Wat is een Palestijn? En wat doet het ertoe?

23-06-2017 door Willem J. Ouweneel

Dit artikel is je cadeau gedaan door CIP+ lid Jeffrey Schipper

Wie het conflict tussen Israëli’s en Palestijnen enigszins wil begrijpen, moet behoorlijk wat historische en godsdienstwetenschappelijke aspecten bestuderen. Ik pik er even één uit: de kwestie van de Palestijnse identiteit.

Het woord ‘Palestina’ is afgeleid van het volk der Filistijnen. Om de Joden te tergen bedachten de Romeinen de naam ‘Palestina’: het land Israël werd zo het land van de oude joodse vijand. Naderhand namen de Joden deze benaming zelf ook over. Zionisten spraken voortdurend over ‘Palestina’ als het joodse thuisland waarheen zij wilden terugkeren. Na de verdrijving van de Turken door de Britten sprak men van het Britse ‘Mandaatgebied Palestina’, en dat sloeg uiteraard op het hele land. De bevolking ervan bestond uit tientallen verschillende bevolkingsgroepen, die meer dan vijftig talen spraken, waarvan het Arabisch trouwens verreweg de belangrijkste was. Alle inwoners van Palestina werden Palestijnen genoemd, inclusief de Joden die zich opnieuw in het Heilige Land gevestigd hadden; er werd hoogstens onderscheid gemaakt tussen Joodse en Arabische Palestijnen. Geen Arabier, binnen of buiten het Heilige Land, kwam op het idee dat er zoiets bestond als een ‘Palestijns’ volk, namelijk een Arabisch volk in Palestina met een historisch heel eigen identiteit; dat is pas een latere uitvinding van El-Fatah, vooral van Yasser Arafat.

Geen Arabier, binnen of buiten het Heilige Land, kwam op het idee dat er zoiets bestond als een ‘Palestijns’ volk

In de Joodse Onafhankelijkheidsoorlog (1948) kwam er nauwelijks regionaal of internationaal protest toen de Jordaniërs de ‘Westbank’ (westelijke Jordaanoever) veroverden. Arabieren zijn Arabieren. Niemand kwam op het idee dat er een ‘Palestijns’ volk bestond in dat gebied dat door de Jordaniërs ‘bezet’ werd. Zo sterk als men sinds 1967 roept dat de Israëli’s dit gebied ‘bezet’ hebben, zo weinig gebeurde dat in 1948, toen de Jordaniërs datzelfde deden. Het verschil was dat in 1948 Moslim-Arabieren het land bezetten, en daar zeurde niemand over – al helemaal niet een of ander ‘Palestijns volk’, want dat was nog niet bedacht. Er bestond nog geen Palestijns nationalisme; er bestond hoogstens het grotere geheel van Palestijnse, Jordaanse, Syrische en Libanese Arabieren.

Wie naar het verschijnsel ‘Palestijnse Autoriteit’ (PA) kijkt, zou kunnen menen dat er vandaag de dag toch wel degelijk zoiets als een Palestijns volk bestaat. Deze PA voert in naam het bestuur over de ‘Palestijnse gebieden’ (Westbank en Gazastrook); haar president is sinds 2005 Mahmoud Abbas. Ik zeg ‘in naam’, omdat de PA op de Westbank weinig gezag heeft en de mensen weinig weet te inspireren (bij recente lokale verkiezingen stemde bijv. in Nabloes minder dan 19% van de mensen). Daar komt bij dat er een diepe kloof bestaat tussen El-Fatah, de partij van Abbas, en Hamas, de extremistische partij die het in de Gazastrook voor het zeggen heeft. Al diegenen die roepen dat Israël ‘nu eindelijk eens’ vrede moet sluiten met ‘de’ Palestijnen, moeten zich maar eens afvragen met wélke Palestijnen dan wel. Hamas wil helemaal niet, en Abbas heeft niet het gezag over alle Palestijnse gebieden.

Het gebrek aan onderlinge solidariteit komt onder andere door de sterk toegenomen economische welvaart. Daarin liften de Palestijnen mee op de betrekkelijke welvaart in de staat Israël; duizenden van hen werken in, of in elk geval voor de staat Israël, en profiteren enorm daarvan. Als je het vertrouwen van de doorsnee Westbankbewoner weet te winnen, heb je goede kans dat ze toegeven het nog zo slecht niet te vinden dat de Israëli’s in feite de dienst uitmaken op de Westbank (men heeft de PA wel een verlengstuk van de Israëlische autoriteit genoemd…). Het is vervelend dat je elke morgen moet wachten bij een poortje om binnengelaten te worden, maar daar staat vast werk en betrekkelijke welvaart tegenover. En als je eenmaal zo vertrouwelijk bent met zo’n ‘Palestijn’, zal hij je ook nog wel durven toevertrouwen dat hij geen seconde gelooft dat El-Fatah dan wel Hamas ooit in staat zal zijn Oost-Jeruzalem te ‘bevrijden’. En hoeveel Palestijnen geloven echt dat de ‘vluchtelingen” (die in 1948 de nieuwbakken staat Israël ontvluchtten) en hun nakomelingen (inmiddels meer dan vijf miljoen mensen) ooit naar Palestina zullen kunnen terugkeren? Welke Arabische macht zou dat voor elkaar moeten brengen?

Zelfs de haat tegen de Joden is deels gespeeld

Zelfs de haat tegen de Joden is deels gespeeld. Sommige Arabieren erkennen zelf dat Arabieren zich graag in de eigen voet schieten en dan anderen de schuld geven. Wat is het heerlijk dat je de ‘zionisten’ de schuld kunt geven van alle ‘ellende’! De Arabieren buiten Palestina doen niets voor de vluchtelingenkampen, die kunstmatig in stand gehouden worden, en ze doen ook niets voor de Palestijnen. En de bevolking mort dat zelfs hun eigen Palestijnse leiders niet veel voor hen doen. El-Fatah heeft een decennia lange reputatie van corruptie; in de begintijd van haar bestaan werd zelfs de PA als een echte maffia beschreven. De PA heeft het trouwens ook niet gemakkelijk: aan de ene kant voedt ze de haat jegens Israël onder de Palestijnen, aan de andere kant werkt ze nauw met de Israëli’s samen. Het is één grote, corrupte poppenkast. De Israëli’s en de PA hebben elkaar keihard nodig om de rust en veiligheid op de Westbank te garanderen én om zich de gemeenschappelijke vijand van het lijf te houden: Hamas.

Kortom, als het ooit vrede tussen Israëli’s en Palestijnen moet worden, willen dan de ware Palestijnse leiders opstaan? En willen ze dan eindelijk eens hun dubbelrol opgeven? Samenwerken met de Israëli’s (grotendeels heimelijk), maar ook terroristen bejubelen die uit Israëlische gevangenissen worden vrijgelaten? Een eenstaats- of een tweestaten-oplossing? Zowel de Israëli’s als de PA-leiders hebben veeleer belang bij de status quo. Als je PA-leider bent, blijf dan roepen dat de Palestijnse vluchtelingen moeten terugkeren en blijf Oost-Jeruzalem opeisen. Maar begin nooit echte onderhandelingen, want dan weet je dat je geen van beide eisen overeind zult kunnen houden. En dus blijft alles zoals het is.

De christelijke nieuwsbrief die je ook echt leest!

Daily Newsletter
Weekly Newsletter


Discussie over Wat is een Palestijn? En wat doet het ertoe?
Reacties uitzetten op CIP.nl? Klik hier!