Meebetalen aan de vrije seks van een ander?

09-06-2017 door Willem J. Ouweneel

Dit artikel is je cadeau gedaan door CIP+ lid Jeffrey Schipper. Word ook lid.

Onlangs hoorde ik op de televisie een discussie die mij uiterst merkwaardig in de oren klonk. Er is een geneesmiddel in de handel dat PrEP heet, oftewel voluit: Pre-Exposure Prophylaxis. Dat betekent zoveel als 'middel om te voorkomen dat, als je aan de mogelijkheid van een bepaalde infectie blootstaat, je ook daadwerkelijk besmet wordt’. Personen die een grote kans lopen om met het HIV-virus besmet te worden, dus personen die regelmatig seks hebben met verschillende personen, kunnen met PrEP de kans op zo’n besmetting aanzienlijk verlagen. Gewoon een pil per dag nemen, en je kunt je gang gaan.

Praktisch probleem: de pil is erg duur, althans in onze contreien (bijvoorbeeld in Zuid-Afrika is de pil aanzienlijk goedkoper). De personen die tijdens het tv-programma ondervraagd werden, vonden dan ook dat de pil vergoed moest worden door de zorgverzekeraars. Dat betekent dat alle Nederlanders die hun zorgpremie betalen, moeten meebetalen aan de mogelijkheid dat degenen die dat willen, vrije seks kunnen beleven met sterk verminderde kans op HIV-besmetting. Toen de interviewer voorzichtig vroeg waarom de desbetreffende personen niet gewoon een condoom gebruikten, kreeg hij het verwijt om zijn oren dat hij aan het moraliseren was: mensen moeten gewoon seks kunnen hebben zoals zij dat zelf willen, en als een pil kan helpen om niet besmet te raken, dan moet de interviewer niet zeuren en moet de zorgverzekeraar maar voor de kosten daarvan opdraaien.

Dat heb je met christenen: voor geen terrein van de ethiek zijn ze zo gevoelig als voor dat van de seksuele moraal

Ik moet hier wel even deze cynische bijkomstigheid noemen: als zorgverzekeraars deze pillen inderdaad zouden gaan vergoeden, is er wel een kans, lijkt mij, dat ze uiteindelijk veel goedkoper uit zijn, doordat er veel minder gevallen van aids zullen optreden…
Sommige lezers zullen begrijpen dat ik bij het zien van dat tv-programma in mij een morele verontwaardiging voelde opborrelen van heb ik jou daar. Dat heb je met christenen: voor geen terrein van de ethiek zijn ze zo gevoelig als voor dat van de seksuele moraal. Als een christen in ‘de zonde’ is gevallen, kun je er voor honderd procent zeker van zijn dat zo iemand seksueel een scheve schaats heeft gereden. Vrije seks – en dan wij allemaal meebetalen!?

Tot ik wat dieper ging nadenken. Voor alle duidelijkheid: ik geloof dat God de seks bedoeld heeft voor het monogame huwelijk van een man en een vrouw, en nergens daarbuiten. Ik kan begrijpen waarom de staat zaken als overspel en vrije seks buiten het wetboek van strafrecht houdt omdat die zaken tot de privésfeer behoren. Evengoed vind ik dat het in de kerk anders ligt, en dat de kerk de seksuele moraal moet hooghouden (al is ‘kerkelijke tucht’ bijna een vies woord geworden). Maar wat de zorgverzekeraars betreft, realiseerde ik me wel dat hier een algemeen probleem ligt, dat ik even uit het oog verloren had.

Waarom zijn orthodoxe kerkleiders zo tegen overspel gekant (terecht!), terwijl ze zelf soms straffe sigaren- of sigaretten- of pijprokers zijn? Is dat ‘omdat roken in de Bijbel niet verboden wordt’? (Ik vroeg eens aan een Afrikaanse kerkleider waarom in hun kerk roken verboden was. Antwoord: ‘Omdat het in de Bijbel staat.’ Ik: ‘Waar staat dat dan?’ Antwoord: ‘Als het niet in de Bijbel stond, zouden we het in onze kerk heus niet verbieden…’)

Laten we het eens naast elkaar leggen. Enerzijds: van vrije seks kun je aids krijgen (aids krijg je in verreweg de meeste gevallen door vrije seks). Anderzijds: van roken kun je longkanker of mondkanker (of leukemie, maag- of darmkanker, blaas- of nierkanker enz.) krijgen. Wat is het principiële verschil tussen de twee? In beide gevallen ga je de zorgverzekeraars, en dus ons allemaal, een verschrikkelijke hoop geld kosten. Bijna 20% van alle kanker in Nederland is longkanker, en 80 tot 90% van alle longkanker is veroorzaakt door roken. We zouden natuurlijk evengoed drankzucht als voorbeeld kunnen nemen – onder christenen helaas ook bepaald geen onbekend probleem. Ik ken christenen die, als ik ze ontmoet, altijd een rookadem óf een drankadem blijken te hebben. Altijd.

van mensen die zichzelf christenen noemen én stevige drinkers of rokers zijn, hebben we er helaas te veel

Interessante vraag: stel je voor dat er voor rokers of drinkers net zo’n pil zou bestaan als PrEP. Neem elke dag zo’n pil, en je kunt roken of drinken zoveel je wilt! Is die pil duur? Geen probleem, de zorgverzekeraar moet die dan maar vergoeden. Zo betalen we allemaal mee aan de kosten van de straffe rokers en de stevige drinkers. In feite doen we dat al, ook zónder pillen. De zorgverzekeraars geven allang miljoenen uit aan de gevolgen van vrije seks, of te veel roken, of te veel drinken (alcohol kan de lever, de alvleesklier, het hart, de hersenen aantasten, enz.).

Weer even dezelfde cynische tussenopmerking: als er PrEP zou bestaan niet alleen voor de gevolgen van vrije seks, maar ook voor die van roken en drinken, zouden de zorgverzekeraars vermoedelijk heel wat goedkoper uit zijn, omdat er niet alleen veel minder aids, maar ook veel minder longkanker en levercirrose zou voorkomen… Het is de spanning tussen de dominee en de koopman die in elke Nederlander schuilgaat: ‘mag het?’ versus ‘wat kost het?’. Nederlands is de enige taal waarin ‘dat is zonde!’ kan betekenen: Dat is moreel verwerpelijk, óf: Dat kost een hoop geld.

Let wel: ik ben er nog steeds op tegen om PrEp kosteloos ter beschikking te stellen van mensen die zich aan vrije seks te buiten gaan. Zoals ik er ook op tegen zou zijn om pillen (als die bestonden) uit te reiken aan rokers en drinkers. Maar we mogen vrije seks niet strenger beoordelen dan onmatig roken en drinken. Mensen die vrije seks beoefenen én zichzelf christenen noemen, zullen er niet veel zijn. Maar van mensen die zichzelf christenen noemen én stevige drinkers of rokers zijn, hebben we er helaas te veel.

De christelijke nieuwsbrief die je ook echt leest!

Daily Newsletter
Weekly Newsletter


Discussie over Meebetalen aan de vrije seks van een ander?
Reacties uitzetten op CIP.nl? Klik hier!