Ds. C. H. Hogendoorn

Het Lam rekent af met de totaliteit van de zonde

"In het voorjaar springen de lammetjes rond in de wei. Een blij en vertederend gezicht. In Joodse context roept een lammetje heel andere gevoelens op. Het dier moest immers geslacht worden," schrijft ds. C. H. Hogendoorn in De Waarheidsvriend.

De Waarheidsvriend is het huisorgaan van de Gereformeerde Bond in de Protestantse Kerk in Nederland.

"Het is verrassend dat Johannes de Doper zijn prediking over Christus zó begint: ‘Zie het Lam van God, dat de zonde van de wereld wegneemt! (Joh.1:29) Op het schilderij Kreuzigung van Matthias Grünewald zien we hoe de voorloper van de Heere Jezus met een in verhouding veel te grote wijsvinger naar Hem wijst.

Voorgangers, opvoeders en ieder die zich christen noemt, mag dit indrukwekkende tafereel op het Isenheimer Altar wel goed op zich laten inwerken. We verwijzen in verkondiging en opvoeding niet naar onszelf, ook niet naar de (vrome) mens, maar naar Christus. Doen we dat (genoeg)?

Lam van God
De uitdrukking in Johannes 1:29 is absoluut. De Heere Jezus is niet een lam, maar hét Lam van God. De Zoon van God is het Lam par excellence. Overigens kunnen we de woorden ‘Lam van God’ op twee manieren lezen.

God stelt dit Lam ter beschikking om de zonden van de wereld weg te dragen, zoals de Heere op de berg Moria bij Abraham voorzag in een ram ten brandoffer.

De Griekse grammatica laat toe dat we de uitdrukking zo verstaan dat bedoeld wordt dat dit Lam bij God vandaan komt. Ofwel: God stelt dit Lam ter beschikking om de zonden van de wereld weg te dragen, zoals de Heere op de berg Moria bij Abraham voorzag in een ram ten brandoffer (Gen. 22:8,13). Deze interpretatie past goed binnen het Johannesevangelie en is helemaal in overeenstemming met het getuigenis van de Schrift.

De andere mogelijkheid is dat deze woorden betekenen dat dit Lam bij God hoort. Het Lam is niet ons, maar Gods eigendom. Deze uitleg heeft ook een goede, bijbelse zin. We hoeven uiteraard niet te kiezen: het is allebei waar. Dit Lam is Gods eigendom. De goede Boodschap is dat God het Lam niet voor Zichzelf heeft gehouden, maar wegschonk aan een wereld verloren in zonden en schuld. Een Evangelie waar ons harde hart op stukbreekt.

Paschalam
Een onbetwist gegeven is ondertussen wel dat het woordje lam in het Oude Testament vele malen voorkomt om verschillende offers te duiden: de dagelijkse offers bijvoorbeeld, maar ook de brand-, schuld- en zondoffers. Het verwondert daarom niet dat de meeste uitleggers van de Bijbel de achtergrond van Johannes’ uitroep willen zien in het oudtestamentische paschalam, hoewel, opmerkelijk genoeg, in Exodus 12 juist níet hetzelfde woordje gebruikt wordt én het geslachte lammetje tijdens de uittocht niet diende ter verzoening van de zonde.

Het Lam rekent dus af met de totaliteit van de zonde van de hele wereld. Zo sterk is dit Lam.

We komen verder wanneer we de uitroep van Johannes de Doper zorgvuldiger bekijken. Het Lam van God neemt de zonde van de wereld weg. Het gebruikte Griekse werkwoord kan zowel wegdragen als wegnemen betekenen en komt in het Johannesevangelie vaker voor dan elders in het Nieuwe Testament. Het Lam neemt de schuld op Zich én draagt het weg. Het woordje zonde staat overigens in het enkelvoud. Het Lam rekent dus af met de totaliteit van de zonde van de hele wereld. Zo sterk is dit Lam.

Jesaja
Het is zinvol om er vervolgens op te wijzen dat we de uitroep van de voorloper van de Heere Jezus hebben te begrijpen binnen het geheel van het Johannesevangelie. Even voordat Johannes de Heere Jezus aanwijst als hét Lam, geeft hij antwoord op de vraag van priesters en Levieten wie hij nu feitelijk is. Hij is de stem van een die roept in de woestijn (Joh.1:23).

Hiermee verwijst hij naar de profetie van Jesaja en deze verwijzing is niet zonder betekenis. De heilsboodschap van Jesaja bestond immers voor een belangrijk deel uit de toezegging dat God de zonden van Israël zou wegnemen (Jes.27:9; 40:2; 53:1vv).

Het kan verder niemand ontgaan dat in het Johannesevangelie het moment dat de Heere Jezus sterft precies samenvalt met het uur dat de paaslammeren in de tempel geslacht werden en dat de evangelist Johannes nadrukkelijk Jezus’ kruisdood verbindt met het paschalam (Joh.19:36; Ex.12:46). De Zoon van God is het ware Paaslam, concludeert de Duitse geleerde R. Metzner in een knappe studie over het Johannesevangelie."

Ds. C. H. Hogendoorn is predikant van de hervormde gemeente te Katwijk aan Zee en lid van het hoofdbestuur van de Gereformeerde Bond. Het volledige artikel is hier te lezen. Klik hier om De Waarheidsvriend te ontvangen.

Start het gesprek

Alleen CIP+ leden kunnen reageren op artikelen. Word ook CIP+ lid, praat mee en geniet van nog veel meer voordelen!
Bekijk alle voordelen Inloggen
New Faith Network
NFN Originals Films
bekijk alle originals
Vakanties
Hier adverteren?

Beluister onze Podcast!

iTunes Stitcher