Zit jij in het goede lichaam?

26-05-2017 door Willem J. Ouweneel

Dit artikel is je cadeau gedaan door CIP+ lid Jeffrey Schipper. Word ook lid.

Het was vroeger al ingewikkeld genoeg toen we nog alleen tussen homo’s en hetero’s onderscheidden. Tegenwoordig gebruiken steeds meer mensen, ook in Nederland, de Engelse afkorting LGBT: Lesbisch (homofiele vrouw) – Gay (homofiele man) – Biseksueel (iets tussen homo en hetero in) – Transgender. Deze vierde categorie lijkt er wat los van te staan, maar heeft wel degelijk met de andere te maken.

De transgender is de persoon die in een mannenlichaam zit maar zich vrouw voelt, of omgekeerd, en daarom graag wil dat dit mannenlichaam (resp. vrouwenlichaam) operatief en hormonaal wordt veranderd in een vrouwenlichaam (resp. mannenlichaam). Zo’n ‘vrouw’ in een mannenlichaam kan op mannen vallen of op vrouwen vallen (zoals dat heet). In het eerste geval is de persoon vóór de operatie een homofiele man, en na de operatie een heterofiele vrouw. In het tweede geval is de persoon vóór de operatie een heterofiele man, en na de operatie een homofiele vrouw. Bij ‘mannen’ in een vrouwenlichaam is het allemaal net andersom.

De transgender moet niet verward worden met de travestiet, dat is een man die graag in vrouwenkleren, of (minder vaak, lijkt me) een vrouw die graag in mannenkleren rondloopt. Zo’n man of vrouw hoeft helemaal niet de behoefte te hebben zich te laten ‘ombouwen’; hij/zij vindt al (erotische) bevrediging genoeg in de travestie.

Zo zat ze een tijdlang in een gemeente waar ‘de vrouwen moesten zwijgen’. Vóór de operatie mocht Karel vrijelijk aan de eredienst meedoen, ná de operatie mocht Karin dat niet meer

Maar nu de echte transgender. Jaren geleden had ik regelmatig contact met iemand die ik ‘Karin’ zal noemen. Af en toe belde ze op en zei dan met een diepe basstem: ‘Met Karin.’ Ze legde me uit dat ze een geslachtsveranderende operatie had ondergaan, en nu niet meer Karel maar Karin heette. Ze belde vooral omdat ze zich in geen enkele gemeente welkom voelde. Zo zat ze een tijdlang in een gemeente waar ‘de vrouwen moesten zwijgen’. Vóór de operatie mocht Karel vrijelijk aan de eredienst meedoen, ná de operatie mocht Karin dat niet meer. Enkele jaren later kwam ik Karin tegen in een gemeente waar ze wél vriendelijk was opgenomen. Toen ik haar zag, kon ik me de menselijke moeiten van velen wel voorstellen: ik zag iemand voor me die ik qua uiterlijk onmiddellijk als man zou identificeren, maar die door operaties en hormoonbehandelingen thans twee opvallende borsten bezat. Daar stond de problematiek in levenden lijve voor me: de verschrikkelijke strijd waardoor Karel/Karin zelf moest zijn heengegaan, en de (veel mindere) strijd van de gemeenten waar zij zich aangediend had.

Een tijd geleden kwam ik opnieuw met de problematiek in aanraking doordat in een gemeente tegelijkertijd twéé gezinnen voorkwamen met een transgenderkind (zo noem ik het maar). In het ene gezin was een meisje dat dolgraag een jongen wilde zijn en als zodanig ook behandeld wenste te worden; in het andere gezin was het andersom. In het ene gezin hadden de ouders, na zeer lang aandringen van het meisje, ten slotte toegegeven; ze trokken het meisje jongenskleren aan, gaven het een jongensnaam en verwachtten van de gemeente dat die hun kind nu ook als jongen zouden behandelen. (Voor een eventuele operatie was het kind nog te jong.) In het andere gezin hielden de ouders hun poot stijf; ze toonden alle begrip voor hun zoon, maar stonden er toch op dat deze zou wachten tot de volwassenheid, om dan zelf de keuze te maken: verdergaan als man óf als vrouw.

Het laat zich raden dat de hele gemeente zich met de zaak bemoeide, vooral vanwege de ouders van het meisje die erop stonden dat het kind voortaan als jongen behandeld zou worden. De hele gemeente dreigde zich op te delen in twee partijen: de ene partij steunde het gezin van het meisje dat als jongen behandeld moest worden, en de andere partij steunde het gezin van de jongen die tot de volwassenheid zou moeten wachten.

Er zijn al gemeenten genoeg die uiteenvallen vanwege verschillende beoordelingen van homoparen; laten ze niet ook nog eens uiteenvallen over transgenders!

Toen mijn mening gevraagd werd, heb ik er in de eerste plaats op aangedrongen de zaak volledig in de handen van de desbetreffende ouders te leggen en zich er niet als gemeenteleden tegenaan te bemoeien. Dat zou het voor de ouders gemakkelijker maken, want beide ouderparen hadden het al moeilijk genoeg met hun (zeer verschillende) beslissingen. Bovendien zou het hopelijk voorkomen dat de gemeente in tweeën uiteen zou vallen. Er zijn al gemeenten genoeg die uiteenvallen vanwege verschillende beoordelingen van homoparen; laten ze niet ook nog eens uiteenvallen over transgenders! Bij homoseksualiteit kunnen er tenminste nog bijbelteksten aangevoerd worden (al is het zeer de vraag of die correct worden toegepast). Maar over transgenders zijn geen teksten te vinden. Dat wordt dus puur natte-vinger-werk, waarbij sommigen alleen een beroep menen te kunnen doen op de ‘natuur’ (natuurlijk/onnatuurlijk) of de ‘scheppingsorde’. Maar daar kun je natuurlijk alle kanten mee uit.

Voorzichtig aan dus. Het zou al mooi zijn als we op z’n minst allemaal empathie zouden gaan ontwikkelen voor kinderen of volwassenen die er diep van overtuigd zijn dat ze een man in een vrouwenlichaam zijn, of een vrouw in een mannenlichaam. Laten we goed luisteren naar psychologen en psychiaters die ervaring hebben opgedaan met het begeleiden van zulke personen. Laten we trouwens ook kijken naar de intrieste (gelukkig nog zeldzame) gevallen waarin een ‘omgebouwde’ man of vrouw diepe spijt had en ‘terugverbouwd’ wilde worden naar wat hij/zij oorspronkelijk was. Wat een drama! En toch, als we er niet mee beginnen zulke personen serieus te nemen, begrip op te brengen voor hun problemen én begrip voor de vreugde die ze ervaren na de operatie, dan hoeven we al helemaal niet met ‘bijbelse’ argumenten aan te komen (die er mijns inziens in feite ook helemaal niet zijn). Laten we begrijpen dat het voor christen-ethici uitermate lastig is iets zinnigs te zeggen over zaken die in de Bijbel totaal niet aan de orde zijn.

De christelijke nieuwsbrief die je ook echt leest!

Daily Newsletter
Weekly Newsletter


Discussie over Zit jij in het goede lichaam?
Reacties uitzetten op CIP.nl? Klik hier!