RMU interview Gerda de Pater

Dagelijks leven

09 juli 2018 door Sjoukje Dijkstra

Als christelijke zorgverlener aan een sterfbed: "Mooi om een Psalm te zingen"

‘Spreken over de dood’, is het thema van de laatste uitgave van het ledenmagazine RMU Zorg & Welzijn. Hoe je aan het sterfbed van iemand van betekenis kunt zijn als christelijke professional, daar heeft Gerda de Pater veel ervaring mee.

De RMU is een actieve, professionele organisatie die werkt vanuit een bijbelse visie en opkomt voor uw belangen. Een vakorganisatie met eigen specialisten op alle terreinen van werk en arbeidsrecht.

De Pater is voorzitter bij de Reformatorische vakorganisatie Reformatorisch Maatschappelijke Unie (RMU) voor de sector Gezondheidszorg & Welzijn. “Kun je als christelijke zorgverlener een meerwaarde bieden in een gesprek over de dood?”, zo vraagt ze zich in het voorwoord van het ledenmagazine af. “Het praat gemakkelijker wanneer er herkenning is”, schrijft ze. “Het kan moeilijk zijn als een patiënt niet gelooft in een leven na de dood. In dit licht is het goed ons eraan vast te houden dat mensen bekeren Gods werk is. Misschien mag je een middel zijn in Zijn hand; het allerlaatste middel.”

De Pater is sinds 2013 voorzitter van de sector Gezondheidszorg & Welzijn van de RMU. De RMU is een christelijke vakorganisatie voor werknemers, werkgevers en zelfstandigen met ruim 17.000 leden in diverse sectoren. De RMU behartigt per jaar zo’n 6.000 zaken van leden en komt op voor maatschappelijke belangen. RMU•Zorg&Welzijn is het ledenmagazine van de RMU voor de sector Gezondheidszorg & Welzijn en verschijnt vier keer per jaar.

“Als bestuurder die de zorg van binnenuit kent, kun je echt meeleven"

Vanaf 1979 was De Pater als verpleegkundige werkzaam in de zorg. Ze wist al vanaf jongs af aan dat ze voor mensen wilde zorgen. Bij het verzorgingshuis in Sommelsdijk rolde ze automatisch in een leidinggevende functie. Inmiddels is ze werkzaam als bestuurder van Zorggroep Sirjon, aanbieder van gehandicaptenzorg en ouderenzorg, en staat ze nog steeds dichtbij de werkvloer. Zo hoort ze ook de verhalen van de verpleegkundigen en verzorgenden, die tot het einde bij cliënten betrokken zijn: “Als bestuurder die de zorg van binnenuit kent, kun je echt meeleven en -voelen met de zorgverleners. Dat is een meerwaarde," vindt ze. De Pater benadrukt het belang van het begeleiden en trainen van medewerkers bij de zorgverlening rond het levenseinde.

De Pater vertelt: “Een mooi voorbeeld, is van een jongen in één van onze woonlocaties. Hij had een verstandelijke beperking en kon niet praten. Wat heel mooi was, als je dan een psalm met hem zong of las uit de Bijbel, dan gingen de ogen stralen en was hij helemaal blij. Die uitdrukking op dat stralende gezicht. Dan heb je geen woorden meer nodig.”

"Je bent in zo’n laatste levensfase echt van bijzondere betekenis."

Belang van het geloof
Volgens De Pater wordt het belang van het geloof daarmee duidelijk zichtbaar. Ze benadrukt wel dat het belangrijk is dat de ander open staat voor praten over het geloof, dan wel aangeeft daar behoefte aan te hebben. “Zelfs al weet je dat iemand christen is, dan betekent dat nog niet dat je als verpleegkundige met de Bijbel onder de arm aan kunt komen bij iemand. In de eerste plaats ben je professional, en misschien heeft iemand helemaal geen behoefte aan het spreken over het geloof.” Wanneer er dan wel duidelijk de wens is van de ander, geeft ze aan, kan het echt van toegevoegde waarde zijn. “Het is waar de patiënt opening geeft, dat je naderbij elkaar komt, elkaar weet te raken en vinden. Dat zorgt voor herkenning.”

Bijzondere betekenis
Ook als iemand niet gelovig is, kun je nog steeds goede zorg bieden, meent ze. “Je bent van zo’n bijzondere betekenis in die laatste fase. Dat kun je gewoon niet op een zakelijke manier benaderen. Bij dit onderwerp kom je heel nabij iemand als persoon”, zegt ze. “Juist daarom is het zo’n belangrijk onderwerp in opleiding tot verzorgende verpleegkundige. Je leert dan echt hoe je daarin een goede gesprekshouding hebt. Ook hoe je moet zoeken naar het maximaal welbevinden en comfort voor iemand op het sterfbed. Het is belangrijk te weten hoe je iemand zo goed mogelijk kunt steunen op dat moment in wat hij nodig heeft.”

Juiste gesprekshouding
In een van de artikelen geeft Bart Cusveller, opleidingsdocent en onderzoeker verpleegkunde en zorgethiek aan de Hogeschool Viaa, advies over de juiste gesprekshouding, wanneer het aankomt op praten over de dood. De Pater vertelt hierover: “Hij schrijft dat je eigenlijk luistert in laagjes. Dat je eerst over de feiten praat met elkaar en dat dan de emoties aan bod komen. Zo kun je begrijpen waarom iemand angstig en onrustig is of juist vol vertrouwen. Zo kun je ontdekken waarom diegene bepaalde mensen nog gesproken wil hebben. Dan is het belangrijk dat je de feiten weet en niet alleen de emoties onderkent. Je merkt dat het een heel teer onderwerp is, en dat vraagt veel zorgvuldigheid.”

Volgens haar ervaring speelt iemands geloof rond het levenseinde vaak nadrukkelijk. “Het is mooi als je daarover samen kunt spreken of dat je herkenning bij elkaar kunt vinden doordat je een psalm of een bepaald lied zingt. Wanneer de patiënt daar behoefte aan heeft, kun je tot grote steun zijn. Je bent in zo’n laatste levensfase echt van bijzondere betekenis”, zegt ze.

Lees hier meer over het werk van RMU en klik hier voor het ledenmagazine.

Start het gesprek

Alleen CIP+ leden kunnen reageren op artikelen. Word ook CIP+ lid, praat mee en geniet van nog veel meer voordelen!
Bekijk alle voordelen Inloggen
Vakanties
Hier adverteren?

Beluister onze Podcast!

iTunes Stitcher