Piet Vergunst

God

08 juni 2018 door Piet Vergunst, De Waarheidsvriend

Een rest die overblijft: hoe moet het verder met onze kerk?

‘Hoe moet het verder met onze kerk?’ Deze vraag stond op 24 mei op de jaarvergadering van de Gereformeerde Bond centraal. Piet Vergunst hield onderstaande inleiding. "We ervaren dat de kerk in zwaar weer is, in nood, in grote nood," citeert De Waarheidsvriend.

De Waarheidsvriend is het huisorgaan van de Gereformeerde Bond in de Protestantse Kerk in Nederland.

"En nu? Ik zie, als een eerste lijn, onder ons vooral gelatenheid over de kerk, een houding die niet voortkomt uit onverschilligheid maar uit een concentratie op de plaatselijke gemeente die al voldoende onze aandacht vraagt. Tegelijk is er een gelatenheid die voortkomt uit moedeloosheid: wil de kerk wel zijn wat ze in haar grondslag uitspreekt te zijn, namelijk een kerk voor wie het Woord van God de enige bron is voor haar spreken en handelen?

Hoe verhoudt zich dat tot een vergadering van de synode waarin gesproken wordt over de gelijktrekking van het huwelijk en de zegening van een relatie van twee mensen van hetzelfde geslacht en waarin het Woord van God niet functioneert, waarin de beleving van mensen het einde van alle tegenspraak lijkt te zijn? Dit raakt ons jaarthema, ‘Heilig is de Heere’, dit raakt ons Godsbeeld. Is Hij er om mensen tot hun recht te laten komen óf zijn we Hem eer verschuldigd, gehoorzaamheid aan Zijn inzettingen? De hervormde kerkorde van 1951 sprak over het huwelijk als heilige inzetting.

We ervaren dat de kerk in zwaar weer is, in nood, in grote nood.

Op het grondvlak hebben de ambtsdragers geen vat meer op de kerk – en samen met een denken waarin de plaatselijke gemeente uitgangspunt geworden is, glijdt de kerk als geheel uit ons denken weg, ook uit onze verantwoordelijkheid, en mij valt vaak op: ook uit de gezamenlijke gebeden op de zondag.

Reële analyse
En nu? Ik zie een tweede lijn. Als ik met het oog op een te kiezen jaarthema voor de Gereformeerde Bond elk najaar in kaart breng wat er gaande is in samenleving en kerk, krijg ik nogal eens te horen dat een zekere somberte me niet vreemd is. Ik erken direct dat dit met de aard van mijn dagelijks werk te maken kan hebben. Maar tegelijk is waar dat cijfers niet liegen; cijfers over de ontkerkelijking, cijfers ook over het aantal losmakingen in de kerk, berichten van de visitatie over spanning in kerkenraden. Daarbij komen de ervaringen in mijn eigen netwerk. Als de kerk een bedrijf was, zou haar raad van commissarissen vaak alarm geslagen hebben. Ik weet, de kerk ís geen bedrijf…

Het valt mij op dat de ambtelijke leiding van de kerk die somberte in elk geval niet deelt. In de eerste week van dit jaar zat de scriba van de kerk, dr. R. de Reuver, aan tafel bij Andries Knevel. Ik citeer letterlijk: ‘Ik ben heel niet pessimistisch over de toekomst van de kerk. Het christelijk geloof is al zo oud als de mensheid. Het heeft al eeuwen standgehouden, zal het de komende eeuwen ook wel doen.’

Dat is een heel ander accent dan oud-scriba A.J. Plaisier in 2013 in zijn ondergewaardeerde boek Overvloed en overgave deed: ‘Het kerkelijk leven is afgekalfd, het instituut heeft een slechte naam, gemeenten vergrijzen, kerkgebouwen worden afgestoten, en het aantal bezoekers van kerkdiensten is gekelderd.’ Maar, zegt hij ook: ‘Bevroren zielen kunnen echter ontdooien. De liefde van de Heer kan wonderen verrichten.’ Hier raak ik een belangrijk punt aan, want elke arts die genezing zoekt, begint met een reële diagnose.

Al kliederend moeten we ontdekken wat geloven in God en het navolgen van Jezus betekent in het alledaagse leven.

Den Haag
En nu? Ik zie een derde lijn. In veel regio’s in ons land, in veel grote steden is de neergang van de kerk fors, aangrijpend. Neem Den Haag als voorbeeld. Ik google en vind een bericht uit 1994: ‘Van de 35 hervormde en gereformeerde kerken in Den Haag moeten er de komende vier jaar tien worden gesloten.’ Ik google opnieuw en vind een bericht uit 2012: ‘Na een procedure die een jaar heeft geduurd, heeft de protestantse gemeente van Den Haag op 20 november besloten tussen nu en zomer 2014 acht kerken buiten gebruik te stellen.’ Ik google nog eens en lees een artikel uit 2016: ‘Welke Haagse kerken worden gesloopt of krijgen een nieuwe bestemming?’ Het antwoord wat hervormde of gereformeerde kerken betreft is tien.

Dit is Den Haag, provincie Zuid-Holland, zomaar als illustratie. Die neergang maakt dat de kerk landelijk vooral bezig lijkt met haar organisatie, door een tekort aan mensen en financiën met vermindering van het aantal classes, gelukkig ook met pioniersplekken, met zoeken naar wegen om het Evangelie buiten de kerk te delen.

Kliederkerken
Daar hoort tegenwoordig ook het verschijnsel kliederkerken bij, ‘een missionaire vorm van kerk-zijn waarin jong en oud samen op een creatieve manier de betekenis van Bijbelverhalen ontdekt’. Ja, elke vorm om het Evangelie te delen in onze meer en meer geseculariseerde cultuur, dat ondersteunen we.

In vrijwel elke nieuwsbrief van de Protestantse Kerk kom ik echter dit nieuwe verschijnsel tegen. Al kliederend moeten we ontdekken wat geloven in God en het navolgen van Jezus betekent in het alledaagse leven. Door elkaar regelmatig te ontmoeten ontstaat een nieuwe geloofsgemeenschap, passend bij de context waarbinnen de Kliederkerk, die ondersteund wordt door JOP, het jeugdwerk van de Protestantse Kerk, plaatsvindt."

Lees hier het volledige commentaar van Piet Vergunst. Klik hier om een abonnement op De Waarheidsvriend te nemen.

Reacties

quote: "wil de kerk wel ... ... zijn, namelijk een kerk voor wie het Woord van God de ENIGE bron is voor haar spreken en handelen?"

Bedoel je met het Woord van God Jezus Christus, Piet? Als de bijbel de ENIGE bron voor spreken en handelen is, dan verbaast het me niets dat de kerk niet als relevant ervaren wordt. Als ze dat al ooit was...

Er is veel geestelijke honger, maar bieden we nog gezond voedsel en helende drank? Gelukkig anticipeert de Geest meer op creativiteit dan op starre dogma's. Het is de Geest die relevante vormen creëert.
J
Hello Marijn,



Ik lees regelmatig met instemming jouw commentaren.



Kun je misschien toelichten, wat je met het navolgende bedoeld:

"Als de bijbel de ENIGE bron voor spreken en handelen is, dan verbaast het me niets dat de kerk niet als relevant ervaren wordt. Als ze dat al ooit was..."



en kun je dat plaatsen in relatie tot je opmerking: "... gezond voedsel en helende drank?"
Toon meer antwoorden (5)
Toon meer reacties (2)

Praat mee

Alleen CIP+ leden kunnen reageren op artikelen. Word ook CIP+ lid, praat mee en geniet van nog veel meer voordelen!
Bekijk alle voordelen Inloggen
Vakanties
Hier adverteren?

Beluister onze Podcast!

iTunes Stitcher