Burgemeester Van Aartsen

Nieuws

31 januari 2018 door Quintijn Aman en Frans Hazeleger

Een burgervader kies je niet

De Tweede Kamer debatteerde vorige week over de burgemeestersbenoeming. Partijen als D66 pleiten al jaren voor een gekozen burgemeester. In het regeerakkoord is opgenomen dat het kabinet zich gaat inzetten om de burgemeestersbenoeming uit de Grondwet te halen. Een visieloos plan. Het blijft nog altijd akelig vaag wat de voordelen van deze verandering zijn, terwijl er veel pleit voor behoud van deze constructie.

Achtergrond
Het benoemen van een nieuwe burgemeester gebeurt volgens artikel 131 van de Grondwet. In dat artikel staat dat de burgemeester bij koninklijk besluit wordt benoemd voor een periode van zes jaar. Een burgemeesterskandidaat moet dan wel door een kieskeurige gemeenteraad worden voorgedragen. De raad bepaalt het functieprofiel en heeft de leiding in de sollicitatieprocedure. In Den Haag willen verschillende partijen de procedure op een andere manier regelen en daarom moet dit wetsartikel geschrapt. Omdat het gaat om een grondwetswijziging, moeten de Tweede en Eerste Kamer twee keer akkoord gaan: voor én na de verkiezingen. Dat gebeurde vorige week in de Tweede Kamer voor de tweede keer, dit keer met tweederde meerderheid.

Schimmig?
De burgemeestersbenoeming lijkt een schimmig proces dat via achterkamertjes wordt geregeld. Het woord ‘baantjescarrousel’ valt dan snel. Het klopt ook wel dat we mensen die hun sporen hebben verdiend in de politiek vaker terugzien op burgemeestersposten. De achterliggende reden daarvoor is aannemelijk. Ze hebben bestuurlijke ervaring opgedaan die veel voordelen oplevert bij een burgemeesterspost. En dat de procedure ‘schimmig’ is, valt ook nog te bezien: de gemeenteraad speelt een belangrijke rol, en deze gekozen raad kan door burgers worden gevolgd en beoordeeld.

Juist de benoeming van de burgemeester zorgt voor bepaalde onafhankelijkheid van de gemeenteraad.

Kiezen is altijd beter?
Naast de nadelen van de huidige regeling noemen partijen ook de voordelen van een direct verkozen burgemeester. De burgemeester zou meer draagvlak hebben onder de lokale bevolking. Burgers kiezen vaak iemand die veel binding heeft met wat leeft onder burgers in de gemeente, is de gedachte. Daarnaast zou een burgemeester beter ter verantwoording te roepen zijn over het beleid wat hij of zij voert. Hij moet immers na zes jaar terug naar de kiezer voor een herbenoeming. Ook zou het proces transparanter zijn en beter voor de onafhankelijkheid van de positie van de burgemeester.

Voordelen van benoemde burgemeesters
Laten we drie argumenten noemen waarom dit echt flauwekul is. Allereerst is het maar de vraag of het vertrouwen in de burgemeesters inderdaad verbeterd moet worden. Het vertrouwen in onze benoemde burgemeesters is over het algemeen hoger dan in (gekozen) politici! Daarnaast worden burgemeesters feitelijk al indirect gekozen. Het is de gekozen gemeenteraad die de voordracht doet. De commissaris die daar tegenin durft te gaan, zal van goeden huize moeten komen om die voordracht te negeren.

Ten tweede is het maar de vraag welk soort burgemeester een groter draagvlak krijgt. Is dat een populaire kandidaat, die door bekendheid in de gemeente veel stemmen weet te vergaren, maar inhoudelijk zwak blijkt te zijn? Of wordt een relatief saai persoon gekozen, die achteraf toch het beste voor heeft met de gemeente waar hij of zij terechtgekomen is? Wij kiezen politici omdat zij volksvertegenwoordiger zijn, maar een burgemeester heeft een heel ander takenpakket. Dan is niet het belangrijkste welke charme of politieke kleur iemand heeft, maar of hij zijn mannetje kan staan en voldoende bestuurlijke ervaring heeft.

Een ander nadeel is de mogelijke patstelling tussen burgemeester en gemeenteraad. Stel dat een burgemeester gekozen wordt vanwege zijn stevige politieke programma. Maar wat als dit afwijkt van wat de meerderheid in de raad en het college wil? Beiden kunnen zich dan beroepen op het mandaat dat ze van de kiezer gekregen hebben. De huidige positie van burgemeester staande bóven de partijen en als bruggenbouwer, staat dan zeer onder druk.

SGP-jongeren pleit daarom voor het behoud van het huidige systeem van de benoeming van burgemeesters. Er is geen noodzaak noch wenselijkheid van een nieuw, nog ongedefinieerd systeem. Juist de benoeming van de burgemeester zorgt voor bepaalde onafhankelijkheid van de gemeenteraad. Laten we zuinig zijn op dat evenwicht in ons stelsel.

Quintijn Aman en Frans Hazeleger zijn lid van commissie Binnenland van SGP-jongeren.

Start het gesprek

Alleen CIP+ leden kunnen reageren op artikelen. Word ook CIP+ lid, praat mee en geniet van nog veel meer voordelen!
Bekijk alle voordelen Inloggen
Vakanties
Hier adverteren?
New Faith Network
NFN Originals Films
bekijk alle originals

Beluister onze Podcast!

iTunes Stitcher