Ds. R. van Kooten

God

19 januari 2018 door Jeffrey Schipper

Wat christenen kunnen leren van de breuk tussen Izak en Rebekka

“Ezau was de lieveling van Izak en Rebekka gaf de voorkeur aan Jakob. Maar God houdt er geen lievelingen op na!,” vertelt dr. R. van Kooten. De emeritus-predikant uit Apeldoorn schreef de uitgave ‘De zon gaat onder - deel 1’, veertig bijbelstudies over het leven van Jakob. CIP.nl bespreekt met de hersteld hervormde dominee een desastreuze breuk tussen Jakobs ouders Izak en Rebekka.

Royal Jongbloed in Heerenveen is uitgever en drukker van diverse Bijbelvertalingen. Royal Jongbloed geeft verder onder meer kinderboeken, dagboeken, tijdschriften en educatief materiaal uit.

“Na een jarenlange worsteling wordt Rebekka zwanger,” schetst Van Kooten de context van Genesis 25:28. "Twintig jaar heeft Izak intens met zijn vrouw gebeden. Wat een harmonie! Dan wordt Rebekka zwanger. Gedurende verschillende maanden heeft zij het gevoel uiteengereten te worden. Er woedt een complete oorlog in haar buik. Wat zal ze vaak haar handen tegen haar buik gehouden hebben om te proberen die twee op hun plek te houden. Met deze nood is zij tot de HEERE gegaan en de HEERE heeft haar geantwoord. Er zijn twee volken in haar buik. Die zullen voortdurend met elkaar worstelen, maar de meerdere zal de mindere dienen. Met de jongste zal Gods verbond verdergaan.” Uiteindelijk wordt Ezau als eerste geboren.

Vader Izak heeft een duidelijke voorkeur voor Ezau en Rebekka trekt meer naar Jakob. Hoe verklaart u dit?
“Daar kunnen allerlei psychologische factoren achter zitten. Izak heeft duidelijk een voorkeur voor de oudste. ‘Een echte vent. Hij kan goed voor zichzelf opkomen.’ Hoe komt dat? Misschien omdat Izak zelf de mindere van Ismaël was. Omdat hij zelf door zijn moeder in bescherming genomen werd en niet zo’n durfal was, bewondert hij om die reden in zijn zoon wat hij zelf miste. Misschien herinnert deze zoon hem aan zijn broer Ismaël. Wat zie je vervolgens? Een moeder schiet dan vaak in de verdediging en neemt het kind dat minder geliefd wordt in bescherming. Daar ontstaat een breuk in het huwelijk tussen Izak en Rebekka.”

"Ezau was de lieveling van Izak en Rebekka gaf de voorkeur aan Jakob. Maar God houdt er geen lievelingen op na!"

Wat heeft die breuk tot ons te zeggen?
“Volgens de Bijbel is de man binnen het huwelijk het hoofd van de vrouw. Helaas is ‘het hoofd’ vaak vertaald als ‘de baas’. Maar de apostel Paulus gebruikt in de brief aan Efeze een anatomisch beeld. De vrouw is het hart (het lichaam) en de man het hoofd. Het hoofd denk bijvoorbeeld vooruit en reageert op gevaar. Zo moet hij zijn vrouw opvoeden als zijn eigen lichaam. Dat vooronderstelt een harmonie. Daarom is scheiding tussen hoofd en hart fataal. Dan gaan patronen die we van huis uit gewend zijn doorwerken. Dan is er geen sprake meer van ‘wij’ maar staan man en vrouw tegenover elkaar.

Daar komt nog bij dat Izak niet overneemt wat God aan zijn vrouw openbaarde over de geboorte van hun tweeling. God openbaarde aan Rebekka dat de oudste zoon de jongste zou dienen. Die openbaring vindt Izak ongeloofwaardig en ‘vrouwenpraat’. Dat is het gevaar van het rationele denken van veel mannen. Voor de duidelijkheid: de HEERE bedoelde met Zijn openbaring niet dat zij voorkeur zouden hebben, maar veel eerder dat zij op Gods leiding zouden letten en worstelen voor het behoud van beiden. Dat zij zouden zoeken dat de HEERE Zich zou laten verbidden dat Ezau weliswaar niet de eerste zou zijn, maar wel behouden zou worden.”

‘Gods verkiezende liefde mogen wij niet vereenzelvigen met onze voorkeur,’ schrijft u. Wat bedoelt u hiermee?
“Izak denkt dat God Ezau had verkoren omdat hij zijn lieveling was. Maar God houdt er geen lievelingen op na! Er zijn veel gelovigen die met een minderwaarheidscomplex vanuit hun jeugd rondlopen. Mogelijk door opmerkingen als ‘jij kunt dat toch niet’ of ‘je zus kan dat veel beter’. Vervolgens stellen deze mensen: ‘dan zal God ook niet veel om mij geven.’ Dan plak je het beeld van je ouders op God en daar doe je Hem veel onrecht mee. Als je met een verkeerd zelfbeeld bent opgegroeid, werkt dat door in je geestelijk leven.

We moeten als ouders uitstralen en laten weten dat wij onze kinderen allemaal onvoorwaardelijk liefhebben. En wat zijn we geneigd in de fout te gaan. Wij mogen als ouders, maar ook bijvoorbeeld als leiders van de club, nooit zo reageren dat wij laten weten dat we hen zo moeilijk vinden. Dat zegt iets over ons hart en onze gezindheid. We kunnen daardoor het gedrag versterken en het gevoel geven dat we de ander liever vinden. Iets anders is het te laten weten: ‘Jij doet nu jaloers, je doet echt vervelend.’ Dan gaat het alleen om het gedrág van het kind.”

"Ieder huwelijksprobleem heeft te maken met zondigen tegen Efeze 5: harmonie tussen het hoofd (de man) en het hart (de vrouw)."

Wat is het gevolg van het ene kind de voorkeur geven boven de ander?
“Dat leidt zoals in de geschiedenis van Izak en Rebekka tot verwijdering. Door partijvorming leeft Rebekka met Jakob en Izak met Ezau. Als Rebekka het niet bespreekbaar kan maken bij haar man kiest Rebekka ervoor om de zaken zelf te regelen. Uiteindelijk leidt dat ertoe dat Rebekka als het heel spannend wordt Jakob aanspoort om zijn vader te bedriegen en zo de zegen van het eerstgeboorterecht te verkrijgen.

Ieder huwelijksprobleem heeft te maken met zondigen tegen Efeze 5: harmonie tussen het hoofd (de man) en het hart (de vrouw). Dat geheim begint met ‘wees elkaar onderdanig in de Heere’. Vervul de functie die God van je vraagt. Als dat samenwerkt heb je een prachtig huwelijk, maar als er sprake is van concurrentie mondt dat uit in een ramp!”

Wat kunnen ouders leren van deze geschiedenis?
“Je kunt een goed huwelijk hebben en vervolgens ruzie krijgen vanwege de kinderen. Daarom is het zo belangrijk om samen op één lijn te blijven en nooit je man of vrouw af te vallen tegenover je kinderen. Dit leidt tot scheuren en uiteindelijk zelfs tot een breuk.”

Het boek ‘De zon gaat onder’ is geschikt voor persoonlijke bijbelstudie en voor gebruik door kringen. In het boek staan (gespreks)vragen en er is ruimte voor het maken van notities. In tekstvakjes worden bijzonderheden vermeld en is de rode draad in het verhaal van Jakob goed te volgen. Klik hier om het boek te bekijken of te bestellen.

Start het gesprek

Alleen CIP+ leden kunnen reageren op artikelen. Word ook CIP+ lid, praat mee en geniet van nog veel meer voordelen!
Bekijk alle voordelen Inloggen
Vakanties
Hier adverteren?

Beluister onze Podcast!

iTunes Stitcher