Jan Baan

Dagelijks leven

16 augustus 2017 door Hendriëlle de Groot

"Achter het masker van ‘met mij gaat alles prima’ worstelt iedereen"

Celebrate Recovery is een discipelschapsprogramma waarin deelnemers kunnen herstellen van uiteenlopende problematieken. Wereldwijd zijn er 30.000 kerken die dit programma faciliteren om mensen te helpen te groeien in hun relatie met Jezus. Toch zijn nog veel kerken in Nederland terughoudend, merkt Jan Baan op. Hij is coödinator van dit programma. "We zijn misschien het zicht kwijtgeraakt op wat de kerk zou moeten en mogen doen."

Celebrate Recovery (CR) is 25 jaar geleden in Amerika ontstaan. Een predikant, ds. John Baker, worstelde met een alcoholprobleem dat hij zelf niet kon oplossen. Na een jarenlange worsteling zocht hij hulp bij de seculiere hulpverlening, maar hij was teleurgesteld dat er vanuit zijn kerk geen adequate ondersteuning was. Toen heeft hij het initiatief genomen om zelf vanuit Gods Woord een programma te ontwikkelen. Met als doel mensen te helpen om emotionele barrières weg te nemen die het volgen van Jezus in de weg staan.

Groeiblokkades
Dat sloeg aan: niet alleen de deelnemers waren enthousiast, maar ook hun predikanten en voorgangers. CR geeft herstel en vernieuwing en het programma blijkt in de praktijk een waardevolle stimulans voor de ontwikkeling van discipelschap in de kerk. Dwangmatige gedachten, continue overbezorgdheid, slechte gewoontes, een verleden met geweld, de drang tot controle, worstelen met nicotine of alcohol, eetstoornissen… de lijst van problemen waar mensen in onze kerken mee worstelen, is zeer divers. Jan Baan, de Nederlandse coördinator van het programma: “Dat zijn groeiblokkades in je leven. Het doel van deze discipelschaptraining is dat mensen leren om die blokkades bij het kruis brengen. De principes van Jezus werken echt; dat blijkt wel uit de indrukwekkende getuigenissen van oud-deelnemers.”

CR bestaat op sommige locaties uit 10 deelnemers, op andere locaties uit 60 of meer. “Het is geen cursus,” benadrukt Jan. “Het is een programma waar je altijd in kunt stromen. Je kunt er vrijblijvend binnenlopen en blijven tot aan de pauze. Het tweede deel van de avond is voor de echte deelnemers: zij gaan dan uit elkaar in kleinere mannen- en vrouwengroepen.” Het eerste deel van iedere avond bestaat uit lofprijzing en aanbidding. “Daarna volgt er een Bijbelstudie over een praktische thema, zoals vergeving schenken of vergeving ontvangen of over hoe je een gezond geestelijk leven ontwikkelt.”

Eens per 14 dagen deelt een oud-deelnemer zijn of haar P.V. “Dat is een levensverhaal waaruit de deelnemers hoop kunnen putten. God is immers groter en machtiger dan elk probleem waar wij mee worstelen. De kracht van de Heilige Geest zorgt ervoor dat er altijd verandering en vernieuwing mogelijk is,” zegt Baan met overtuiging. De avond wordt afgesloten met een informeel samenzijn: het ‘Celebrate Café’.

Twaalf jaar geleden ging Celebrate Recovery van start in Nederland. De kern van het programma bestaat uit 12 stappen. Dit zijn Bijbelse principes die belangrijk zijn voor herstel en vernieuwing. Deelnemers bevinden zich in verschillende fases van hun herstel, zodat ze zich ook aan elkaar kunnen optrekken. Dat bemoedigt! “Wat we ook constateren, is dat er vaak vriendschappen ontstaan binnen de groepen, die ook buiten het groepsprogramma om, blijven functioneren. CR is bij uitstek een programma waarin de Bijbelse elkaar-woorden gestalte krijgen binnen een veilige en vertrouwelijke context,” volgens Baan .

"We zijn misschien het zicht kwijtgeraakt op wat de kerk zou moeten en mogen doen."

Zijn sommige mensen niet beter af in de professionele hulpverlening? Jan denkt dat professionele hulpverlening en Celebrate Recovery zeker niet op gespannen voet met elkaar hoeven te staan. “Binnen CR is er ‘maar’ één persoon die werkt: de Heilige Geest. We gaan ervan uit dat deelnemers gemotiveerd zijn om te herstellen: zij moeten zelf de stappen nemen. Maar we helpen elkaar en bidden natuurlijk ook voor elkaar.” Voor veel mensen is dit programma een waardevolle en effectieve investering die veel meer bewerkstelligd dan alleen maar herstel. Namelijk: groeien in hun relatie met Christus.

De kerken die kansen laten liggen
Ondanks het puur Bijbelse karakter en de zichtbare veranderingen en zegeningen die het programma tot gevolg heeft in de levens van de deelnemers, staan kerken nog niet direct te trappelen om ermee aan de slag te gaan. Baan als coördinator: “We zien de nodige ‘ja-maars’ voorbij komen. Dat is jammer. De helft van de mensen die via landelijke website bij ons kenbaar maakt dat ze overwegen om aan te haken, moeten we teleurstellen omdat de afstand naar de dichtstbijzijnde kerk te groot is. Dat doet mij veel pijn; waarom laat de kerk zoveel kansen liggen?”

Baan denkt dat er meerdere oorzaken zijn waarom kerken er wat terughoudend mee omgaan. Misschien is het deels koudwatervrees. We zijn huiverig voor wat we niet kennen. Maar ook de tijdsinvestering kan een rol spelen. Discipelschap kost tijd, het programma gaat veel dieper dan de gemiddelde Bijbelstudie. Binnen CR helpen we elkaar om datgene wat we soms allang weten, in de praktijk toe te passen. Je moet ‘hervormd worden’ door een nieuwe manier van denken over God, over jezelf en over anderen. Celebrate Recovery kost tijd, het is een diepgaand discipelschapsproces waarin mensen stap voor stap ontdekken hoe God het leven bedoeld heeft en groeiblokkades worden geslecht en bij het Kruis worden gebracht.”

"Het kan een hele opluchting zijn om je niet langer achter een masker te hoeven verbergen."

Het onbekende is de grootste oorzaak, denkt Baan. “We zijn misschien ook het zicht kwijtgeraakt op wat de kerk zou moeten en mogen doen. We hebben een cultuur gekregen waarin problemen snel onder worden gebracht bij de ‘professionele hulpverlening’. Ik heb grote waardering voor die professionele hulpverlening, maar tegelijkertijd zie ik ook hoeveel God kan doen binnen de kerk. De kerk is Bijbels gezien ook bij uitstek een plaats van heling en vernieuwing.”

Misschien is er ook nog wel een derde reden voor die terughoudendheid te noemen. “Met name in de eerste jaren van CR hebben we in Nederland geëxperimenteerd met zowel de vorm van CR, de frequentie van bijeenkomen, de wijze waarop de lessen werden gegeven, CR aanbieden in cursusvorm etc. Dat hadden we nooit moeten doen en het heeft hier en daar dus het imago van CR negatief beïnvloedt.”

Gaan we dan misschien teveel uit van de gedachte dat iedere gelovige zijn leven aardig op orde heeft? “Dat is in veel gevallen alleen de buitenkant. Achter het masker van ‘met mij gaat alles prima’ worstelt iedereen in meerdere of mindere mate met de gevolgen van het leven in een gebroken wereld. Dat wordt onvoldoende onderkend. Laatst hield ik een preek over het thema ‘kwetsbaarheid’ naar aanleiding van Romeinen 7. Na afloop van de dienst kwamen meerdere mensen naar me toe om hun waardering uit te spreken voor dit onderwerp.

Verschillende mensen getuigden dat ze in de kerk niet durfden praten over eigen zwakheden met zonden en verleidingen. Er mocht alleen maar gesproken worden over overwinningen, gebedsverhoringen etc. Iemand merkte op: 'We bidden vaker voor gebroken benen en operaties in het ziekenhuis dan voor mensen met emotionele blokkades of barrières. We zijn open over dingen die aan de buitenkant zichtbaar zijn, maar terughoudend over emotionele zaken.”

Terwijl Jezus vaak doordringt tot de kern, zegt Jan, waarbij hij het gesprek met de Samaritaanse vrouw aanhaalt. “Een geschiedenis vol met schuld en schaamte. Het kan een hele opluchting zijn om je niet langer achter een masker te hoeven verbergen. Heerlijk, eindelijk een omgeving waarin je je zwakheid mag toegeven, zonder veroordeeld te worden. Voor veel deelnemers geeft dat een enorme boost.”

Lees hier meer over Celebrate Recovery.

Start het gesprek

Alleen CIP+ leden kunnen reageren op artikelen. Word ook CIP+ lid, praat mee en geniet van nog veel meer voordelen!
Bekijk alle voordelen
CIP+

"Homo’s mogen hun geaardheid aanvaarden, beleven en uiten"

“‘Je mag wel homo zijn maar het niet praktiseren’. Dit is een goedkope en makkelijke uitspraak,” stelt ds. M. M. van Campen. De hervormde predikant preekte onlangs over het thema ‘Hart Voor Homo’s’ in zijn gemeente in Rotterdam-Zuid. "Je mag je geaardheid aanvaarden, beleven en uiten als onderdeel van jouw unieke persoonlijkheid. Maar de Bijbel trekt een grens bij geslachtsverkeer," maakt hij duidelijk. “Probeer je eens in te denken hoe het is om nooit seksuele omgang te hebben met...

Bij God is er altijd ruimte voor genade (ook voor soms domme politici)

"Vorige week zondag belde Halbe Zijlstra me op. De volgende dag zou er een voor hem beroerde editie van de Volkskrant bezorgd worden," schrijft ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers op zijn Facebookpagina. Zijlstra trad af als minister van Buitenlandse Zaken toen de Volkskrant bekend maakte dat hij had gelogen over zijn aanwezigheid bij een ontmoeting met Shell en de Russische president Vladimir Poetin.Segers: "‘Dom, fout, onnodig’, was mijn primaire reactie na zijn uitleg en ik bedacht dat dit hem nog wel een tijd zou achtervolg...

Dick deelde in de trein een profetie met zijn buurman

Dick van den Bos zat in de trein en kreeg een beeld voor een man naast zich. "Ik zag een portemonnee waarin muntgeld veranderde in briefgeld. God maakte me duidelijk dat de man een onderneming wilde starten en dat Hij hem wilde zegenen met financiële voorziening," laat hij weten via Facebook. "Dus ik vertelde het hem, en de man was helemaal in shock. Hij stond op het punt om een (sociaal) bedrijf beginnen en financieel was het heel krap. Ik mocht voor hem bidden en hij zei dat-ie heel erg bemoedigd was. Hij wilde weten hoe hij kon...
CIP+

"Oprechte christenen kunnen kerk en geloof niet combineren"

“Ik heb de laatste tijd meerdere keren de opmerking gehoord: ‘Sinds ik niet meer naar de kerk ga, heb ik meer ruimte om te geloven.’ Dat klinkt als vloeken in de kerk, maar toch gebeurt het.” Theoloog Remmelt Meijer sprak het afgelopen jaar verschillende kerkverlaters. Zelf noemt hij ze liever grensgangers, omdat de kerkdeur voor velen niet definitief dicht is. “Oprechte christenen kunnen kerk en geloof niet combineren,” merkt de pionier op. Je sprak een groep kerkverlaters/grensgangers en schreef...

Jan van den Bosch over zijn ontmoetingen met Billy Graham

Woensdag overleed de bekende evangelist Billy Graham op 99-jarige leeftijd. Als jonge EO-verslaggever ontmoette Jan van den Bosch Graham voor het eerst in Brussel tijdens een grote evangelisatiecampagne, vertelt hij tegenover CIP.nl. Van den Bosch: “Ik was bijzonder onder de indruk van wat hij vertelde en dat veel mensen in het stadion naar voren kwamen om hun leven over te geven aan God. Voor mij was dat destijds vrij nieuw.” Sindsdien heeft Van den Bosch de evangelist verschillende keren in de Verenigde Staten ontmoet....

Dit lied over lijden omwille van Jezus is prachtig!

Simon van Cyrene droeg het kruis achter Jezus aan. Hij lijkt daarmee op volgelingen van Jezus die moeten lijden vanwege hun geloof. 'Dit kruis leek zinloos, maar het was een zegen. Het heeft mijn leven richting God geleid.' Arie Maasland schreef het lied een jaar of zes geleden en heeft het in de achterliggende tijd opnieuw opgenomen. Een prachtig lied in deze lijdenstijd!
Vakanties
Hier adverteren?

Monica was depressief: ‘douchen kostte al teveel moeite’

Iedereen heeft weleens een slechte dag. Je voelt je wat somber of lusteloos. Meestal gaat dit vanzelf weer over. Als iemand depressief is niet. Een depressie zorgt voor een zwaarmoedige stemming. Je hebt nergens meer zin in; niets lijkt de moeite waard. Je functioneren op het werk, thuis of op school wordt belemmerd en het is lastig om uit het donkere dal te komen. Monica Eggens, ervaringsdeskundige bij De Hoop ggz, is depressief geweest en vertelde erover bij Groot Nieuws Radio. “Het was een optelsom van allerlei problemen. Ik h...

OM eist 18 maanden cel tegen leider (77) evangelisch zorgcentrum

Tegen Aaldert van E., voormalig leider en directeur van verschillende evangelische zorgcentra, is dinsdag een gevangenisstraf van achttien maanden - waarvan zes maanden voorwaardelijk - geëist voor jarenlange ontucht met een patiënte, schrijven diverse media. De 77-jarige oprichter van de Jedidja Hoeve, wordt verdacht van misbruik van een in 2016 gestorven jonge vrouw. Hij is in 2016 veroordeeld tot drie jaar cel voor seksueel misbruik van meerdere vrouwelijke cliënten. Die zaak loopt momenteel in hoger beroep. De omstrede...
CIP+

Refoweb-boys: "De reformatorische gezindte is volwassen geworden"

“We zien steeds minder oppervlakkige vragen over tv-kijken of een hoed dragen. De reformatorische gezindte is volwassen geworden,” zegt Gert Janssen. Samen met Henk Aalbers is hij initiatiefnemer van Refoweb.nl. Daar kunnen mensen, binnen en buiten de reformatorische gezindte met bijna al hun vragen terecht. CIP.nl zocht het duo op. “Het zou mooi zijn dat er een moment komt dat we onszelf kunnen opheffen.” Wat begon met een chatbox is uitgegroeid tot een vragenrubriek met een enorm archief. Ook is...

ZELFontplooiing. Je krijgt er alleen maar meer dorst van…

We zijn er maar druk mee. Zelfontplooiing, het benutten van je eigen talenten, werken aan persoonlijke ontwikkeling en het streven naar ultieme vrijheid op het werk en natuurlijk ook privé. En als mensen vragen waar we over vijf jaar staan, noemen we datgene op waar we aan denken. En dat kunnen we dan vaak ook nog vrij makkelijk benoemen. Als we dieper inzoomen op het woord ‘zelfontplooiing’, komen we erachter dat het eigenlijk een bijzonder individualistisch woord is. In het boek 'De slag om het hart' van Herma...

Ds. A. J. Post aan de slag in hervormd 't Harde

"We hebben het beroep vanuit de hervormde gemeente van 't Harde aangenomen. In vertrouwen op onze Hemelse Vader willen we deze weg gaan," laat ds. A. J. Post weten via Facebook. De predikant volgt in de Gelderse plaats ds. D. Dekker op. Dekker ging in 2016 met emeritaat. Post staat momenteel op de kansel in Nieuw-Beijerland, waar hij in 2011 voor het eerst aan de slag ging als gemeentepredikant. Op 't Harde luiden de klokken van de @HervGemElim!! Welkom dominee @AlfredPost! pic.twitter.com/8ZKdsGNapv &mdash...
CIP+

Als je in dit artikel je dominee of voorganger herkent: PAS DAN OP!

In zijn indrukwekkende roman 'De Erfenis van Adriaan', dat gebaseerd is op een waargebeurd verhaal, omschrijft auteur Johan Lock hoe zijn ogen werden geopend voor wie zijn voorganger Adriaan werkelijk was; een geniepige, negatieve en manipulerende leider. Herken je in dit boekfragment je eigen voorganger of dominee? Pas dan op! Fragment uit 'De erfenis van Adriaan': Wanneer hij mijn ouders bezoekt en ik ben toevallig thuis, hoef ik niet tussen de regels door te luisteren. Man en paard noemt hij dan, en mijn aanwezigheid ziet hij niet als...

Groep Afghanen wil meer weten over Jezus na tv-uitzending

Tv-uitzendingen van de christelijke satelliet-zender SAT-7 leiden regelmatig tot reacties uit de moslimwereld. "Onlangs belde een jongeman uit Afghanistan ons op," vertelt Panayiotis, directeur van SAT-7 PARS, gevestigd in één van de Golfstaten. "Tot hij één van onze programma's zag, had deze jongeman geen idee wie Jezus was," citeert God Reports. "Vanaf die uitzending was hij ontevreden over zijn eigen leven en wist hij instinctief dat er iets moest veranderen. Hij was erg onder de indruk geraakt van...
CIP+

Waarom Johan Lock uit zijn pinkstergemeente stapte

Johan Lock groeide op in een gezin waar alles, maar dan ook alles, om geloof draaide. Hij voelde zich afgesloten van de rest van de wereld. In deze video spreekt Rik met Johan Lock, naar aanleiding van zijn boek 'De erfenis van Adriaan', gebaseerd op een pinksterkerk die onder invloed stond van een manipulerende voorganger. Het is een schokkend verhaal. Laurens is in het boek het alter ego van Johan. "Ik wilde een roman schrijven, omdat je dan meer vrijheid hebt om de sfeer te beschrijven en duidelijk te maken hoe het kan gebeuren...

Stress, overspannenheid en burn-out bij geestelijk leiders

Stress, lijkt wel een kwaal van de hedendaagse maatschappij, het komt steeds meer voor en helaas ook onder geestelijk leiders, dat wil zeggen voorgangers, oudsten en gemeenteleiders. Voor een deel is de oorzaak vaak heel praktisch, namelijk men heeft geen normale werkdagen. Je denkt 24 uur per dag en 7 dagen per week beschikbaar te moeten zijn en er is dan geen tijd voor ontspanning en weer opladen. Je hebt ook het gevoel dat er steeds meer van je wordt geëist, bijvoorbeeld omdat er in de gemeente te weinig mogelijkheden zijn...

Kamervragen over komst veroordeelde Palestijnse terroriste naar Amsterdamse kerk

Naar aanleiding van de aangekondigde komst van de veroordeelde Palestijnse terroriste Rasmeah Odeh naar Amsterdam, hebben PVV-Kamerleden Machiel de Graaf en Gidi Markuszower donderdag schriftelijke vragen ingediend.Rasmea Odeh was actief voor het terroristische Volksfront voor de Bevrijding van Palestina (PFLP). In 1969 pleegde ze een bomaanslag op een Sufersal supermarkt in Jeruzalem. De 21-jarige Leon Kanner uit Netanya en de 22-jarige Edward Joffe uit Kaapstad kwamen bij deze aanslag om. Daarnaast vielen er negen gewonden.V...

John Piper legt uit wat de essentie van liefhebben is

"De essentie van liefhebben is niet doen. De essentie van liefhebben is genieten – als God het doel is. ‘Laat het goud in het stof liggen, … de Almachtige zal je goud zijn, … dan zul je vreugde scheppen in de Almachtige, en je zult je gezicht tot God opheffen’ (Job 22:24-26)," zegt John Piper in een video van Geloofstoerusting. Bekijk de video en bezoek hier de website van Geloofstoerusting:
CIP+

Is orgaandonatie Bijbels?

Is orgaandonatie Bijbels? Theoloog Jos de Keijzer beantwoordt deze vraag in dit artikel. De Eerste Kamer heeft de nieuwe donorwet aangenomen. Sommigen blij, anderen niet. Wel raar, een overheid die grossierder wordt in de lijken van haar dode onderdanen. Ik heb er ambivalente gevoelens bij. Aan de ene kant mag de overheid niet zomaar beschikken over de lichamen van haar onderdanen; ook niet na hun dood. Dat kan gewoon helemaal niet. Aan de andere kant is er een schreeuwende behoefte aan orgaandonatie. Er gaan let...