Ds. J. W. Verboom

God

05 maart 2018 door Ds. J. W. Verboom, De Waarheidsvriend

De Dordtse Leerregels na 400 jaar: Christus eerst

"Voor het juiste begrip en een goede waardering van de Dordtse Leerregels (Latijn: Canones) is rust nodig. Voor je het weet, worden de Canones in de persoonlijke beleving tot kanonnen die de mens beangstigen," schrijft ds. J. W. Verboom in De Waarheidsvriend.

De Waarheidsvriend is het huisorgaan van de Gereformeerde Bond in de Protestantse Kerk in Nederland.

"Om aan deze angst te willen ontkomen, kunnen we in de aanval gaan en kritiek geven op deze kanonnen vanwege – voor ons gevoel – barbaarse, goddelijke raadsbesluiten. We leggen dan met onze leerregels aan Dordt het zwijgen op. Op deze manier vergeten we de Jezus van hoofdstuk II.

Een parel
Er is heel wat kritische bezinning op Dordt geweest en nog. Soms van mensen die dicht bij je staan. De een meent scheefgroei te zien, omdat Gods verkiezen in de eeuwigheid zou worden overbelicht in vergelijking met de uitnodiging tot de reddende Christus in de tijd. Een ander vindt dat Gods verwerpen te veel wordt benadrukt. Een derde klaagt over de Dordtse denkmethode en vindt die te rationeel, te dogmatisch, te filosofisch of te abstract. Een vierde noemt een kritische oplossing en meent dat Dordt gelezen moet worden via de Nederlandse Geloofsbelijdenis en de Heidelbergse Catechismus, zodat Dordt daarmee enigszins gecorrigeerd kan worden.

We kunnen dit rijtje verder aanvullen. Dordt heeft het zwaar. Als ik het goed zie, dan waarderen veel critici Dordt niet als zelfstandige parel met een eigen kleur in onze geloofstraditie. Velen plakken een vals probleem op Dordt. Dat is jammer, want in de strijdsituatie van begin zeven tiende eeuw heeft zij de goddelijke voorbestemming (predestinatie) niet op de spits willen drijven, maar gezocht naar een genuanceerd profiel.

Het is in Dordt dus veel meer dan louter predestinatie. Wee hen die Dordt beperken.

Onbevangen blik
Wie mij helpen bij een onbevangen blik op Dordt, zijn onder anderen W.J. van Asselt en de Amerikaanse theoloog D. Sinnema. Sinnema is onder meer aanjager van het historische werk Acta of the Synod of Dordt. Dit kostbare boek uit 2015 laat zien dat er in Dordrecht ‘voortreffelijke godgeleerde mannen’ bij elkaar zaten. Deze mannen zijn er zo’n zeven maanden druk mee, willen een Nederlandse volksbrand blussen, willen oordelen naar Gods Woord, beginnen met vasten en bidden. Zij bidden om afwending van Gods toorn en om Gods genadige bijstand. Deze geloofshouding moet ons bij voorbaat rustig en eerbiedig maken in onze analyse van Dordt. Voor men wat (kritisch) wil zeggen, moet men beseffen: In Dordrecht was men verder dan mijn eigen, doorgaans veel te rationele, godsvrucht. We hebben daarom vertrouwen nodig in de mannen van Dordt. Is kritiek dan uitgesloten? Je moet van goede huize komen. Hoofdstuk II snoert ondertussen wel veel kritiek de mond.

Geloofsvolgorde
Wie rustig en met verwondering dit kortste hoofdstuk leest, hoort hier het Dordtse hart kloppen. Hoofdstuk II leert ons dat we nooit goed over Gods verkiezende handelen kunnen spreken zonder tegelijk ook Christus, de kerk, de evangelieverkondiging en het geloof ter sprake te brengen. Zoals Efeze 1:4 zegt: ‘omdat Hij ons vóór de grondlegging van de wereld in Hem uitverkoren heeft’.

God verkiest altijd in Christus. Dat vertelden de artikelen I.2, I.3 en I.7 ons ook al. Hoofdstuk II kunnen we zien als een nadere uitwerking met hier en daar wat overlap. In hoofdstuk I zagen we het opvallende dat ná het spreken over de menselijke misère van schuld, vloek en dood (I.1), direct de liefde van God in Christus volgt (I.2).

Pas na Christus en de verkondiging van Zijn Evangelie, komt in de toepassing van het Woord door de Heilige Geest de predestinatie aan de orde. (I.6-7). Dit moet ons alert maken. In die geloofsvolgorde moeten wij dus ook in 2018 spreken: eerst Christus, dan predestinatie. ‘De predestinatie hoort bij het werk van de Heilige Geest thuis’ (dr. O. Noordmans).

Het is in Dordt dus veel meer dan louter predestinatie. Wee hen die Dordt beperken. Veel geloofsleer trilt door. Zo schuilt achter hoofdstuk II de strijd om de persoon van Jezus. Dordtse tegenstanders van toen (maar ook nu) zeggen onder andere:
a) Jezus heeft vergeving verworven voor iedereen
b) Jezus is niet eeuwig God
c) Jezus heeft niet plaatsvervangend geleden
d) Jezus heeft geen zekerheid geschonken van de redding, maar alleen de mogelijkheid van redding, die wij met onze eigen vrije wil gehoorzaam moet aangrijpen."

Ds. J. W. Verboom is predikant van de hervormde gemeente te Groot-Ammers. Zijn volledige artikel is te lezen in De Waarheidsvriend. Klik hier om De Waarheidsvriend te ontvangen.

Start het gesprek

Alleen CIP+ leden kunnen reageren op artikelen. Word ook CIP+ lid, praat mee en geniet van nog veel meer voordelen!
Bekijk alle voordelen Inloggen
Vakanties
Hier adverteren?

Beluister onze Podcast!

iTunes Stitcher