Een karikatuur van het christendom

04-01-2018 door Gerhard Rijksen, Uitgeverij Gideon

Met veel belangstelling, en helaas evenveel herkenning, volg ik het feuilleton van Matthijs Vlaardingerbroek op CIP.nl over de Gezalfde. Natuurlijk is het een karikatuur, maar karikaturen zijn herkenbaar omdat ze de kern van waarheid die erin zit, uitvergroten.

Kijk een weekje naar talkshows op televisie. Luister naar wat niet-christenen over christenen zeggen, en je krijgt een karikatuur van het christendom. We zijn daar als christenen vaak verontwaardigd over. Maar we vergeten maar al te gemakkelijk dat we het materiaal voor die karikatuur zelf hebben aangeleverd. En dus zou zo'n karikatuur misschien wel eens als een spiegel voor ons moeten gaan werken. Wat zegt de karikatuur die men van ons maakt, over ons? Als we het goed doen als christenen, lijkt de karikatuur op de Jezus die tot ons komt in de verhalen in de evangeliën. Als we het niet goed doen, dan wordt het tijd dat we het gummetje ter hand gaan nemen, en delen van onszelf weggummen en opnieuw naar de tekentafel gaan (diezelfde evangeliën) en aan de Tekenaar vragen of Hij een nieuwe schets van en voor en door ons kan maken.

Als we het goed doen als christenen, lijkt de karikatuur op de Jezus die tot ons komt in de verhalen in de evangeliën.

Hoe verhouden wij als christenen ons tot de rest van de samenleving?
In zijn boek Herstellers beschrijft Gabe Lyons een karikatuur van het christendom. Uitgangspunt voor hem was de houding die christenen aannemen ten opzichte van de heersende cultuur van de maatschappij waarvan zij deel uitmaken. Er zijn christenen die er voor kiezen zich af te zonderen van die heersende cultuur (separatisten) en christenen die ervoor kiezen relevant te willen zijn voor niet-christenen (culturelen). Waarschijnlijk herkent ieder van ons zich in één of meer van die groepen.
Gabe Lyons onderscheidt drie groepen separatistische christenen en twee groepen culturele christenen. Ik geef in het kort de herkenningspunten weer van de vijf groepen.

1. Ingewijden
Hun leven draait voornamelijk om christelijke activiteiten. Deze christenen besteden het grootste deel van hun tijd op veilige plaatsen, in christelijke gemeenschappen. Vanuit een verlangen naar zuiverheid, integriteit en heiligheid trekken ze zich terug op het eigen christelijke erf en ze bemoeien zich nauwelijks met de brede samenleving.

2. Strijders
Deze mensen maken zich zorgen om de secularisatie van de samenleving en het verval dat ze daardoor zien ontstaan. Ze kunnen zich daar niet zomaar bij neerleggen en staan pal voor hun morele overtuigingen. Ze stemmen op politici die pro-life en tegen het homohuwelijk zijn, en doen dat vanaf hun veilige, christelijke erf.

3. Evangelieverkondigers
Net als de strijders en de ingewijden opereren ze vooral op hun eigen, veilige erf. Maar zij zien het als hun belangrijkste taak meer mensen die in de brede samenleving leven op dat veilige erf te trekken. Ze willen iedereen redden die ze maar kunnen redden.

De grote vraag voor ieder van ons, als christen, is: wat draag ik bij aan de karikatuur die mensen hebben van christenen?

De bovenstaande drie groepen zijn zich er vaak niet van bewust dat hun op zichzelf begrijpelijke en goedbedoelde keuzes en houding bij ongelovigen overkomt als een houding van afwijzing. Maar je hoort het niet-gelovigen wel eens zeggen tegen of over christenen: 'Ze denken dat ze beter zijn dan wij', of 'Ik vind christenen altijd zo veroordelend'.

4. Mengers
Mengers zien zichzelf geestelijk als christenen, maar op maatschappelijk gebied bewegen ze zich midden in de samenleving en doen ze zoals iedereen doet. In het openbaar uiten ze zich nauwelijks over hun geloof, en ze delen de opvatting die je vaak door niet-gelovigen hoort noemen dat geloven vooral iets is voor 'achter de voordeur'. Organiseren ze diensten dan zijn het relevante diensten waar zoekers zich thuisvoelen en welkom weten, maar vraag je hen naar de geestelijke kanten van hun geloof dan krijg je niet veel te horen.

5. Weldoeners
Zij onderscheiden zich door de nadruk die zij leggen op het doen van goede dingen; vrijwilligerswerk voor clubs en buurtverenigingen. Ze zijn van betekenis voor de brede samenleving door hun bijdrage daaraan, maar hun omgeving zal niet of nauwelijks een relatie leggen tussen hun daden en hun geloof. En misschien doen ze dat zelf ook al nauwelijks meer.

Grote vraag of interessantere vraag
De grote vraag voor ieder van ons, als christen, is: bij welke groep zouden niet-christenen uit mijn omgeving mij indelen? Of, scherper geformuleerd: wat draag ik bij aan de karikatuur die mensen hebben van christenen?
De interessantere vraag is: in welke categorie zouden wij Jezus plaatsen? Of beter: in welke categorie zouden niet-christenen Jezus plaatsen?
Als ze Hem in één van deze vijf groepen zouden plaatsen, hebben jij en ik dus een karikatuur van Hem gemaakt. Dan ben ik geen beelddrager van God, geen beelddrager van Jezus Christus, maar een karikatuurmaker van Hem.
En daar mag ik best eens wat langer over nadenken!

Wil je weten wat Gabe Lyons nog meer te zeggen heeft? Hier kun je zijn boek Herstellers bekijken of bestellen.

De christelijke nieuwsbrief die je ook echt leest!

Daily Newsletter
Weekly Newsletter


Discussie over Een karikatuur van het christendom
Reacties uitzetten op CIP.nl? Klik hier!