Nieuws

27 januari 2018 door Lindeboom Instituut

Komt een test bij de dokter: Onderzoek over het gebruik van health checks in Nederland

10% van de Nederlanders heeft één of meer health checks gebruikt en het aantal groeit, constateren de onderzoekers. Daarentegen wordt genetisch onderzoek (‘duizend dollar genoom’) nauwelijks gedaan.

De huisartsen zijn kritisch: health checks zijn ‘momentopnames’ en ‘ongeschikt voor volledige diagnostiek’, ‘patiënten maken zich nodeloos ongerust en het leidt tot kosten stijgingen en commercialisering’. (Huis)artsen laten deze reserves maar zelden aan hun patiënten merken. Ook vinden zij dat ze onvoldoende op de hoogte zijn van alle tests die de markt biedt.

Dit blijkt uit een groot Nederlands onderzoek onder gebruikers van health checks, gepubliceerd in een studie van het Lindeboom Instituut waarvan hoogleraar Ethiek van de zorg Theo Boer, de hoofdauteur is.

De presentatie en symposium is georganiseerd door het Lindeboom Instituut en het Erasmus MC.

Tijdens het symposium worden onderzoeksresultaten gepresenteerd en is er een paneldiscussie met Prescan directeur Eddy van Heel, Ton Drenthen (NHG), Paulus Lips (LHV/CEG), Klaartje Spijkers (Patiëntenfederatie Nederland) en Ellen van Gijsel (bloedwaardentest.nl) o.l.v. Gert van Dijk (ethicus Erasmus MC).

Oproep aan staatssecretaris Blokhuis: verplichte bijsluiter in lekentaal
De auteurs overhandigen het eerste exemplaar op 29 januari ’s ochtends aan staatssecretaris Blokhuis (VWS). Zij adviseren:

  • Bijsluiters in lekentaal bij health checks met daarin een eerlijk beeld van de voor- en nadelen.
  • Voorlichting aan patiënten over de mogelijkheid om ongerustheid eerder bij de huisarts aan te kaarten.
  • Aanvullende scholing aan huisartsen over het aanbod van health checks.

Voorlichtingsbrochure voor patiënten
Patiëntenvereniging NPV-Zorg voor het leven heeft n.a.v. de conclusies van het boek een voorlichtingsbrochure uitgebracht. De patiëntbrochure Wil ik alles meten en weten? Health checks – feiten, valkuilen en de rol van uw arts geeft informatie en ervaringsverhalen over health checks en wil mensen helpen bij het maken van de keuze wel of geen health check te ondergaan.

Een aantal opmerkelijke cijfers uit het onderzoek:
Jongere mannen zijn de grootste gebruikers van health checks. 14% is onder de 40 jaar en slechts 7% is 60 jaar en ouder.

  • Mannen maken dubbel zoveel gebruik van health checks als vrouwen.
  • Hoger opgeleiden laten zich vaker testen dan lager opgeleiden.
  • Van Humanisten en seculieren laat 13% zich testen, van Protestanten slechts 4,7%.
  • Eén op de drie gebruikers (33,8%) heeft klachten of behoefte aan geruststelling.
  • 57% van de gebruikers gaat vanwege nieuwsgierigheid, goede ervaringen van anderen.

Effecten van health checks bij gebruikers:

  • 35% van de mensen die een health check hebben gedaan, past zijn/haar leefstijl aan.
  • 42% van de gebruikers vindt dat ze meer inzicht gekregen hebben.
  • 26% van de onderzochte groep is minder ongerust.
  • 12% volgt daarna een behandeling of vraagt om vervolgdiagnostiek in het reguliere zorgcircuit.

Slechts zelden levert een health check tijdige informatie over een ernstige ziekte.

  • 65% van de gebruikers laat de huisarts buiten de health check
  • 18,2% van de ondervraagden gaat vooraf naar de huisarts en 28,6% achteraf.
  • Van degenen die de huisarts niet op de hoogte brengen, doet 70% dat omdat ze deze ‘niet onnodig willen belasten’.

Parallel aan het onderzoek van prof. Theo Boer hebben onderzoekers drs. Yrrah Stol en prof. Maartje Schermer van het Erasmus MC een ethisch model ontwikkeld dat het effect van health checks op verschillende waarden in kaart brengt. Dit maakt het ook mogelijk de voor- en nadelen van health checks af te wegen tegen de effecten van andere gezondheidsmaatregelen. Tijdens het symposium op 29 januari worden de voorlopige resultaten van dit onderzoek gepresenteerd. Drs. Yrrah Stol promoveert eind 2018 op dit onderwerp.

Klik hier om het boek te kijken of te bestellen.

Start het gesprek

Alleen CIP+ leden kunnen reageren op artikelen. Word ook CIP+ lid, praat mee en geniet van nog veel meer voordelen!
Bekijk alle voordelen Inloggen
Vakanties
Hier adverteren?
New Faith Network
NFN Originals Films
bekijk alle originals

Beluister onze Podcast!

iTunes Stitcher