Wiebe Feddema

God

17 januari 2018 door Jeffrey Schipper

"We moeten relaties uit onverwachte hoek niet negeren"

“Als mensen verlangen we naar relatie, we verlangen naar vergeving. Deze accepteren we graag van mensen van ‘ons eigen soort’, maar niet van een vreemde. We moeten relaties uit onverwachte hoek niet negeren, maar dezen juist op waarde leren schatten.” Wiebe Feddema deed in Noord-Friesland onderzoek naar betekenisvolle relaties binnen en buiten de christelijke gemeente. CIP.nl stelt hem een aantal vragen over relaties, kerk-zijn en de Barmhartige Samaritaan.

De CHE is een bruisende christelijke hogeschool en kenniscentrum. In alle studies staan mens en maatschappij centraal. De CHE vindt het belangrijk dat je je geloof bij je werk betrekt!

In Noord-Friesland ging je op zoek naar betekenisvolle relaties tussen meelevende gemeenteleden en niet-meelevenden. Wat houdt dat eigenlijk in; een betekenisvolle relatie?
“Een relatie ontstaat vaak doordat mensen elkaar vaker ontmoeten in een vast patroon. Voor de hand liggend is natuurlijk je familie. Daarnaast ontstaan betekenisvolle relaties tijdens de jeugdjaren bijvoorbeeld op school, in de kerk, of via de sportvereniging. Verder ontstaan betekenisvolle relaties onder andere op het werk, in vrijwilligerstaken, op de buurt of via de kinderen op school. Het patroon van ontmoeten is vaak eerst van buiten opgelegd en wordt dan vrijwillig voortgezet. Regelmatige ontmoetingen op school monden uit in regelmatig afspreken buiten school. Een collega wordt een keer thuis uitgenodigd en zo ontstaat een diepere vriendschap.

In een betekenisvolle relatie is er een ontmoeting van hart tot hart. Mensen zijn present bij elkaar en hebben aandacht voor elkaar en er wordt gecommuniceerd. De communicatie is zowel verbaal als non-verbaal. Daarin is ruimte om van alles met elkaar te delen, zin en onzin. Een relatie is vooral betekenisvol wanneer er ruimte is om gevoelens met elkaar te delen, verdriet, boosheid, angst, maar ook blijdschap. Hoewel je jaren bevriend bent met iemand, kan het zijn dat gevoelens nooit echt ter sprake komen. Toch wordt dat wel gedeeld, onuitgesproken misschien. Vooral tijdens betekenisvolle momenten komt een betekenisvolle relatie tot uiting. Denk maar aan een trouwerij, een geboorte of meer ingrijpend een overlijden. Dan ontdek je op eens de waarde van betekenisvolle relaties, hoe dicht mensen bij je kunnen staan. En hoe belangrijk het is om een gemeente, vrienden en familie te hebben.”

"Tijdens een trouwerij, een geboorte of een overlijden ontdek je opeens de waarde van betekenisvolle relaties, hoe dicht mensen bij je kunnen staan."

In sommige gemeenten is een diepe kloof tussen meelevende gemeenteleden en niet-meelevenden. Hoe verklaar je dat?
“Het is daarin goed om te kijken naar de gehele context waar de gemeente in staat,” maakt Wiebe duidelijk. “Hoe kun je de omgeving typeren? Daarin zijn er meerdere aspecten te benoemen. Een belangrijk aspect is hoe mensen omgaan met veranderingen. Hierbij kun je denken aan veranderingen op het werk, in het dorp, of op bestuurlijk gebied in de regio. Als mensen weerstand bieden tegen veranderingen in hun dagelijkse leven, zullen ze dat ook binnen de gemeente doen en dat kan een kloof opleveren. Het kritisch bekijken van veranderingen is een veilig overlevingsmechanisme. Toch kan het ook een bedreiging zijn. Een gemeente die alle veranderingen wantrouwig weert, zorgt ervoor dat daar een bepaalde cultuur gaat heersen. Een cultuur van angst en wantrouwen tegen alles van buiten. De blik van zo’n gemeente is vooral naar binnen gericht, en beschermt zich tegen de ‘boze’ buitenwereld.

Daar komt bij dat de kerk het lange tijd voor het zeggen heeft gehad in sommige contexten. Deze houding van macht is lang blijven hangen. Nog steeds kan er een houding zijn vanuit de kerk tegenover de mensen van ‘zo hoort het’. Pastoraal gezien heeft dit schade opgeleverd. De kerk heeft nog steeds richting te bieden, maar dient een andere toon aan te slaan.

Bovenstaande twee punten leveren bij niet-meelevenden een stigma op: de kerk is tegen alles van buiten, en zal mij wel even vertellen hoe ik moet leven. Zelfs bij meer betrokken leden gaat dat wringen: willen we zo’n kerk zijn? Hierdoor wordt de kloof gevoed en vinden er over en weer tussen meelevende en niet-meelevende gemeenteleden weinig opbouwende gesprekken meer plaats.

Juist jongere generaties zijn breder georiënteerd en eerder geneigd tot veranderingen. En zij trekken zich minder aan van gezag in het algemeen. Ze leven meer fluïde, gaan mee met de flow van vriendengroepen en minder van hun ouders en de kerk. Zij trekken zich niks aan van instituties. Dit botst. Jongere generaties willen best op weg geholpen worden in leven en in hun geloof, maar dan op een manier die bij hen past.”

"We moeten relaties uit onverwachte hoek niet negeren, maar dezen juist op waarde leren schatten."

Hoe kunnen kerken zorgen voor betekenisvolle relaties tussen meelevende gemeenteleden en niet-meelevenden?
“Om te beginnen past de gemeente een houding van vertrouwen. Zij is gemeente van Christus en Christus geeft en bouwt de gemeente. Hij laat niet los wat Zijn hand begon. Daar mogen we eerst voor danken. En als je God dankt voor jou gemeente, waar dank je dan voor? Ten diepste danken we voor de verzoening tussen God en mensen door zijn Zoon Jezus. Deze verzoening zorgt voor het herstel van de gebroken relatie tussen God en ons. Vanuit de gemeenschap met God zullen we in de gemeente ook de onderlinge gemeenschap moeten zoeken en voeden. Dat betekent het verdieping van onderlinge relaties in de gemeente.

Als dank voor de redding door Jezus zet de gemeente zich dankbaar, enthousiast en verantwoordelijk in om iets van dit koninkrijk van God door te geven. Samen inzetten voor gerechtigheid, voor de schepping en verzoening. In de onderlinge ontmoetingen in de gemeente kunnen de uitdagingen die het geleefd geloof geeft in het dagelijkse leven worden gedeeld. Welke vragen levert dat op en hoe kunnen we de uitdagingen aan gaan? Om met Stefan Paas te spreken: ‘De buitenwereld voor God brengen en God bij de mensen brengen.’ Relaties met de omgeving aangaan om zo te verstaan waar God voor gedankt en gebeden kan worden in de omgeving. En daarnaast te verstaan wat God aan het doen is in de omgeving. Daarbij past een nederige houding, geduld met niet-meelevenden en vooral het in gesprek blijven met elkaar.

Daarnaast is het goed om aan te sluiten bij jongvolwassenen en ook lossere vormen van kerk-zijn toe te staan. Help mensen in losse groepjes bij levens- en geloofsvragen vanuit de georganiseerde structuur van de kerk, geef de predikant daar ruimte voor. Een voorbeeld kan zijn om een groepje jonge ouders te verzamelen rondom het thema geloofsopvoeding, of via een meelevende jongvolwassene in contact te komen met een vriendengroep waar vragen leven rondom geloof en wetenschap en hier een losse avond over verzorgen. Dat vraagt een stevig commitment van de predikant met de gemeente en gemeenschap.”

Wat heeft de gelijkenis van de Barmhartige Samaritaan ons te zeggen als het gaat om een betekenisvolle relatie?
“Dat er redding komt uit ongewenste en onverwachte hoek. Toen ik eens een training volgde bij een zendingsorganisatie over zending, was daar telkens iemand die mij hielp. Ik vond diegene erg irritant en hij bleef maar doorgaan met mij behulpzaam te zijn. Ik minachtte hem. Maar hoe nukkig of geïrriteerd ik ook reageerde, hij bleef behulpzaam. Zo iemand houdt je op dat moment een spiegel voor: je wilt groeien in persoonlijkheid en geloof, maar laat je niet helpen door iemand die God op je weg plaatst. Het liefst groei je op eigen kracht en help je graag andere mensen, zelf wil je niet geholpen worden. En als je wel wordt geholpen wil je worden geholpen door iemand die belangrijker lijkt te zijn. Maar op dat moment was juist diegene belangrijk voor mij, die mij zo irriteerde.

Daaraan moest ik denken toen ik de uitleg van de Barmhartige Samaritaan van Samuel Wells las: ‘De vraag die Jezus met de gelijkenis stelt is: wie zijn jullie, ben je het slachtoffer in de goot, of ben je de priester en de Leviet, die in vrede denken te leven?’
Het fundamentele evangelie is dat we falen om ons zelf te redden, en niet in staat zijn om anderen te redden, maar dat Jezus ons wel redt. De gelijkenis gaat niet om wat wij moeten doen, maar over wie wij zijn en over de vraag wie Jezus is. Wij zijn niet de Samaritaan, en ook niet de priester en de Leviet. Wij zijn de man die geslagen, gewond en halfdood op straat ligt. Wij zijn degene die hulp nodig heeft. We verlangen naar relatie, we verlangen naar vergeving, we verlangen naar verzoening, en eeuwig leven. Deze accepteren we graag van mensen van ons eigen volk (priester of Leviet), maar niet van een vreemde.

De gelijkenis helpt ons als het gaat om de onderlinge relatie in de kerk en daarbuiten. In de relatie zelf kun je verrast worden, in degene die je ontmoet kun je iets van Jezus ontdekken en ook jij kan onverwacht iets van Jezus laten zien aan de ander. De wederkerigheid blijkt hieruit. We moeten relaties uit onverwachte hoek niet negeren, maar dezen juist op waarde leren schatten. Ook als het een relatie met een niet-christen betreft.”

Wil je meer weten over het afstudeerproject van Wiebe Feddema? Hij is per e-mail bereikbaar.

Benieuwd naar de CHE-opleiding Godsdienst Pastoraal Werk (GPW)? Klik hier voor meer informatie.

Start het gesprek

Alleen CIP+ leden kunnen reageren op artikelen. Word ook CIP+ lid, praat mee en geniet van nog veel meer voordelen!
Bekijk alle voordelen

Bij God is er altijd ruimte voor genade (ook voor soms domme politici)

"Vorige week zondag belde Halbe Zijlstra me op. De volgende dag zou er een voor hem beroerde editie van de Volkskrant bezorgd worden," schrijft ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers op zijn Facebookpagina. Zijlstra trad af als minister van Buitenlandse Zaken toen de Volkskrant bekend maakte dat hij had gelogen over zijn aanwezigheid bij een ontmoeting met Shell en de Russische president Vladimir Poetin.Segers: "‘Dom, fout, onnodig’, was mijn primaire reactie na zijn uitleg en ik bedacht dat dit hem nog wel een tijd zou achtervolg...
CIP+

"Homo’s mogen hun geaardheid aanvaarden, beleven en uiten"

“‘Je mag wel homo zijn maar het niet praktiseren’. Dit is een goedkope en makkelijke uitspraak,” stelt ds. M. M. van Campen. De hervormde predikant preekte onlangs over het thema ‘Hart Voor Homo’s’ in zijn gemeente in Rotterdam-Zuid. "Je mag je geaardheid aanvaarden, beleven en uiten als onderdeel van jouw unieke persoonlijkheid. Maar de Bijbel trekt een grens bij geslachtsverkeer," maakt hij duidelijk. “Probeer je eens in te denken hoe het is om nooit seksuele omgang te hebben met...

'Volgend jaar half miljoen raketten op Israël gericht'

Volgens een aan de Libanese terreurgroep Hezbollah verbonden nieuwswebsite, heeft men in Syrië zo’n 70.000 langeafstandsraketten op Israël gericht staan. Dankzij de voortdurende Iraanse leveringen zullen dit volgend jaar een half miljoen zijn, aldus de pro-Hezbollah site volgens het CIDI (Centrum Informatie en Documentatie Israël). Naar verluidt heeft de Syrische president Assad een verzoek van Rusland afgeslagen om de aanwezigheid van de Iraanse proxy te verwijderen. Sterker nog, Assad zou zijn leger opdracht heb...
CIP+

"Oprechte christenen kunnen kerk en geloof niet combineren"

“Ik heb de laatste tijd meerdere keren de opmerking gehoord: ‘Sinds ik niet meer naar de kerk ga, heb ik meer ruimte om te geloven.’ Dat klinkt als vloeken in de kerk, maar toch gebeurt het.” Theoloog Remmelt Meijer sprak het afgelopen jaar verschillende kerkverlaters. Zelf noemt hij ze liever grensgangers, omdat de kerkdeur voor velen niet definitief dicht is. “Oprechte christenen kunnen kerk en geloof niet combineren,” merkt de pionier op. Je sprak een groep kerkverlaters/grensgangers en schreef...

Henk Westbroek onthult alvast zijn grafsteen (met een hilarische tekst)

In het EO-programma De Kist onthult Henk Westbroek alvast zijn grafsteen. We konden wel lachen om de tekst die erop staat. Origineel is het in ieder geval. "De tekst is ook voor vriend en vijand geschikt," zo vertelt hij openhartig.  Bekijk hier wat voor tekst er op het graf van Henk Westbroek komt te staan. 

Hongaarse premier: "Christendom is de laatste hoop van Europa"

De rechts-conservatieve premier van Hongarije, Viktor Orbán, heeft gezegd dat het christendom de laatste hoop van Europa is. Hij beschuldigt politici uit Berlijn, Parijs en Brussel van het verval van het christendom en de opkomst van de islam op ons continent. Dat zegt Orbán in een jaarlijkse toespraak waarin hij reflecteert op de staat van het land. De premier vertelt dat hij zich zal blijven verzetten tegen migratie. Orbán is van mening dat de islam binnenkort op de deur van Centraal-Europa zal kloppen. Hij bew...

Classis GGiN stelt commissie in voor vertrouwensbreuk Opheusden

De classis Oost van de Gereformeerde Gemeenten in Nederland (GGiN) heeft vrijdag een commissie ingesteld die de opdracht heeft de vertrouwensbreuk binnen de gemeente van Opheusden te onderzoeken en zo mogelijk te helen, laat het Reformatorisch Dagblad weten. Ds. A. van Voorden van de GGiN te Opheusden heeft de afgelopen weken niet gepreekt. Aanleiding is een vertrouwensbreuk tussen predikant en kerkenraad. De nu ingestelde commissie brengt verslag uit op 22 maart. Ook besloot de classis dat ds. Van Voorden met ingang...

Is de hele wereld met God verzoend?

'In 2 Korinthe 5:19 staat dat God de wereld in Christus met zichzelf verzoende. Maar dan staat er in vers 20: laat je met God verzoenen. Dat snap ik niet. In de vorige regel staat dat het al gebeurd is en daarna staat dat het nog moet gebeuren. Hoe zit dat dan? Als iemand zich niet bekeerd heeft worden ze wel weer toegerekend?,' vraagt een vragensteller in de vragenrubriek van Refoweb.nl. Ds. P. D. J. Buijs geeft antwoord."Paulus laat zien dat door het volbrachte werk van de Heere Jezus er een nieuwe situatie is ontstaan," l...
CIP+

Refoweb-boys: "De reformatorische gezindte is volwassen geworden"

“We zien steeds minder oppervlakkige vragen over tv-kijken of een hoed dragen. De reformatorische gezindte is volwassen geworden,” zegt Gert Janssen. Samen met Henk Aalbers is hij initiatiefnemer van Refoweb.nl. Daar kunnen mensen, binnen en buiten de reformatorische gezindte met bijna al hun vragen terecht. CIP.nl zocht het duo op. “Het zou mooi zijn dat er een moment komt dat we onszelf kunnen opheffen.” Wat begon met een chatbox is uitgegroeid tot een vragenrubriek met een enorm archief. Ook is...

OM eist 18 maanden cel tegen leider (77) evangelisch zorgcentrum

Tegen Aaldert van E., voormalig leider en directeur van verschillende evangelische zorgcentra, is dinsdag een gevangenisstraf van achttien maanden - waarvan zes maanden voorwaardelijk - geëist voor jarenlange ontucht met een patiënte, schrijven diverse media. De 77-jarige oprichter van de Jedidja Hoeve, wordt verdacht van misbruik van een in 2016 gestorven jonge vrouw. Hij is in 2016 veroordeeld tot drie jaar cel voor seksueel misbruik van meerdere vrouwelijke cliënten. Die zaak loopt momenteel in hoger beroep. De omstrede...
CIP+

Is orgaandonatie Bijbels?

Is orgaandonatie Bijbels? Theoloog Jos de Keijzer beantwoordt deze vraag in dit artikel. De Eerste Kamer heeft de nieuwe donorwet aangenomen. Sommigen blij, anderen niet. Wel raar, een overheid die grossierder wordt in de lijken van haar dode onderdanen. Ik heb er ambivalente gevoelens bij. Aan de ene kant mag de overheid niet zomaar beschikken over de lichamen van haar onderdanen; ook niet na hun dood. Dat kan gewoon helemaal niet. Aan de andere kant is er een schreeuwende behoefte aan orgaandonatie. Er gaan let...

Diederik van Dijk: "We hebben God buiten de deur gezet en de overheid neemt nu die rol over"

"De overheid bemoeit zich steeds meer met onze persoonlijke levens. We hebben God buiten de deur gezet en de overheid neemt nu die rol over." SGP-senator Diederik van Dijk vertelde dit in het Family7-programma Uitgelicht. De politicus sprak in het programma over orgaandonatie en belastingkloof tussen één en tweeverdieners. Bekijk het volledige gesprek en klik hier voor meer video's van Family7:
Vakanties
Hier adverteren?
CIP+

Waarom Johan Lock uit zijn pinkstergemeente stapte

Johan Lock groeide op in een gezin waar alles, maar dan ook alles, om geloof draaide. Hij voelde zich afgesloten van de rest van de wereld. In deze video spreekt Rik met Johan Lock, naar aanleiding van zijn boek 'De erfenis van Adriaan', gebaseerd op een pinksterkerk die onder invloed stond van een manipulerende voorganger. Het is een schokkend verhaal. Laurens is in het boek het alter ego van Johan. "Ik wilde een roman schrijven, omdat je dan meer vrijheid hebt om de sfeer te beschrijven en duidelijk te maken hoe het kan gebeuren...

Jan van den Bosch over zijn ontmoetingen met Billy Graham

Woensdag overleed de bekende evangelist Billy Graham op 99-jarige leeftijd. Als jonge EO-verslaggever ontmoette Jan van den Bosch Graham voor het eerst in Brussel tijdens een grote evangelisatiecampagne, vertelt hij tegenover CIP.nl. Van den Bosch: “Ik was bijzonder onder de indruk van wat hij vertelde en dat veel mensen in het stadion naar voren kwamen om hun leven over te geven aan God. Voor mij was dat destijds vrij nieuw.” Sindsdien heeft Van den Bosch de evangelist verschillende keren in de Verenigde Staten ontmoet....

Milad verstopte een Bijbel onder zijn kussen

Zonder dat ze het van elkaar wisten, waren de Afghaanse Milad, zijn twee broers en een zus de Bijbel aan het lezen. Groot was hun verbazing en blijdschap toen ze dit van elkaar ontdekten. Het jongerenkamp van Gave was voor Milad aanleiding om zich in het christelijk geloof te gaan verdiepen. “We waren eerst met z’n negenen,” vertelt Milad (20) vrij zakelijk. “Maar een van mijn broers werd ontvoerd door Taliban. Hij is twee jaar later vermoord. We voelden ons niet meer veilig in Afghanistan en zijn gevlucht. Daar...

Andries Knevel maakt programma over vrouwen die geloof in God combineren met wetenschap

In november 2017 ging Andries Knevel met pensioen. Twee weken later ging hij weer voor twee dagen in de week aan de slag bij de Evangelische Omroep. Dat vertelt hij in EO Visie. Zijn hart blijft kloppen voor televisie. In de programma's waar hij momenteel mee bezig is, zoals De Kapel en Andries TV wil hij "iets van God te laten zien en mensen enthousiast te maken voor Hem. Dat is zo mooi om te doen." "Vorige week hebben we nieuwe afleveringen opgenomen van Andries TV. Ik reed daarna klapwiekend van enthousiasme naar huis." Andries...
CIP+

Christenen moeten geïnteresseerd zijn in de Olympische spelen!

Wat jammer dat sommige christenen bij de Olympische spelen alleen maar zaken als ‘sportverdwazing’ kunnen denken en er het mooie niet van kunnen inzien. Andere christenen kunnen zich oprecht verheugen over jonge mensen die jarenlang enorm geknokt hebben om een mooi resultaat te behalen, en daar ook in slagen (of niet…). Je kunt veel van ze leren als het gaat om je keihard inzetten voor een bepaalde zaak. Die critici die ik net noemde, zijn ook vaak de christenen die graag 1 Timotheüs 4:8 citeren: ‘de oefe...

Deze docu laat de wonderlijke reis van Aukje van de Kamp zien

Op 21-jarige leeftijd liet Carlos alles achter om de armste kinderen van Peru te helpen. Binnen een jaar leek zijn droom vervlogen en had hij slechts nog crackers te eten. Op dat moment begon zijn adoptiemoeder aan een uitzonderlijk avontuur. In deze ontroerende documentaire over het werk van Pan de Vida vertellen Carlos en Aukje van de Kamp hoe haar wonderlijke reis ertoe heeft geleid dat nu dagelijks duizenden kinderen over heel Peru te eten krijgen. Een indrukwekkend verhaal. "God vertelde mij dat ik de mogelijkheid had om in de stad m...