar mensen God konden ontmoeten. De tabernakel werd daarom ook wel ‘ontmoetingstent’ genoemd. Elk van de heilige voorwerpen bij en in de tabernakel heeft een bijzondere betekenis en belicht een bepaald aspect van de weg naar ontmoeting met God. De symboliek van deze heilige voorwerpen is nog steeds van grote waarde.

Elk van de heilige voorwerpen bij en in de tabernakel heeft een bijzondere betekenis en belicht een bepaald aspect van de weg naar ontmoeting met God.

De weg naar ontmoeting met God begint buiten de tent (maar binnen de omheining) bij het brandofferaltaar (waar wordt geofferd om vergeving te ontvangen) en het koperen wasvat (symbool van reiniging).
Waar men de tabernakel binnengaat, staan 3 heilige voorwerpen: het reukofferaltaar, de tafel van de toonbroden en de kandelaar.

Het reukofferaltaar is verbonden met gebed en aanbidding. Bij de tafel van de toonbroden kunnen we denken aan het woord van God dat ons geestelijk voedt (vergelijk Mattheüs 4:4) en bij de kandelaar aan het licht van God waarbij wij kunnen leven. Bijzonder dat Jezus zowel zei dat Hij het brood is dat leven geeft (Johannes 6:35) als het licht voor de wereld (Johannes 8:12)!

De ark van het verbond representeert de aanwezigheid van God en bevindt zich in het Allerheiligste (heilige der heiligen); de met een gordijn afgesloten binnenste ruimte van de tabernakel. Wij mogen hier met eerbied binnentreden door het volbrachte werk van Christus.

Broeders en zusters, dankzij het bloed van Jezus kunnen we zonder schroom binnengaan in het heiligdom, omdat Hij voor ons met zijn lichaam een weg naar een nieuw leven gebaand heeft, door het voorhangsel heen. We hebben nu een hogepriester die dienst doet in het huis van God; laten we God dan naderen met een oprecht hart en een vast geloof, nu ons hart gereinigd is, wij van een slecht geweten bevrijd zijn en ons lichaam met zuiver water is gewassen. (Hebreeën 10:19-22)

Leen Stehouwer is docent Oude Testament bij het Evangelisch College. De ETS-Bijbelcursus van het Evangelisch College is een interkerkelijke Bijbelcursus die wordt aangeboden op 55 locaties in Nederland en online. Elke lesmaand behandelt de cursus één Bijbelboek uit het Oude Testament en één Bijbelboek uit het Nieuwe Testament. De afgelopen maand kwam bij de lessen Oude Testament Exodus aan de orde. Klik hier voor meer informatie.

Start het gesprek

Alleen CIP+ leden kunnen reageren op artikelen. Word ook CIP+ lid, praat mee en geniet van nog veel meer voordelen!
Bekijk alle voordelen Inloggen
Vakanties
Hier adverteren?
New Faith Network
NFN Originals Films
bekijk alle originals

Beluister onze Podcast!

iTunes Stitcher