Ds. J. Belder

Hoe houden christelijke jongeren en ouderen elkaar vast?

08-09-2017 door ds. J. Belder, De Waarheidsvriend
De Waarheidsvriend
De Waarheidsvriend is het huisorgaan van de Gereformeerde Bond in de Protestantse Kerk in Nederland.

"Jongeren en ouderen leven dikwijls in eigen werelden met een eigen belevingscultuur. Toch zitten we ’s zondags onder hetzelfde kerkdak. Hoe houden we elkaar vast? En als onze wegen al uiteenliepen, hoe gaan we dan verder?," vraagt ds. J. Belder zich af in De Waarheidsvriend.

Jongeren van nu zijn pragmatisch. Ze willen een bijbelvertaling die ze verstaan en niet een met in onbruik geraakte woorden die op de laatste bladzijde verklaard worden. Ze willen liederen zingen die bij hun leef- en denkwereld aansluiten en psalmen die ze begrijpen. Ze zijn niet of weinig geïnteresseerd in dogmatische kwesties, waardoor in het verleden heel wat kerken scheurden. Het is al een hele toer én uitdaging om onze kinderen en kleinkinderen mee te krijgen in de catechismusprediking.

Er verspreidt zich al jaren een antileervirus door de kerken. Millennials en dertigers willen dat wat hen raakt. We kunnen de catechismus evenwel een pragmatische inslag zeker niet ontzeggen, met zijn ‘ik-gerichte’ vragen. ‘Wat nut mij, ofwel: wat heb ik daaraan?’ Lastiger is het feit dat veel jongeren weinig hebben met institutionele kaders en traditie. Je zoekt wat bij jou past. Kritische hoppers shoppen op de religieuze markt hun eigen spirituele behoeften bij elkaar. De vraag is niet meer: wat kan ik betekenen voor de kerk, maar wat heeft de kerk mij te bieden?

Er verspreidt zich al jaren een antileervirus door de kerken. Millennials en dertigers willen dat wat hen raakt.

In de huidige belevingscultuur gedijen evangelicale en charismatische groepen opperbest. Zij bestaan niet zelden bij de gratie van klassiek-orthodoxe kerken. Men wil weg uit die ‘benauwende sfeer van regels en gebodjes’ en ervaart in die zo geheel andere setting een vrolijk makend enthousiasme en ongekende warmte.

Hoe komt het toch dat evangelischen heel wat van hun aanwas betrekken uit de reformatorische orthodoxie? Is het omdat de uitersten elkaar ook hier raken? Ik doel op de hang naar mystieke ervaringen in delen van de gereformeerde gezindte. Het bijzondere dat ten onrechte bevinding heet en zelfs een aparte openbaringsbron kan worden, in feite nog belangrijker dan de Bijbel. Het is subjectivisme in optima forma. Heeft een prediking met overmatige belangstelling voor het geloofsleven van bijbelheiligen als spiegelfunctie daar niet ongewild aan bijgedragen?

Drassige bodem
Wat de ervaringswerkelijkheid betreft is het belangrijk goed te onderscheiden. Het maakt immers groot verschil of ik door het geloof verzekerd word van de betrouwbaarheid van Gods beloften, of dat ik terechtkom op de drassige bodem van eigen gevoel. Een ernstig verziekte vorm daarvan is: wat goed voelt, is goed. Dan valt God samen met mijn gevoel, ja mijn gevoel wordt God. Is de Schrift uitgangspunt voor ons geloof, dan leren we ook kritisch te staan tegenover eigen gevoel. Dat kan immers met ons op de loop gaan. De vastheid en de vreugde van het geloof liggen niet in wat ik heb ervaren, maar bevinden zich buiten mij, in Gods beloften en woorden. Dan lezen we de Schrift vanuit God en niet vanuit onszelf als middelpunt. Dat voorkomt ook een al te rooskleurige kijk op de mens en zijn mogelijkheden.

Dat hier wissels zijn omgezet, behoeft geen betoog. De uitroeptekens die klassiek gereformeerd belijden plaatst achter de beloften van God, komen nu te staan achter mijn geloof. Uiteindelijk berust dat dan op mijn kiezen voor God. Het Evangelie begint echter niet met mijn kiezen, maar met Gods belofte voor mij en voor mijn kinderen. Dat raakt het verbond, de doop, maar ook de liedcultuur. Als we niet alert zijn, zingen we enthousiast ketterijen de kerk binnen.

Dreigende afhakers houden we niet vast door het Evangelie te verdunnen met postmodern water. Soms moeten we echter wel wat water bij ónze wijn doen.

Hoofd- en bijzaken
Dreigende afhakers houden we niet vast door het Evangelie te verdunnen met postmodern water. Soms moeten we echter wel wat water bij ónze wijn doen. Ritmisch of niet niet-ritmisch zingen, daar staat of valt de kerk niet mee. Wel met de rechtvaardiging van de goddeloze door het geloof.

Eigen standpunten relativeren hoeft geen zwaktebod te zijn. Het kan juist een blijk van volgroeid geloofsleven zijn. In dat geval weten we ook scherp te onderscheiden tussen hoofd- en bijzaken. Hebben we het eerste niet helder voor onszelf dan zoeken we krampachtig onze identiteit en houvast in het tweede. Laten we voor ogen houden dat oud niet per se goed is en nieuw niet als vanzelf beter.

Het kan ondertussen bij alle zorgen, moeiten en spanningen een verborgen zegen zijn als we bij elkaars hart weten te komen en elkaar het Woord van God injagen. Aan de voeten van de gekruisigde en opgestane Christus moeten we elkaar vinden. Theoretische rechtzinnigheid en conservatieve behoudzucht, krampachtig vasthouden aan tradities met een kleine ‘t’ helpen niet. Een doorleefd geloof doet dat wel. Laten we oppassen dat we niet te veel in de marge scharrelen. Merken onze kinderen en kleinkinderen iets van onze passie (om hun taal te gebruiken) én diepe eerbied voor God? Er is niets tegen vrolijk orthodox op gereformeerde grondslag. Om niet in mineur te eindigen: misschien beschamen onze kinderen ons wel door hun compromisloze en radicale buigen voor de onvoorwaardelijke eisen van het Evangelie. Laten we God ervoor danken.

Ds. J. Belder uit Harskamp is emeritus-predikant. Zijn volledige verhaal is te lezen in De Waarheidsvriend. Klik hier om De Waarheidsvriend te ontvangen.

De christelijke nieuwsbrief die je ook echt leest!

Daily Newsletter
Weekly Newsletter


Discussie over Hoe houden christelijke jongeren en ouderen elkaar vast?
Reacties uitzetten op CIP.nl? Klik hier!