God

14 april 2017 door Willem J. Ouweneel

Waarom Goede Vrijdag niet alleen een lijdensverhaal is

Deze dagen luisteren duizenden Nederlanders weer naar Bachs Mattheüs-Passion (MP) – niet alleen een lijdensverhaal, maar ook een liefdesverhaal. Zo hebben de dichters van de vrije teksten van de MP het graag over de liefde van Jezus. Het openingskoor zegt al: ‘Zie Hem uit liefde en genade zelf het hout voor het kruis dragen.’ En de sopraan zingt zo mooi en teer: ‘Uit liefde wil mijn Heiland sterven.’ Maar de dichters leggen eigenlijk veel meer nadruk op de liefde van mensen voor Jezus. Zo ongeveer alle solisten doen daaraan mee. De tenor zegt: ‘Ach, Heiland, als mijn liefde uw ellende zou kunnen verminderen of helpen dragen, wat zou ik dan graag bij U blijven!’

CIP+ logo

Dit artikel is je cadeau gedaan door CIP+ lid .

Word ook lid

Maar als je écht wilt begrijpen in welke zin de MP een liefdesverhaal is, moet je iets weten van het Hooglied. In de tijd van Bach was dat bijbelboek heel populair; heel wat theologen van die tijd vonden er de liefdestaal in terug zoals zij zich voorstelden dat die ook tussen Jezus en zijn gelovige volgelingen zou moeten worden gesproken. Ook de MP zit vol van die ‘bruidsmystiek’, zoals we die noemen: de mystieke relatie tussen een bruidegom en een bruid, of zeg maar gewoon tussen een verliefde jongen en een verliefd meisje, zoals je die in het Hooglied vindt.

In het Hooglied is het verliefde meisje in gesprek met haar vriend, maar ook met haar vriendinnen; die worden daar de ‘dochters van Jeruzalem’ genoemd. In de MP vind je dat het duidelijkst terug in het openingsnummer van deel II. In het Hooglied zeggen de vriendinnen tegen het meisje: ‘Waar is jouw vriend heen gegaan, jij mooiste onder de vrouwen? Dan gaan wij Hem samen met jou zoeken.’ Precies zo hoor je het in de MP; aan het begin van deel II zingt koor 2: ‘Waar is je Vriend dan heengegaan, jij mooiste onder de vrouwen? Dan willen wij Hem samen met jou zoeken.’ Het antwoord van het meisje (vertolkt door de alt) is: ‘Mijn geliefde is net als een lam, dat nu in de klauwen van een tijger is terechtgekomen!’ Wat haar betreft lijkt het helemaal hopeloos met haar Jezus gesteld…

Nee, het eigenlijke antwoord, de eigenlijke troost komt van het jongenskoor: ‘Wij hoeven helemaal niet te wanhopen, want Jezus heeft zijn leven voor ons gegeven!’

In het openingskoor vind je precies net zo’n dialoog. Het lijkt erop dat Bach de woorden van koor 1 oorspronkelijk alleen door de alt had willen laten zingen. Inderdaad zijn het ook hier weer de woorden van het verliefde meisje. Het openingskoor is een en al liefdesverdriet. Het meisje zegt al meteen: Kommt, ihr Töchter, ‘komt, dochters,’ dat zijn de ‘dochters van Jeruzalem’, de vriendinnen. Ze is eenzaam in haar verdriet en verlangt naar begrip en medeleven: ‘Kom, meisjes, help mij klagen. Kijk eens wat ze met mijn bruidegom doen! Als een lam wordt Hij naar de slachtbank geleid!’ De vriendinnen (vertolkt door koor 2) begrijpen er eigenlijk niet veel van. Ze vragen: ‘Wie? en ‘Hoe?’ en ‘Waarheen?’ Veel inzicht leggen ze niet aan de dag. Nee, het eigenlijke antwoord, de eigenlijke troost komt van het jongenskoor: ‘Wij hoeven helemaal niet te wanhopen, want Jezus heeft zijn leven voor ons gegeven!’

Even verderop is er weer zo’n mooi liefdesmoment. Maria van Bethanië heeft kostbare balsem over Jezus uitgegoten, en de leerlingen van Jezus maken daar ruzie over omdat ze het maar geldverspilling vinden. En dan komt de alt weer; we weten nu dat zij het verliefde meisje uit het Hooglied uitbeeldt. Ze zegt: ‘Lieve Heiland, terwijl uw leerlingen dwaas ruziën, sta mij intussen toe dat ik van de tranenvloed van mijn ogen balsem op uw hoofd giet.’ Het meisje wil net als Maria zijn: iemand die haar geliefde balsemt, omdat ze weet dat Hij gaat sterven. En ze zegt dat ze dat met ‘boete en berouw’ doet, want ze beseft dat haar geliefde voor haar zonden gaat sterven.

Weer even verder krijgt de alt assistentie van de sopraan. Met smart en verontwaardiging zien ze hoe de Geliefde gevangen genomen is en weggeleid wordt. Koor 2 beeldt weer de vriendinnen uit, die nu wat meer begrip tonen. Ze roepen met de vrouwen mee: ‘Hou op, bind Hem niet vast, laat Hem gaan!’ En even later doen zelfs allebei de koren mee: ‘Hebben bliksem en donder zich in de wolken verstopt? Waarom dóén ze niets om deze ramp af te wenden? Hel, doe je mond open om Judas te verslinden en zo dit onheil te voorkomen!’

Voor Bach en zijn tekstdichters was het lijdensverhaal van Jezus niet zoet en sentimenteel, maar een verhaal dat ook hún diep door de ziel sneed

Nog eenmaal gaat het meisje in gesprek met haar vriendinnen, dus met koor 2. Nog steeds lijken de vriendinnen er niet veel van te begrijpen! Het meisje roept uit: ‘Kijk, Jezus heeft de hand uitgestrekt om ons vast te grijpen. Kom!’ De vriendinnen zeggen: ‘Waarheen?’ En het meisje antwoordt: ‘Hij heeft zijn handen naar ons uitgestrekt, zoals de jongeman doet, opdat het meisje zich in zijn armen zal werpen. Zoek zijn barmhartigheid!’ ‘Waar?’ zeggen de vriendinnen. En het antwoord is: ‘In diezelfde armen!’ Ze zinspeelt op een woord dat Jezus zelf ooit heeft gezegd tegen de onwillige Jeruzalemmers: ‘Hoe vaak heb Ik jullie bijeen willen brengen, zoals een hen haar kuikens bijeen brengt onder haar vleugels!’ Dat is het wat het meisje tegen haar vriendinnen zegt: ‘Jullie verstrooide en verlaten kuikens, kom hier en vind rust in Jezus’ armen!’

Misschien vindt u die hele beeldspraak nogal zoetig, en dat kan ik begrijpen. De tekst is nu eenmaal al bijna driehonderd jaar oud. Wij zeggen dezelfde dingen vaak op een heel andere manier. Toch zitten er in de taal van de liefde ook elementen die blijvend en onveranderlijk zijn. Voor Bach en zijn tekstdichters was het lijdensverhaal van Jezus niet zoet en sentimenteel, maar een verhaal dat ook hún diep door de ziel sneed. De reden was gewoon dat zij van Jezus hielden.

Start het gesprek

Alleen CIP+ leden kunnen reageren op artikelen. Word ook CIP+ lid, praat mee en geniet van nog veel meer voordelen!
Bekijk alle voordelen
CIP+

Albert verklaarde de biddende Martin Koornstra voor gek - en kan nu weer lopen

“Het was een wonderlijke zaterdag.” Albert Bos is nog altijd onder de indruk van wat hem op Urk is overkomen. En wat hem is overkomen kunnen we allemaal zien in dit filmpje. In het inmiddels veelbesproken filmpje dat op social media vaak werd bekeken en gedeeld zou te zien zijn dat hij wonderbaarlijk werd genezen van pijn in z’n been. Er werd triomfantelijk met krukken gezwaaid vanwege de gebedsgenezing. Mensen juichten van blijdschap. CIP.nl sprak maandagmiddag met Albert en zijn vrouw Carla. Wat is er precies gebeur...

De oudste praktiserend huisarts van Nederland is overleden - en kon zich de hemel moeilijk voorstellen

De oudste praktiserend huisarts van Nederland, Nico van Hasselt, is overleden op 93-jarige leeftijd. In een dodencel van de nazi’s zwoer Nico van Hasselt (92) zichzelf ooit een eed: ‘Als ik hier ooit uitkom, dien ik de rest van mijn leven als huisarts.’ En die belofte deed hij gestand. Ondanks zijn zeer hoge leeftijd bleef hij werkzaam als dokter in Amsterdam. Hij deed zelfs nog huisbezoeken. In een interview met De Nieuwe Koers vertelde de arts over zijn geloof ten tijde van de Tweede Wereldoorlog. “In de dodencel aan d...

Israël zal leven!

Onlangs las ik dat het aantal Joodse mensen in Israël dat gelooft in de Heere Jezus, de Messias, inmiddels wordt geschat op rond de 30.000. Het zijn niet alleen de immigranten waardoor dat aantal stijgt, maar ook doordat mensen in Israël tot geloof komen. God werkt. Het zijn de ritselingen, die zullen uitlopen op Romeinen 11:26 – ‘En zo zal heel Israel zalig worden’. De profeet Ezechiël schrijft daar zo prachtig over in hoofdstuk 37. Ik ben er vast van overtuigd dat hij hier verwijst naar gebeurtenissen die zullen...
CIP+

"Oprechte christenen kunnen kerk en geloof niet combineren"

“Ik heb de laatste tijd meerdere keren de opmerking gehoord: ‘Sinds ik niet meer naar de kerk ga, heb ik meer ruimte om te geloven.’ Dat klinkt als vloeken in de kerk, maar toch gebeurt het.” Theoloog Remmelt Meijer sprak het afgelopen jaar verschillende kerkverlaters. Zelf noemt hij ze liever grensgangers, omdat de kerkdeur voor velen niet definitief dicht is. “Oprechte christenen kunnen kerk en geloof niet combineren,” merkt de pionier op. Je sprak een groep kerkverlaters/grensgangers en schreef...

Waarom God Zijn volk de opdracht gaf om de sabbat te houden

"In Deuteronomium 5:15 wordt de reden gegeven waarom God Zijn volk gebiedt de sabbat (rustdag) te houden, namelijk: omdat de Heere Zijn slavenvolk uit Egypte bevrijd heeft. Ik zie de link, de reden, niet in. Kunt u deze relatie met ons duidelijk maken?," aldus een vragensteller in de vragenrubriek van Refoweb.nl. Kandidaat G. K. Terreehorst geeft antwoord."Het rusten op de sabbat is een gebod van de HEERE," antwoordt de hersteld hervormde kandidaat uit Apeldoorn. "Elke Israëliet moet zich daaraan houden. Men moch...

Baby Lisa genas van een ernstige huidaandoening

Baby Lisa wordt geboren met een ernstige huidaandoening, Collodion. Artsen zijn verbaasd dat de huid van baby Lisa binnen no-time geneest, schrijft Xpedition Glory. Bekijk het indrukwekkende verhaal van moeder Kim. Bekijk de video en klik hier voor meer fragmenten van Xpedition Glory:
Vakanties
Hier adverteren?

Tommie Christiaan speelt Jezus in The Passion 2018

Tommie Christiaan en Glennis Grace vervullen dit jaar de rollen van Jezus en Maria in de achtste editie van The Passion. Het muzikale paas-evenement vindt op donderdag 29 maart plaats in de Bijlmer. Zanger Jeangu Macrooy en rapper Brainpower (Gertjan Mulder) vertolken de rollen van de discipelen Judas en Petrus. Bert van Leeuwen zal verslag doen van de processie. Tommie Christiaan speelt Jezus. Deze namen werden gisteren onthuld door fans van The Passion via een livestream op Facebook. Bij Jinek werd bekendgemaakt dat Arjan Ede...

Kans op Oscar film over christenvervolging

De film ‘Watu Wote: All of us’, over het moedige antwoord van moslims in Kenia op de vervolging van christenen door Al-Shabaab maakt kans op een Oscar. De 22 minuten durende film is gebaseerd op het waargebeurde verhaal over passagiers tijdens een busreis naar Mandera, een klein stadje aan de grens met Somalië in het noordoosten van Kenia. In december 2015 werd hun bus aangevallen door leden van de terroristische organisatie al-Shabaab. Die hadden als doel de christelijke passagiers te scheiden van de moslims om hen t...
CIP+

"De Bijbel zegt niets zegt over duurzame relaties tussen mensen van hetzelfde geslacht"

Homoseksueel. Je mag het wel zijn, maar niet in de praktijk brengen, is een veelvoorkomende opvatting in christelijk Nederland. Is dat terecht? Wat zegt de Bijbel daarover? Is homoseksualiteit inderdaad een gruwel in de ogen van God? In de tweede video beantwoordt John Lapré dit soort vragen, naar aanleiding van zijn boek De veilige kerk, in gesprek met Rik Bokelman. Hoe wordt er doorgaans gereageerd op een coming out? “Je ziet over het algemeen dat daar redelijk goed mee om wordt gegaan, maar dat het wat moeilijke...
CIP+

Refoweb-boys: "De reformatorische gezindte is volwassen geworden"

“We zien steeds minder oppervlakkige vragen over tv-kijken of een hoed dragen. De reformatorische gezindte is volwassen geworden,” zegt Gert Janssen. Samen met Henk Aalbers is hij initiatiefnemer van Refoweb.nl. Daar kunnen mensen, binnen en buiten de reformatorische gezindte met bijna al hun vragen terecht. CIP.nl zocht het duo op. “Het zou mooi zijn dat er een moment komt dat we onszelf kunnen opheffen.” Wat begon met een chatbox is uitgegroeid tot een vragenrubriek met een enorm archief. Ook is...

SGP en ChristenUnie opnieuw bezorgd over positie eenverdieners

Eenverdieners zijn de laatste jaren relatief flink meer belasting gaan betalen. Volgens het Centraal Planbureau (CPB) loopt hun belastingdruk komende tijd waarschijnlijk alleen maar verder op, terwijl die voor tweeverdieners is gedaald. Politiek leiders Gert-Jan Segers (ChristenUnie) en Kees van der Staaij (SGP) uiten hun bezorgdheid. -De meeste eenverdieners stemmen geen SGP, maar VVD-Er zijn net zoveel eenverdieners die D66 stemmen als SGP-In totaal zijn eenverdieners goed voor 20 zetels-Onder SGP stemmers is maar 20% eenverdiener...

Lastercampagne tegen Messiaans-Joodse christenen in Israël

Stenen gooien, lastercampagnes in de media, chantage. Ultra-orthodoxe joden doen er alles aan om een ontmoetingscentrum van Messias-belijdende joden in Dimona, Israël, opnieuw te laten sluiten. Het centrum is net weer geopend en dat levert weer nieuwe protesten op, meldt Stichting De Ondergrondse Kerk (SDOK). Het centrum is een ontmoetingsplaats voor joden die in Jezus geloven. Ze drinken en koffie en thee en voeren gesprekken met elkaar. Vorig jaar werd de ontmoetingsplek kortdurend gesloten, na protesten van ultra-or...

Ds. J. J. ten Brinke aan de slag in hervormd Oud-Beijerland

De hervormde gemeente in Oud-Beijerland verwelkomt binnenkort een nieuwe predikant. Ds. J. J. ten Brinke heeft het beroep aanvaard. De kerkenraad zocht een opvolger voor de vorig jaar naar Polsbroek vertrokken ds. C. Boele. Ten Brinke bedankte vorig jaar voor beroepen uit Bodegraven, Giessendam-Neder-Hardinxveld en Woudenberg.
CIP+

Moeten we nou vóór of tegen de mogelijk nieuwe Donorwet zijn?

Dezer dagen hebben we het allemaal weer over orgaandonors omdat de initiatiefwet van D66 voor een actief donorregistratiesysteem (ADR), die in september 2016 was aangenomen door de Tweede Kamer. Aanstaande dinsdag wordt het wetsvoorstel in stemming gebracht in de Eerste Kamer. Wat moeten we hopen dat er uitkomt? Moeten de christelijke partijen bij voorbaat tegen zijn omdat het wetsvoorstel van D66 kwam? Of moeten zij het op zijn eigen merites beoordelen? Eerlijk gezegd ben ik nogal geschokt door allerlei gevoelsmatige argum...

Wat gisteren ‘normaal’ was, is nu ‘vreemd’

"De tijd is een raar iets. Wat gisteren ‘normaal’ was, is nu ‘vreemd’. Wat gisteren ‘vreemd’ was, is nu ‘hip’. Wij wisten niet hoe snel wij van de percolator af konden komen. Nu is het ‘cool’ om met zo’n ding je koffie te zetten. ‘Het milieu’ was in mijn jeugd links en ‘geitenwollen sok’," vertelt ds. Jan Rinzema in een nieuwe overdenking."Nu is het ‘milieu’ mainstream. ‘Vegetarisch’ riep 20 jaar geleden argwaan, achterdocht...
CIP+

Is orgaandonatie Bijbels?

Is orgaandonatie Bijbels? Theoloog Jos de Keijzer beantwoordt deze vraag in dit artikel. De Eerste Kamer heeft de nieuwe donorwet aangenomen. Sommigen blij, anderen niet. Wel raar, een overheid die grossierder wordt in de lijken van haar dode onderdanen. Ik heb er ambivalente gevoelens bij. Aan de ene kant mag de overheid niet zomaar beschikken over de lichamen van haar onderdanen; ook niet na hun dood. Dat kan gewoon helemaal niet. Aan de andere kant is er een schreeuwende behoefte aan orgaandonatie. Er gaan let...

Abele Reitsma is tegenstander van de nieuwe donorwet en legt uit waarom

De Eerste Kamer heeft ingestemd met een nieuwe donorwet. De nieuwe norm is dat je standaard donor bent, tenzij je aangeeft dat niet te willen. Welke bezwaren zijn er op de nieuwe wet? Abele Reitsma van Stichting Bezinning Orgaandonatie geeft antwoord in het Family7-programma Uitgelicht. Bekijk het volledige gesprek en klik hier voor meer video's van Family7:

Misbruik tierde welig in zorgcentrum van voormalig geestelijk leider pinksterkerk

Een 'geestelijk leider' en een medewerkster/cliënte van de Jedidja Hoeve, een evangelisch zorgcentrum in Meerkerk, worden verdacht van ontucht van een in 2016 gestorven jonge vrouw. Dagblad Trouw schrijft deze week over deze zaak.Aaldert van E. (77) kreeg twee jaar cel voor seksueel misbruik van bewoners. Deze week moest de Belgische Marjos H. zich voor de Rotterdamse rechter verantwoorden voor haar betrokkenheid bij door Van E. gepleegde ontucht. De omstreden en charismatische Van E., ooit leider van...