God

04 januari 2018 door Arie-Jan Mulder

Ben jij arm van Geest?

Gelukkig wie nederig van hart zijn, want voor hen is het koninkrijk van de hemel. (Matt 5:3). In de NBG-vertaling stond hier ‘zalig de armen van geest’. Veel mensen dachten serieus dat dat gaat over mensen met een verstandelijke handicap. Maar dat is natuurlijk niet zo.

Gelukkig heeft de NBV dit wat begrijpelijker vertaald met het woord 'nederig'. En arm of nederig zijn is een diep bijbels begrip. Want je kan in de bijbel op twee manieren arm of nederig zijn: arm door de omstandigheden, of nederig door zelf te buigen. In het Hebreeuws van het Oude Testament worden daarvoor respectievelijk de woorden ani en anav gebruikt (de klemtoon ligt op de laatste lettergreep). Je kan zo wel zien dat die woorden familie van elkaar zijn. Ze hebben namelijk allebei te maken met buigen: ani betekent gebogen door de omstandigheden, en wordt dus meestal vertaald met arm of ellendig. Anav betekent een vrijwillige buiging en wordt vertaald met ootmoedig of nederig. Deze twee begrippen vormen samen een heel belangrijk thema in de bijbel. En als je er eenmaal oog voor hebt gekregen, dan zie je dat deze begrippen door de hele bijbel heen terugkomen, ook in het Nieuwe Testament (al worden ze daar natuurlijk wel met Griekse woorden weergegeven).

De arme heeft in de bijbel de bijzondere aandacht van God. Zie bijvoorbeeld Exodus 22:27: ‘als hij (de arme, de ani) mij om hulp smeekt, zal ik naar hem luisteren, want ik ben een genadige God’. God heeft oog voor de mens die door omstandigheden neergebogen is. De mens is immers geschapen naar Gods beeld en gelijkenis, en God herkent nog steeds zijn eigen beeld in die arme of zieke mens.
En uiteindelijk zijn wij allemaal arm, neergebogen door de gevolgen van de zondeval. God wil dat wij dat beseffen, en daarom spreekt Jezus direct aan het begin van de Bergrede over nederigheid. Het is het allereerste wat hij benoemt en dus heel erg belangrijk.

Jezus vraagt ons te beseffen dat wij arm (ani) zijn, namelijk neergebogen door de gevolgen van de zondeval. Dat besef beschermt ons tegen hoogmoed en het maakt ons nederig. Dat helpt ons om te buigen voor God. En niet alleen buigen we dan voor God, maar ook voor onze medemens. Dan zijn we nederig (anav) voor God en mens. Die laatste houding van het hart hoort bij Gods koninkrijk. Daar heeft Jezus het hier over, over nederig van hart zijn.

Jezus is daarin zelf ons voorbeeld met zijn leven. Hij boog voor God en hij boog voor de mensen. En in Matteüs 11:28,29 zegt hij dan ook: kom naar mij, wie onder lasten gebukt gaan (dat zijn de ani), en leer van mij want ik ben nederig van hart (anav). Dit gaat over heel wat meer dan een beetje moe zijn en door Jezus gerustgesteld worden. Dit is een indringende oproep om in te zien dat wij lijden onder de gevolgen van de zondeval, onder een gebroken wereld en een bedorven hart.
En daarvoor hebben wij zijn onderricht en zijn voorbeeld nodig. Dan leven wij niet meer zonder nadenken gebogen onder de omstandigheden, maar dan kiezen wij er bewust voor om nederig te buigen voor God en voor onze naaste. Dat is liefde voor God, en daardoor voor de naaste, zoals we dat ook in de Tien Woorden hebben gelezen.

Jezus zegt hier in de Bergrede dat je echt gelukkig bent als je dat doet. En met de Tien Woorden in het achterhoofd beginnen we dat ook wel wat beter te begrijpen, omdat we dan immers leven in de sfeer van die God die ons bevrijd heeft. En dat is groots en geweldig, daar gaat niets boven. Dat is het echte geluk, ook al gaat onze weg daarna misschien nog door de woestijn, door een woeste wereld, waar maar weinig schuilplaats is.
Dit inzicht, en de keus om te knielen voor God en naaste, brengt ons vanuit onze menselijke neigingen als het ware in een andere sfeer, waar niet onze zondige natuur de baas speelt, maar waar God aan de macht is en waar zijn Geest in ons werkt. En dan ben je feitelijk nu al in het koninkrijk van God. Dat legt Jezus hier duidelijk uit: nederigheid is de deur naar Gods koninkrijk.

Durf je dat, nederig zijn?

Arie-Jan Mulder is spreker en schrijver. Klik hier om zijn website te bezoeken.

Start het gesprek

Alleen CIP+ leden kunnen reageren op artikelen. Word ook CIP+ lid, praat mee en geniet van nog veel meer voordelen!
Bekijk alle voordelen Inloggen
Vakanties
Hier adverteren?
New Faith Network
NFN Originals Films
bekijk alle originals

Beluister onze Podcast!

iTunes Stitcher