Jan Hoek

God

10 oktober 2017 door Uitgeverij Royal Jongbloed

Hoe christenen denken over het duizendjarig rijk

De vraag of er een duizendjarig rijk van vrede zal aanbreken, wordt al eeuwenlang gesteld door christenen die trouw willen zijn aan Gods Woord. En … deze vraag wordt ook al eeuwenlang verschillend beantwoord. Dit zal wel zo blijven in de toekomst, totdat de geschiedenis zelf duidelijk heeft gemaakt wie het bij het rechte eind heeft. In het boek 'Met het oog op het einde' geeft prof. dr. Jan Hoek een helder beeld van de verschillende posities die christenen innemen op dit punt.

Royal Jongbloed in Heerenveen is uitgever en drukker van diverse Bijbelvertalingen. Royal Jongbloed geeft verder onder meer kinderboeken, dagboeken, tijdschriften en educatief materiaal uit.

1. Amillennialisme
Met de term amillennialisme of gerealiseerd millennialisme wordt de opvatting aangeduid die we onder andere aantreffen bij de kerkvader Augustinus (354-430), bij de meeste reformatoren in de zestiende eeuw en in de Kanttekeningen bij de Statenvertaling. Openbaring 20 wordt bij deze uitleg niet op de toekomst, maar op het heden betrokken. De termamillennialisme betekent letterlijk: opvatting die een duizendjarig rijk ontkent. De letter a (alpha) staat in het Grieks voor ontkenning. Een betere benaming is gerealiseerd millennialisme. De gedachte is immers dat er zeker wel een ‘duizendjarig rijk’ is zoals Openbaring 20 dat ook beschrijft, maar dat we het al achter de rug hebben of, in een andere variant, dat we er nog middenin zitten. Het zou dus gaan om een al gerealiseerd of zich nog steeds realiserend millennium, waarbij het getal duizend niet letterlijk wordt genomen.

De binding van de satan heeft volgens hen plaatsgevonden door Christus’ overwinning op Goede Vrijdag en Pasen. De duizend jaren van Openbaring 20 kunnen slaan op de tijd sinds de prediking van het Evangelie om zich heen greep door de dienst van de apostelen of sinds de tijd van keizer Constantijn, dus begin vierde eeuw. Dat betekent dat deze gunstige periode ergens in de late middeleeuwen is geëindigd. In de tijd dat de Statenvertaling verscheen, 1634, is deze periode dus al verstreken. De Kanttekeningen proberen te duiden wat met Gog en Magog, de volkerenmassa’s die tegen God en Zijn gemeente aan het einde van de duizend jaar in opstand komen, bedoeld zal zijn. Genoemd worden ‘de Turken, Tartaren en Saracenen’ en ‘het overblijfsel van het antichristelijke rijk’. Tegenwoordig zouden we zeggen: een coalitie van de islam en het rooms-katholicisme. Maar God zou dan de oprechte christenen op een wonderbaarlijke manier verlossen en uiteindelijk zouden de vijanden door de tweede komst van Christus totaal verslagen worden.

Volgens een vandaag de dag veel aangehangen scenario zal de wederkomst van Christus zich in fasen voltrekken.

2. Chiliasme
De meest uitgesproken visie, het eigenlijke chiliasme, dat is het prechiliasme. Het Latijnse ‘pre’ betekent ‘voor’ en geeft hier aan dat – volgens deze visie – Christus vóór het aanbreken van het vrederijk lichamelijk en zichtbaar in glorie op aarde zal verschijnen. Hierover zijn alle prechiliasten het eens, terwijl ze vervolgens onderling op veel punten weer verschillen. Volgens een vandaag de dag veel aangehangen scenario zal de wederkomst van Christus zich in fasen voltrekken.

In de eerste fase komt Hij onzichtbaar om Zijn gemeente vóór de grote verdrukking op te nemen in de hemel (de ‘opname van de gemeente’).
In de tweede fase komt Hij zichtbaar naar de aarde en zullen Zijn voeten staan op de Olijfberg, waarna Hij een duizendjarig rijk van vrede en gerechtigheid zal vestigen in en rondom Jeruzalem. De binding van de satan zal pas dan plaatsvinden. Doordat Jezus als de Messias zal zitten op de troon van Zijn vader David zullen vele aloude profetische beloften eindelijk worden vervuld. Er breekt een tijd aan waarin het Koninkrijk van de Messias de aarde in alle aspecten zal vervullen en bepalen. Het is een tussenfase tussen de huidige wereld en de nieuwe hemel en de nieuwe aarde, een overgang op weg naar Gods eeuwige toekomst.

Het moge duidelijk zijn dat bij deze invulling de summiere aanduidingen van Openbaring 20 worden gebruikt als raamwerk, waarbinnen een veelheid van bijbelpassages, vooral uit de oudtestamentische profetieën, een plaats krijgt. 

3. Postmillennialisme
Naast het prechiliasme is er een meer gematigde chiliastische opvatting: het postchiliasme. Bij de postchiliasten of postmillennialisten (het Latijnse ‘post’betekent ‘na’) volgt Jezus’ komst op de duizend jaar en zal Hij dus tijdens de periode van het vrederijk niet lichamelijk en zichtbaar op aarde zijn. Aanhangers van deze visie verwachten dat de verkondiging van het Evangelie van Jezus Christus onder de zegen van de Geest uiteindelijk voor de grote meerderheid van de mensen zal leiden tot behoud. Hierdoor zal geleidelijk aan een situatie ontstaan in de geschiedenis, voorafgaand aan de wederkomst van Christus, waarin geloof, rechtvaardigheid, vrede en welvaart de overhand zullen hebben onder de volkeren. Christus zal wederkomen in een werkelijk gekerstende wereld, ook al zal aan de wederkomst nog een beperkte manifestatie van het kwaad voorafgaan.

Het is niet zo dat we bijvoorbeeld in Openbaring 11 verder zijn in de geschiedenis dan in Openbaring 8 of in Openbaring 20 verder dan in Openbaring 19.

In de gereformeerde traditie in Nederland, maar ook in de Engelse, Schotse en Amerikaanse puriteinse traditie is de toekomstgerichte uitleg van Openbaring 20 – ondanks de afwijzing ervan zoals in de Kanttekeningen bij de Statenvertaling – door velen op velerlei wijzen gevolgd. Ik beperk mij nu tot een enkel voorbeeld daarvan: de ideeën van Wilhelmus à Brakel over de toekomst. De visie van een andere zeventiende-eeuwse theoloog, Campegius Vitringa, is weergegeven in een excurs.

4. Het recapitulatiebeginsel
Mijn eigen visie is dat het laatste bijbelboek moet worden uitgelegd volgens het recapitulatiebeginsel (ofwel: progressief parallellisme). Dat wil zeggen dat het boek Openbaring geen doorgaand relaas van de wereldgeschiedenis geeft in chronologische volgorde. Het is dus niet zo dat we bijvoorbeeld in Openbaring 11 verder zijn in de geschiedenis dan in Openbaring 8 of in Openbaring 20 verder dan in Openbaring 19. Het boek van de ziener van Patmos biedt telkens dwarsdoorsneden van de gehele periode van het laatste der dagen, dat wil zeggen de tijd tussen Pinksteren en Paroesie (wederkomst).

Dit inzicht is indertijd uitgewerkt door onder andere de Amerikaanse exegeet William Hendriksen. Zijn hoofdstelling luidt: ‘Het boek der Openbaring bestaat uit zeven hoofddelen. Deze lopen alle evenwijdig. Elk omvat de gehele nieuwe bedeling: van de eerste tot de tweede komst van Christus.’ De zeven hoofddelen ofwel dwarsdoorsneden zijn achtereenvolgens de hoofdstukken 1-3; 4-7; 8-11; 12-14; 1516; 17-19; 20-22. Het gaat over: Christus te midden van de zeven gouden kandelaren (1-3); het boek met de zeven zegelen (4-7); de zeven oordeelsbazuinen (8-11); de vrouw en het Kind door de draak en zijn helpers vervolgd (12-14); de zeven schalen met gramschap (15-16); de val van de grote hoer en de beesten (17-19); het oordeel over de draak, gevolgd door de nieuwe hemel en de nieuwe aarde, het nieuwe Jeruzalem (20-22). Daarbij is geen sprake van vermoeiende herhaling, maar wel van voortgang en variatie, met verschillende intermezzo’s. Zo bezien is Openbaring 20 de inzet van de laatste dwarsdoorsnede en leert dit hoofdstuk ons dat de geschiedenis niet alleen maar één grote aaneenschakeling van ellende is. Er zijn toch ook tekenen van hoop, plekken van licht, verspreide opklaringen tussen de onweersbuien door. Wanneer het Evangelie verkondigd wordt, wanneer mensen tot geloof komen, wanneer jonge kerken gesticht worden, wanneer er daden geschieden van liefde, bevrijding en ontferming, dan is op dát moment satan gebonden en dan blijkt Jezus’ overwinning realiteit te zijn. Wanneer de gemeente van Christus door vervolging met de rug tegen de muur staat, mag zij horen: er komen weer betere tijden. Tijden van vrede, van verademing, van verkwikking en van geestelijke opbloei.

In dat ene woord ‘duizendjarig rijk’ wordt volgens mij samengevat wat in werkelijkheid over vele tijden is verspreid. Daarom heeft Openbaring 20 betrekking op verleden, heden en toekomst. In dat verband mag er positieve verwachting zijn van Gods verrassend handelen in de slotfase van de wereldgeschiedenis.

Dit fragment is afkomstig uit het boek 'Met het oog op het einde'. Dit boek bevat teksten van de Ankerlezingen die gehouden zijn in 2016. Opgenomen zijn de lezingen van: dr. M. van Campen, dr. J. Hoek, dr. R. van Kooten, dr. B. Kamphuis, drs. C. C. Stavleu en dr. M. J. Paul. Klik hier om het boek te bekijken of te bestellen.

Start het gesprek

Alleen CIP+ leden kunnen reageren op artikelen. Word ook CIP+ lid, praat mee en geniet van nog veel meer voordelen!
Bekijk alle voordelen

Dr. C. A. van der Sluijs waarschuwt voor een activistisch geloofsleven

'Sinds enige maanden probeer ik ‘s morgens een tijd van bezinning te houden. Een kwartier bidden en een kwartier Bijbellezen. Dat kwartier Bijbellezen gaat wel, maar met bidden loop ik tegen een probleem aan: mijn hoofd zit altijd erg vol met gedachten. Zodra ik de stilte zoek, gaan mijn hersenen in de overdrive. Ik kan amper een hele zin bidden zonder af te dwalen met mijn gedachten,' vertelt een vragensteller op de website van Refoweb. "jij neemt jezelf te serieus. Alsof het van jou afhangt," maakt dr. C. A. van der Sluijs d...
CIP+

Albert verklaarde de biddende Martin Koornstra voor gek - en kan nu weer lopen

“Het was een wonderlijke zaterdag.” Albert Bos is nog altijd onder de indruk van wat hem op Urk is overkomen. En wat hem is overkomen kunnen we allemaal zien in dit filmpje. In het inmiddels veelbesproken filmpje dat op social media vaak werd bekeken en gedeeld zou te zien zijn dat hij wonderbaarlijk werd genezen van pijn in z’n been. Er werd triomfantelijk met krukken gezwaaid vanwege de gebedsgenezing. Mensen juichten van blijdschap. CIP.nl sprak maandagmiddag met Albert en zijn vrouw Carla. Wat is er precies gebeur...

Waarom SGP en ChristenUnie tegen de donorwet stemden

Een meerderheid van de Eerste Kamer heeft dinsdag ingestemd met de nieuwe donorwet van D66-Kamerlid Pia Dijkstra. Dat betekent dat alle volwassen Nederlanders voortaan automatisch orgaandonor zijn, tenzij hij of zij expliciet aangeeft dat niet te willen. In de Eerste Kamer stemden onder andere SGP en ChristenUnie. Onlangs legden senatoren Diederik van Dijk (SGP) en Roel Kuiper (ChristenUnie) uit waarom. Uitleg SGP'er Diederik van DijkDe bijdrage van Diederik van Dijk is te lezen op de website van de SGP. "Er is een tijd geweest dat...
CIP+

"De Bijbel zegt niets zegt over duurzame relaties tussen mensen van hetzelfde geslacht"

Homoseksueel. Je mag het wel zijn, maar niet in de praktijk brengen, is een veelvoorkomende opvatting in christelijk Nederland. Is dat terecht? Wat zegt de Bijbel daarover? Is homoseksualiteit inderdaad een gruwel in de ogen van God? In de tweede video beantwoordt John Lapré dit soort vragen, naar aanleiding van zijn boek De veilige kerk, in gesprek met Rik Bokelman. Hoe wordt er doorgaans gereageerd op een coming out? “Je ziet over het algemeen dat daar redelijk goed mee om wordt gegaan, maar dat het wat moeilijke...

Israël zal leven!

Onlangs las ik dat het aantal Joodse mensen in Israël dat gelooft in de Heere Jezus, de Messias, inmiddels wordt geschat op rond de 30.000. Het zijn niet alleen de immigranten waardoor dat aantal stijgt, maar ook doordat mensen in Israël tot geloof komen. God werkt. Het zijn de ritselingen, die zullen uitlopen op Romeinen 11:26 – ‘En zo zal heel Israel zalig worden’. De profeet Ezechiël schrijft daar zo prachtig over in hoofdstuk 37. Ik ben er vast van overtuigd dat hij hier verwijst naar gebeurtenissen die zullen...

Valentijnsdag: Kees van der Staaij vertelt waarom liefde en trouw zo mooi zijn

SGP-leider Kees van der Staaij vertelt waarom liefde en trouw in zijn ogen zo mooi zijn. Onderstaande boodschap klinkt op deze Valentijnsdag in spotjes op de radio. Deze boodschap klinkt vanmorgen in spotjes op de radio. Vertel vandaag ook waarom liefde & trouw zo mooi zijn! #ikgavoortrouw pic.twitter.com/RalWI6ezEb — Kees van der Staaij (@keesvdstaaij) February 14, 2018
Vakanties
Hier adverteren?
CIP+

Refoweb-boys: "De reformatorische gezindte is volwassen geworden"

“We zien steeds minder oppervlakkige vragen over tv-kijken of een hoed dragen. De reformatorische gezindte is volwassen geworden,” zegt Gert Janssen. Samen met Henk Aalbers is hij initiatiefnemer van Refoweb.nl. Daar kunnen mensen, binnen en buiten de reformatorische gezindte met bijna al hun vragen terecht. CIP.nl zocht het duo op. “Het zou mooi zijn dat er een moment komt dat we onszelf kunnen opheffen.” Wat begon met een chatbox is uitgegroeid tot een vragenrubriek met een enorm archief. Ook is...

Baby Lisa genas van een ernstige huidaandoening

Baby Lisa wordt geboren met een ernstige huidaandoening, Collodion. Artsen zijn verbaasd dat de huid van baby Lisa binnen no-time geneest, schrijft Xpedition Glory. Bekijk het indrukwekkende verhaal van moeder Kim. Bekijk de video en klik hier voor meer fragmenten van Xpedition Glory:

Waarom God Zijn volk de opdracht gaf om de sabbat te houden

"In Deuteronomium 5:15 wordt de reden gegeven waarom God Zijn volk gebiedt de sabbat (rustdag) te houden, namelijk: omdat de Heere Zijn slavenvolk uit Egypte bevrijd heeft. Ik zie de link, de reden, niet in. Kunt u deze relatie met ons duidelijk maken?," aldus een vragensteller in de vragenrubriek van Refoweb.nl. Kandidaat G. K. Terreehorst geeft antwoord."Het rusten op de sabbat is een gebod van de HEERE," antwoordt de hersteld hervormde kandidaat uit Apeldoorn. "Elke Israëliet moet zich daaraan houden. Men moch...
CIP+

Moeten we nou vóór of tegen de mogelijk nieuwe Donorwet zijn?

Dezer dagen hebben we het allemaal weer over orgaandonors omdat de initiatiefwet van D66 voor een actief donorregistratiesysteem (ADR), die in september 2016 was aangenomen door de Tweede Kamer. Aanstaande dinsdag wordt het wetsvoorstel in stemming gebracht in de Eerste Kamer. Wat moeten we hopen dat er uitkomt? Moeten de christelijke partijen bij voorbaat tegen zijn omdat het wetsvoorstel van D66 kwam? Of moeten zij het op zijn eigen merites beoordelen? Eerlijk gezegd ben ik nogal geschokt door allerlei gevoelsmatige argum...

Tommie Christiaan speelt Jezus in The Passion 2018

Tommie Christiaan en Glennis Grace vervullen dit jaar de rollen van Jezus en Maria in de achtste editie van The Passion. Het muzikale paas-evenement vindt op donderdag 29 maart plaats in de Bijlmer. Zanger Jeangu Macrooy en rapper Brainpower (Gertjan Mulder) vertolken de rollen van de discipelen Judas en Petrus. Bert van Leeuwen zal verslag doen van de processie. Tommie Christiaan speelt Jezus. Deze namen werden gisteren onthuld door fans van The Passion via een livestream op Facebook. Bij Jinek werd bekendgemaakt dat Arjan Ede...

SGP en ChristenUnie opnieuw bezorgd over positie eenverdieners

Eenverdieners zijn de laatste jaren relatief flink meer belasting gaan betalen. Volgens het Centraal Planbureau (CPB) loopt hun belastingdruk komende tijd waarschijnlijk alleen maar verder op, terwijl die voor tweeverdieners is gedaald. Politiek leiders Gert-Jan Segers (ChristenUnie) en Kees van der Staaij (SGP) uiten hun bezorgdheid. -De meeste eenverdieners stemmen geen SGP, maar VVD-Er zijn net zoveel eenverdieners die D66 stemmen als SGP-In totaal zijn eenverdieners goed voor 20 zetels-Onder SGP stemmers is maar 20% eenverdiener...
CIP+

Mirjam van der Vegt over haar burn-out: “Op de bodem van mijn bestaan ontstond mijn leven”

Ze werkte als journalist, had een boek geschreven en was moeder geworden. Ze leidde een succesvol leven. Maar toen liet haar lichaam het afweten. In deze videoserie spreekt Rik Bokelman met trainer en schrijfster Mirjam van der Vegt over stilte. In het eerste deel vertelt ze over haar burn-out. “Mijn lijf zei: ik doe niet meer mee.”   “Ik had een bruisend levend, ik werkte als journalist bij actualiteitenrubrieken en leidde een vrijwilligersgroep in de wijk waar ik woonde. Ik was een boek aan het schrijven en was m...

Lastercampagne tegen Messiaans-Joodse christenen in Israël

Stenen gooien, lastercampagnes in de media, chantage. Ultra-orthodoxe joden doen er alles aan om een ontmoetingscentrum van Messias-belijdende joden in Dimona, Israël, opnieuw te laten sluiten. Het centrum is net weer geopend en dat levert weer nieuwe protesten op, meldt Stichting De Ondergrondse Kerk (SDOK). Het centrum is een ontmoetingsplaats voor joden die in Jezus geloven. Ze drinken en koffie en thee en voeren gesprekken met elkaar. Vorig jaar werd de ontmoetingsplek kortdurend gesloten, na protesten van ultra-or...

Syrische regering waarschuwt Israël voor "meer verrassingen"

Nieuwe aanvallen van Israël op doelen in Syrië kunnen rekenen op “meer verrassingen”, zo laat de Syrische regering weten, meldt het CIDI (Centrum Informatie en Documentatie Israël). Afgelopen zaterdag werd een Israelische F-16 neergeschoten na een bombardement op Iraanse doelen.Zaterdagochtend infiltreerde een Iraanse drone het Israelische luchtruim. Het onbemande vliegtuig was vanaf een Syrisch vliegveld opgestegen en werd bediend door een Iraanse eenheid in Syrië. In reactie op de schending van het...

Onderzoekster bezorgd over vormingsproces refojongeren

"Ik denk dat de identiteit van reformatorische (v)mbo-jongeren niet zo sterk is. Ik zie dat er verbondenheid is, maar het onderzoek toont ook aan dat dit oppervlakkig is en vaak afhankelijk van het gezag van ouders en catecheten." Dit stelt Elsbeth Visser-Vogel (33) op basis van onderzoek onder (v)mbo-jongeren. Visser constateert in het Reformatorisch Dagblad dat voor mbo-leerlingen en mbo-studenten de mening van anderen erg belangrijk is. "Ze kijken naar de mening van belangrijke mensen binnen de reformatorische gemeensc...
CIP+

Prof. dr. Van Vlastuin: "We hebben geen nieuwe Maarten Luther nodig"

“Een nieuwe Reformatie is ook in onze tijd nodig. Maar er hoeft geen nieuwe Maarten Luther op te staan. God werkt niet in modellen.” Ruim 500 jaar geleden vond een bijzondere revolutie plaats: de Reformatie. In de online videocursus ‘Reformatie Nu’ laat prof. dr. W. van Vlastuin in drie videolessen zien welke blijvende betekenis de Reformatie heeft gehad voor het persoonlijk geloof van christenen en voor hun bijbelgebruik en gebedsleven. CIP.nl sprak de hersteld hervormde theoloog over Maarten Luther, goedkope gen...

Ds. J. J. ten Brinke aan de slag in hervormd Oud-Beijerland

De hervormde gemeente in Oud-Beijerland verwelkomt binnenkort een nieuwe predikant. Ds. J. J. ten Brinke heeft het beroep aanvaard. De kerkenraad zocht een opvolger voor de vorig jaar naar Polsbroek vertrokken ds. C. Boele. Ten Brinke bedankte vorig jaar voor beroepen uit Bodegraven, Giessendam-Neder-Hardinxveld en Woudenberg.