Drie waardevolle lessen uit Ezra

God

05 februari 2018 door Jeffrey Schipper

Drie waardevolle lessen uit Ezra

Ezra was een wetgeleerde (tegenwoordig zouden we zeggen ‘Bijbelgeleerde’) uit de tijd na de ballingschap. Om verschillende redenen zijn Ezra en het Bijbelboek dat naar hem genoemd is niet zo heel populair. ‘Wetgeleerde’ klinkt wettisch, en het louter volgen van wetten omdat ze nu eenmaal wet zijn is niet zo populair. Ezra komt ook streng en hardvochtig over, omdat hij zich verzet tegen huwelijken van Israëlieten met partners uit andere volken. En dan bevat het Bijbelboek bevat ook nog eens namenlijsten en officiële stukken die al gauw langdradig overkomen.

Het Evangelisch College (EC) is een interkerkelijk opleidingsinstituut dat (deeltijd)opleidingen en cursussen aanbiedt op het gebied van de Bijbel, Theologie, Missionair Werk en Pastoraat.

Toch is het de moeite waard om je te verdiepen in het Bijbelboek Ezra. Het gaat niet alleen over Ezra zelf, maar ook over de worsteling van een uit ballingschap teruggekeerde groep mensen om een nieuw volksbestaan op te bouwen, in afhankelijkheid van hun God. Wat betekent hun horen bij God voor hun identiteit, voor hoe ze denken en hoe ze handelen? Zulk soort worstelingen zijn ook ons niet onbekend. Hier volgen drie waardevolle lessen uit Ezra, drie uitnodigingen om nader kennis te maken met dit soms weerbarstige maar wel rijke Bijbelboek.

Veel tegenwerking komt van de kant van omwonende volken. Telkens weer proberen die de herbouw van de tempel en later de herbouw van de muur van Jeruzalem te verstoren.

1. Omgaan met tegenstand
Tegenwerking is helaas een rode draad in het verhaal van de terugkeer en wederopbouw. Dat begint al bij de eerste groep ballingen die terugkeert (waar Ezra nog niet bij was, die kwam pas veel later naar het thuisland terug). Veel tegenwerking komt van de kant van omwonende volken. Telkens weer proberen die de herbouw van de tempel en later de herbouw van de muur van Jeruzalem te verstoren. Dat gebeurt bijvoorbeeld door angstzaaierij (3:3, 4:5), verleiding tot compromis (4:2) en kwaadsprekerij tegenover officiële instanties van het Perzische rijk (4:6).

Regelmatig heeft de tegenwerking het gewenste effect. Toch worden tempel en muur uiteindelijk herbouwd, al vindt de herbouw van de muur pas in het boek Nehemia plaats. De stilgelegde herbouw van de tempel komt na ongeveer vijftien jaar weer op gang doordat God profeten stuurt, Haggaï en Zacharia (5:1-2). Problemen dreigen: stel je maar eens voor dat je aan het bouwen bent en dat een ambtenaar navraag doet: “Hoe heten de mannen die hier aan het bouwen zijn?” (5:4). Behoorlijk intimiderend. Maar toch, God waakt over zijn mensen (5:5). In eerste instantie mag de bouw voortgezet worden tot een beslissing van de Perzische koning wordt ontvangen, en in tweede instantie beslist deze positief. Na ongeveer vijf jaar wordt de bouw voltooid en uitbundig gevierd (6:14-18). Hoe gaan wij om met tegenstand? Of beginnen we niet eens aan werken voor God omdat we er bang voor zijn?

2. De schaduw van het verleden
Ook jaren eerder hadden de teruggekeerde ballingen al een feest gevierd, toen de fundamenten van de tempel hersteld waren (3:10-13). Hier zien we een gemengde reactie op dit nieuwe begin. Er is veel blijdschap, maar ouderen die de eerste tempel nog gezien hadden, huilen. Waarom? Het wordt niet uitdrukkelijk geschreven, maar waarschijnlijk zijn ze verdrietig omdat ze terugdenken aan de rijkdom en glorie van de tempel van Salomo en ervan uitgaan dat het herstelde heiligdom nooit meer die glorie zal evenaren. Het verdriet mag er zijn, het wordt niet afgekeurd. Toch is het gejubel ook heel terecht, want er is een nieuw begin in het leven van het volk met God. Het zal niet meer zo zijn als vroeger, maar dat er een nieuw begin is, staat voorop.

Wij kunnen ook gebukt gaan onder een schaduw van het verleden, zelfs (misschien wel juist) als er een nieuw begin is. Dat kan persoonlijk, maar ook gezamenlijk, bijvoorbeeld als christenen wanneer we bij het zien van een zegening van God herinnerd worden aan de positieve invloed van het christelijk geloof op onze maatschappij die verloren is gegaan. Verdriet over wat verdwenen is mag er zijn. Maar laat dat verdriet niet het zicht vertroebelen op wat God nu doet, in het heden.

Ezra zet ons erbij stil dat geloof consequenties heeft voor de levenskeuzes die we maken en laat ons nadenken over de vraag hoe onverdeeld onze toewijding is.

3. Het belang van toewijding
Als Ezra na zijn aankomst in Jeruzalem te horen krijgt dat Israëlieten zich door het huwelijk met mensen uit andere volken verbonden hebben, is hij verbijsterd (9:1-3). Wat is de achtergrond hiervan? In de geschiedenis van Israël zijn er regelmatig huwelijken met partners van buitenlandse afkomst geweest zonder dat die afgekeurd werden, dus het feit van een andere afkomst alleen verklaart niet alles. Ezra’s verbijstering moet met name daaraan toegeschreven worden, dat de huwelijken niet gesloten werden met mensen van buitenlandse afkomst die ook exclusief God wilden dienen, maar met mensen die aan hun eigen goden en godsdienstige gewoonten vasthielden. Zulke verbintenissen zijn in de geschiedenis van Israël altijd het begin geweest van geloofsafval, en zullen dat ook in de tijd van Ezra zijn als er niet wordt ingegrepen. Ezra rouwt en keert zich tegen de gemengde huwelijken om het geloof en de toewijding van Israël te redden. Dat het niet om zuiverheid van ras gaat zien we bevestigd door Ezra 6:21, waar ruimte is voor iedereen om het Pesach mee te vieren, mits men zich maar heeft afgekeerd van het onreine dienen van andere goden.

Ezra houdt ons door zijn onverdeelde toewijding aan God een spiegel voor. Dat wil niet zeggen dat zijn handelswijze direct doorgetrokken kan worden naar de omgang met niet- of andersgelovigen in onze tijd. In het Nieuwe Testament zien we dat wie tot geloof komt terwijl zijn of haar partner ongelovig blijft, opgeroepen wordt die partner trouw te blijven (1 Korintiërs 7:12-13). Als je gelovig bent en nog geen relatie hebt, geeft Paulus wel een duidelijke regel (2 Korintiërs 6:14). 2 Korintiërs 6:14 heeft overigens niet alleen betrekking op de relatie tussen man en vrouw, maar bijvoorbeeld ook op zakelijke verbintenissen. Ezra zet ons erbij stil dat geloof consequenties heeft voor de levenskeuzes die we maken en laat ons nadenken over de vraag hoe onverdeeld onze toewijding is.

Leen Stehouwer is docent Oude Testament bij het Evangelisch College. De ETS-Bijbelcursus van het Evangelisch College is een interkerkelijke Bijbelcursus die wordt aangeboden op 55 locaties in Nederland en online. Elke lesmaand behandelt de cursus één Bijbelboek uit het Oude Testament en één Bijbelboek uit het Nieuwe Testament. Deze maand gaat de les Oude Testament over het Bijbelboek Ezra. Klik hier voor meer informatie.

Start het gesprek

Alleen CIP+ leden kunnen reageren op artikelen. Word ook CIP+ lid, praat mee en geniet van nog veel meer voordelen!
Bekijk alle voordelen
CIP+

Albert verklaarde de biddende Martin Koornstra voor gek - en kan nu weer lopen

“Het was een wonderlijke zaterdag.” Albert Bos is nog altijd onder de indruk van wat hem op Urk is overkomen. En wat hem is overkomen kunnen we allemaal zien in dit filmpje. In het inmiddels veelbesproken filmpje dat op social media vaak werd bekeken en gedeeld zou te zien zijn dat hij wonderbaarlijk werd genezen van pijn in z’n been. Er werd triomfantelijk met krukken gezwaaid vanwege de gebedsgenezing. Mensen juichten van blijdschap. CIP.nl sprak maandagmiddag met Albert en zijn vrouw Carla. Wat is er precies gebeur...

Bij God is er altijd ruimte voor genade (ook voor soms domme politici)

"Vorige week zondag belde Halbe Zijlstra me op. De volgende dag zou er een voor hem beroerde editie van de Volkskrant bezorgd worden," schrijft ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers op zijn Facebookpagina. Zijlstra trad af als minister van Buitenlandse Zaken toen de Volkskrant bekend maakte dat hij had gelogen over zijn aanwezigheid bij een ontmoeting met Shell en de Russische president Vladimir Poetin.Segers: "‘Dom, fout, onnodig’, was mijn primaire reactie na zijn uitleg en ik bedacht dat dit hem nog wel een tijd zou achtervolg...

Classis GGiN stelt commissie in voor vertrouwensbreuk Opheusden

De classis Oost van de Gereformeerde Gemeenten in Nederland (GGiN) heeft vrijdag een commissie ingesteld die de opdracht heeft de vertrouwensbreuk binnen de gemeente van Opheusden te onderzoeken en zo mogelijk te helen, laat het Reformatorisch Dagblad weten. Ds. A. van Voorden van de GGiN te Opheusden heeft de afgelopen weken niet gepreekt. Aanleiding is een vertrouwensbreuk tussen predikant en kerkenraad. De nu ingestelde commissie brengt verslag uit op 22 maart. Ook besloot de classis dat ds. Van Voorden met ingang...

'Volgend jaar half miljoen raketten op Israël gericht'

Volgens een aan de Libanese terreurgroep Hezbollah verbonden nieuwswebsite, heeft men in Syrië zo’n 70.000 langeafstandsraketten op Israël gericht staan. Dankzij de voortdurende Iraanse leveringen zullen dit volgend jaar een half miljoen zijn, aldus de pro-Hezbollah site volgens het CIDI (Centrum Informatie en Documentatie Israël). Naar verluidt heeft de Syrische president Assad een verzoek van Rusland afgeslagen om de aanwezigheid van de Iraanse proxy te verwijderen. Sterker nog, Assad zou zijn leger opdracht heb...

Schutter opent vuur op kerkgangers Dagestan

Een schutter heeft in de Zuid-Russische regio Dagestan het vuur geopend op kerkgangers die het Russische-orthodoxe volksfeest Maslenitsa (pannenkoekenfeest) vierden. Daardoor zijn zeker vijf vrouwen gedood en vijf personen gewond geraakt, meldt het ANP.Volgens een politiebron in de stad Kizliar waar de aanslag plaatsvond is de 22-jarige schutter door beveiligingsdiensten doodgeschoten. Hij was in het bezit van een jachtgeweer en een mes. Islamitische Staat heeft de verantwoordelijkheid voor de schietpartij opgeëist via Amaq, de persdien...
CIP+

"Homo’s mogen hun geaardheid aanvaarden, beleven en uiten"

“‘Je mag wel homo zijn maar het niet praktiseren’. Dit is een goedkope en makkelijke uitspraak,” stelt ds. M. M. van Campen. De hervormde predikant preekte onlangs over het thema ‘Hart Voor Homo’s’ in zijn gemeente in Rotterdam-Zuid. "Je mag je geaardheid aanvaarden, beleven en uiten als onderdeel van jouw unieke persoonlijkheid. Maar de Bijbel trekt een grens bij geslachtsverkeer," maakt hij duidelijk. “Probeer je eens in te denken hoe het is om nooit seksuele omgang te hebben met...
CIP+

"Oprechte christenen kunnen kerk en geloof niet combineren"

“Ik heb de laatste tijd meerdere keren de opmerking gehoord: ‘Sinds ik niet meer naar de kerk ga, heb ik meer ruimte om te geloven.’ Dat klinkt als vloeken in de kerk, maar toch gebeurt het.” Theoloog Remmelt Meijer sprak het afgelopen jaar verschillende kerkverlaters. Zelf noemt hij ze liever grensgangers, omdat de kerkdeur voor velen niet definitief dicht is. “Oprechte christenen kunnen kerk en geloof niet combineren,” merkt de pionier op. Je sprak een groep kerkverlaters/grensgangers en schreef...

Doopplaats van Jezus bevrijd van mijnen

Het Israëlische ministerie van Defensie heeft aan de Britse Halo-stichting, die wereldwijd mijnenvelden ruimt, eindelijk groen licht gegeven voor de volledige ontmijning van Qasr al-Yahud, meldt Kerknet. Volgens een overlevering is Qasr al-Yahud de authentieke plaats van de doop van Jezus. Dit gebied bevat zeven kerken en kloosters, onder meer een Grieks-orthodox klooster, en een kapel van de franciscanen. De Halo-stichting was al eerder actief in Qasr al-Yahud. In 2011 zorgde zij ervoor dat doopplaats langs een smal pad doorheen het...

Diederik van Dijk: "We hebben God buiten de deur gezet en de overheid neemt nu die rol over"

"De overheid bemoeit zich steeds meer met onze persoonlijke levens. We hebben God buiten de deur gezet en de overheid neemt nu die rol over." SGP-senator Diederik van Dijk vertelde dit in het Family7-programma Uitgelicht. De politicus sprak in het programma over orgaandonatie en belastingkloof tussen één en tweeverdieners. Bekijk het volledige gesprek en klik hier voor meer video's van Family7:

Israël tolereert Iraanse agressie niet en waarschuwt voor mogelijke aanval

Israël zal niet aarzelen om Iran aan te vallen als de agressie van Teheran tegen Israël ongehinderd doorgaat, waarschuwde premier Binyamin Netanyahu zondag op de veiligheidsconferentie van München. Dat schrijft The Christian Post. "Israël zal niet toestaan dat het regime van Iran een strop om zijn nek legt”, zei Nettanyahu. “We zullen zonder aarzeling handelen, om onszelf te verdedigen en zullen indien nodig optreden, niet alleen tegen de volmachten van Iran die ons aanvallen, maar ook tegen Iran zelf.&...
CIP+

Refoweb-boys: "De reformatorische gezindte is volwassen geworden"

“We zien steeds minder oppervlakkige vragen over tv-kijken of een hoed dragen. De reformatorische gezindte is volwassen geworden,” zegt Gert Janssen. Samen met Henk Aalbers is hij initiatiefnemer van Refoweb.nl. Daar kunnen mensen, binnen en buiten de reformatorische gezindte met bijna al hun vragen terecht. CIP.nl zocht het duo op. “Het zou mooi zijn dat er een moment komt dat we onszelf kunnen opheffen.” Wat begon met een chatbox is uitgegroeid tot een vragenrubriek met een enorm archief. Ook is...

Ds. E. van Wijk aanvaardt beroep hervormd Sprang

De hervormde gemeente in Sprang (foto) verwelkomt ds. E. van Wijk als dominee. Omdat ds. L. Plug vorig jaar aan de slag ging in Barneveld was de gemeente in Noord-Brabant op zoek naar een predikant. Van Wijk staat sinds 2013 op de kansel in Hei- en Boeicop, zijn eerste gemeente. Ook de gereformeerde kerk (PKN) te Arnemuiden begroet een nieuwe gemeentepredikant. Ds. W. F. van de Woestijne heeft het beroep uit Zeeland aanvaard. De kerkelijke gemeente is vacant sinds ds. C. Bijman in 2014 met emeritaat ging. Van de Woest...
Vakanties
Hier adverteren?

Milad verstopte een Bijbel onder zijn kussen

Zonder dat ze het van elkaar wisten, waren de Afghaanse Milad, zijn twee broers en een zus de Bijbel aan het lezen. Groot was hun verbazing en blijdschap toen ze dit van elkaar ontdekten. Het jongerenkamp van Gave was voor Milad aanleiding om zich in het christelijk geloof te gaan verdiepen. “We waren eerst met z’n negenen,” vertelt Milad (20) vrij zakelijk. “Maar een van mijn broers werd ontvoerd door Taliban. Hij is twee jaar later vermoord. We voelden ons niet meer veilig in Afghanistan en zijn gevlucht. Daar...

Andries Knevel maakt programma over vrouwen die geloof in God combineren met wetenschap

In november 2017 ging Andries Knevel met pensioen. Twee weken later ging hij weer voor twee dagen in de week aan de slag bij de Evangelische Omroep. Dat vertelt hij in EO Visie. Zijn hart blijft kloppen voor televisie. In de programma's waar hij momenteel mee bezig is, zoals De Kapel en Andries TV wil hij "iets van God te laten zien en mensen enthousiast te maken voor Hem. Dat is zo mooi om te doen." "Vorige week hebben we nieuwe afleveringen opgenomen van Andries TV. Ik reed daarna klapwiekend van enthousiasme naar huis." Andries...
CIP+

Is orgaandonatie Bijbels?

Is orgaandonatie Bijbels? Theoloog Jos de Keijzer beantwoordt deze vraag in dit artikel. De Eerste Kamer heeft de nieuwe donorwet aangenomen. Sommigen blij, anderen niet. Wel raar, een overheid die grossierder wordt in de lijken van haar dode onderdanen. Ik heb er ambivalente gevoelens bij. Aan de ene kant mag de overheid niet zomaar beschikken over de lichamen van haar onderdanen; ook niet na hun dood. Dat kan gewoon helemaal niet. Aan de andere kant is er een schreeuwende behoefte aan orgaandonatie. Er gaan let...

Florens van der Spek: "In de hemel zal geen verdriet meer zijn"

"In de hemel gebeurt alleen de wil van God. Daar zal geen verdriet meer zijn. Alle pijn en verdriet op aarde zijn een gevolg van onze verkeerde keuzes." Florens van der Spek deelt een videoboodschap op basis van de Bijbeltekst 'Zalig zijn zij die treuren, want zij zullen vertroost worden' (Mattheüs 5:4).

OM eist 18 maanden cel tegen leider (77) evangelisch zorgcentrum

Tegen Aaldert van E., voormalig leider en directeur van verschillende evangelische zorgcentra, is dinsdag een gevangenisstraf van achttien maanden - waarvan zes maanden voorwaardelijk - geëist voor jarenlange ontucht met een patiënte, schrijven diverse media. De 77-jarige oprichter van de Jedidja Hoeve, wordt verdacht van misbruik van een in 2016 gestorven jonge vrouw. Hij is in 2016 veroordeeld tot drie jaar cel voor seksueel misbruik van meerdere vrouwelijke cliënten. Die zaak loopt momenteel in hoger beroep. De omstrede...
CIP+

Waarom Johan Lock uit zijn pinkstergemeente stapte

Johan Lock groeide op in een gezin waar alles, maar dan ook alles, om geloof draaide. Hij voelde zich afgesloten van de rest van de wereld. In deze video spreekt Rik met Johan Lock, naar aanleiding van zijn boek 'De erfenis van Adriaan', gebaseerd op een pinksterkerk die onder invloed stond van een manipulerende voorganger. Het is een schokkend verhaal. Laurens is in het boek het alter ego van Johan. "Ik wilde een roman schrijven, omdat je dan meer vrijheid hebt om de sfeer te beschrijven en duidelijk te maken hoe het kan gebeuren...