Kees van der Staaij

Nieuws

26 april 2018 door Lucas Boeken

100 jaar SGP: Kees van der Staaij beantwoordt vijf vragen

De SGP viert deze week haar 100ste verjaardag. Om die reden is het boek 'Een levend getuigenis' verschenen. In deze interviewbundel zijn komen 14 (bekende) SGP'ers aan het woord, onder wie partijleider Kees van der Staaij. We lichten vijf aan hem gestelde vragen uit.

Wat kunt u zeggen over de koers van de partij in de afgelopen honderd jaar?
"In de eerste plaats is er mijns inziens niet zozeer een verschil tussen de SGP van toen en nu, als wel tussen de samenleving in heden en verleden. In de periode vóór de oorlog zetten de Bijbelse normen en waarden nog veel meer hun stempel op de samenleving en de politiek dan na de jaren zestig. Dat heeft onmiskenbaar gevolgen voor het spreken in het politieke debat. In de jaren twintig plaatste een meerderheid van de Kamerleden kritische opmerkingen bij ongeloofspropaganda. Toen er een vereniging van vrijdenkers naar buiten trad, spraken veel mensen daar schande van. In verband met de subsidiëring van de Olympische Spelen die in 1928 in Amsterdam gehouden werden, ontstond er een groot debat over de betekenis van Bijbelteksten als: 'Lichamelijke oefening is tot weinig nut' (1 Tim. 4:8). Nu leven we in een totaal andere context en hebben mensen veel minder begrip voor de Bijbelse boodschap.

De rol van de SGP in de begintijd van de partij was vooral om de puntjes op de i te zetten in een samenleving die door het christendom gestempeld was, met bijvoorbeeld veel bezorgdheid over de roomse kerk die in die tijd weer meer macht kreeg. Kortom, de inhoudelijke toonzetting van het 'Vreest God en houdt Zijn geboden, want dat betaamt alle mensen' is hetzelfde gebleven, maar de vragen waarmee we nu te maken krijgen en de context waarin wij leven zijn drastisch veranderd. Een ander verschil is dat het Kamerlidmaatschap in de begintijd van de SGP (en dat gold ook voor andere partijen) naast het ‘gewone’ werk gedaan werd, terwijl het in de loop van de tijd meer en meer een hoofdtaak is geworden. Omdat de overheidsbemoeienis zich steeds verder heeft uitgebreid, is de rol van een Kamerlid ook breder geworden."

Als het waar is dat vrouwen op grond van de Bijbel niet politiek actief mogen zijn, is het wel opmerkelijk dat hier in de loop der jaren toch een verandering is opgetreden. Zoals een dominee het eens verwoordde, geldt toch dat de leer van Gods Woord niet om verandering vraagt?
"De praktijk is wel dat ik hier catechisanten van diezelfde predikanten als sollicitant voor een functie binnen de fractie krijg, die aangeven niet te weten waar het in de Bijbel staat dat vrouwen niet in de politiek actief mogen zijn. Dat is een werkelijkheid waar we binnen de partij mee te maken hebben. De Bijbelse gegevens zijn glashelder ten aanzien van de gelijkwaardigheid van man en vrouw enerzijds en geven daarnaast aan dat er een verschil in taak en roeping is, maar de precieze doorvertaling daarvan wordt verschillend uitgelegd. We zullen moeten accepteren dat we hier met elkaar niet uitkomen."

"Principiële veranderingen tot stand brengen, zodat er meer geluisterd wordt naar wat God in Zijn Woord zegt, kunnen wij met een akkoordje hier of daar niet bewerkstelligen."

De omgang met de media is binnen de SGP in ieder geval wel duidelijk veranderd, gezien het feit dat gebruikmaken van de televisie geen taboe meer is. Hoe zou u deze verschuiving willen duiden?
"Na de aanslagen in Amerika van 11 september 2001 en de opkomst van het jihadisme merkten we dat orthodoxe christenen in Nederland steeds vaker met radicale moslims op één hoop geveegd werden en dat de beeldvorming hieromtrent heel erg negatief en eenzijdig was. Daarom hebben we het als onze verantwoordelijkheid gezien om in reactie hierop ons verhaal naar voren te brengen, al dan niet door letterlijk in beeld te zijn, om mensen te laten zien dat wij anders zijn dan het beeld van ons suggereert. Het mijden van de publiciteit zou bovendien gevaarlijk kunnen zijn, omdat dan juist verkeerde beelden over orthodoxe christenen onweersproken blijven en we met orthodoxe moslims op één lijn worden gesteld.

Overigens betekent het veranderde beleid omtrent de media niet dat we elk verzoek voor een mediaoptreden klakkeloos inwilligen. Integendeel! We stellen duidelijk grenzen. Aanvragen voor allerlei amusementsprogramma’s wijzen we gewoon af. Maar bijvoorbeeld voor de toekomst van het christelijk onderwijs is het belangrijk dat men weet wie we zijn. We kunnen wel verwijzen naar prachtige studies die in de boekenkast staan, maar als die niet of nauwelijks gelezen worden, zal je je boodschap toch op een andere manier naar voren moeten brengen.

Na onze actie tegen de overspelreclame van Second Love hebben we veel reacties gekregen van mensen die niet tot de SGP-achterban behoren en zeiden: 'Op dit punt hebben jullie me aan het denken gezet. Gezien de ellende die ik om me heen zie en de opvattingen die ik hierover hoor en lees, denk ik dat jullie echt een punt hebben'."

Wordt de SGP wel voldoende serieus genomen of zijn jullie alleen maar goed om een kabinet aan een meerderheid te helpen?
"Als je alleen goed bent voor een meerderheid, kun je ook in zo’n situatie dingen voor elkaar krijgen. Bij het herfstakkoord uit 2016 hadden we bijvoorbeeld als voorwaarde gesteld dat de bezuiniging op de kinderbijslag ongedaan gemaakt moest worden. Ook hebben we een initiatiefnota ingediend voor steun aan onbedoeld zwangere vrouwen. Het sluiten van dergelijke akkoorden betekent niet dat je inhoudelijk vriendschap gesloten hebt. Het is goed mogelijk dat er morgen met een andere coalitie andere wegen worden ingeslagen. In dat opzicht is het een behoorlijk zakelijk gebeuren.

"Juist in een toekomst vol onzekerheid is één ding zeker: dat de HEERE God niets uit de hand loopt."

Weliswaar kun je dan op sommige punten iets bereiken, maar je kunt pas min of meer blijvend iets veranderen als je mensen inhoudelijk kunt overtuigen. In andere gevallen kom je vaak niet verder dan het uitstellen van een maatregel of het realiseren van subsidie voor een doel waar wij veel belang aan hechten. Principiële veranderingen tot stand brengen, zodat er meer geluisterd wordt naar wat God in Zijn Woord zegt, kunnen wij met een akkoordje hier of daar niet bewerkstelligen. Dat tekent de betrekkelijkheid van onze inbreng en geeft tegelijk een dubbel gevoel. Enerzijds mogen we de dag van de kleine dingen niet verachten; als je kleine dingen kunt bereiken, moet je daar dankbaar voor zijn. Anderzijds is het niet de wederkeer waar we op hopen en waar we om bidden. Dan is er immers veel meer nodig."

Hoe ziet u de toekomst van de SGP?
"Als het gaat om de toekomst, denk ik weleens aan de geschiedenis van Daniël in Babel. Of hij verwacht had een aanstelling aan het hof van de koning te krijgen, of vermoedde dat hij in de leeuwenkuil terecht zou komen, weet ik niet. Wel was het allebei mogelijk. Dat laat zien dat de tijdsomstandigheden onzeker en betrekkelijk zijn. Je kunt vandaag een compliment krijgen en morgen weer onderuitgehaald worden. Het belangrijkste is dat we de gunst en genade van de Heere mogen genieten. We kunnen onze vragen en zorgen hebben over de toekomst, maar hoe het ook zal gaan, het beste is om onze weg op de Heere te wentelen.

Het is mogelijk dat we als SGP nog lang een bijdrage mogen leveren in de politiek, wat ik natuurlijk vurig hoop, maar het kan ook gebeuren dat bepaalde ontwikkelingen dit onmogelijk maken, bijvoorbeeld als er een kiesdrempel wordt ingevoerd. Persoonlijk denk ik dat die soep nog niet zo heet gegeten wordt als ze wordt opgediend. In elk geval laat het zien hoe broos en onvoorspelbaar de dingen zijn. Gebeurtenissen uit het recente verleden bewijzen dat meer dan ooit: Trump zou zeker geen president van Amerika worden, maar hij werd het wel. De Brexit zou echt niet plaatsvinden, maar het gebeurde toch. Dus wie zijn wij en wat is onze grondslag om te kunnen zeggen wat er in de toekomst zal gebeuren? Juist in een toekomst vol onzekerheid is één ding zeker: dat de HEERE God niets uit de hand loopt, en dat wij alleen zeker en geborgen zijn als we bij Hem de toevlucht zoeken en vinden."

Klik hier om 'Een levend getuigenis - gesprekken over 100 jaar SGP' te bestellen.

Foto: SGP

Start het gesprek

Alleen CIP+ leden kunnen reageren op artikelen. Word ook CIP+ lid, praat mee en geniet van nog veel meer voordelen!
Bekijk alle voordelen Inloggen
Vakanties
Hier adverteren?

Beluister onze Podcast!

iTunes Stitcher