God

10 april 2017 door Jeroen Koornstra

Waarom vergeestelijking eindtijdprofetieën niet problematisch is

Afgelopen vrijdag verscheen van Willem Ouweneel een column over de wederkomst van Jezus Christus, en dan met name over het preterisme als alternatief voor het futurisme. Eenvoudig gezegd plaatst het futurisme de vervulling van (bijna) alle eindtijdprofetieën in onze toekomst, waarbij het preterisme deze (grotendeels) in het verleden vervuld ziet.

CIP+ logo

Dit artikel is je cadeau gedaan door CIP+ lid .

Word ook lid

Het is goed dat dit onderwerp aandacht krijgt en dat een theoloog als Ouweneel zich er over uitspreekt. Van een theoloog mag je een genuanceerd, weloverwogen betoog verwachten, ook in een column, en dat miste ik. Als verstokte futurist blijkt Ouweneel niet zo goed bekend te zijn met het preterisme. Dat is geen drama, maar waarom dan zo fel uithalen? Tegenargumenten op een bepaalde visie zijn welkom, en een dialoog kan veel goeds uitwerken. Maar de toon viel me zo tegen. Op de Evangelische Theologische Academie (ETA) wordt het preterisme naast het futurisme, historicisme en idealisme gedoceerd als een van de vier bekendste eindtijdvisies. Dat doen ze daar vrij neutraal zonder het woord ‘verfoelijke’ te gebruiken, dat siert hen. Dat preterisme alleen om Mattheüs 24 zou draaien is onjuist. Zelfs niet-preteristen, van Calvijn tot N.T. Wright, zien dat Mattheüs 24 vervuld werd in 70 na Christus. Dus dat is niet eens het hete hangijzer. De afgelopen jaren heb ik me verdiept in de verschillende visies, een boeiende exercitie moet ik zeggen. Theologen als R.C. Sproul, K. Gentry, G. DeMar, en D. K. Preston zijn mij tot grote hulp geweest. Elke visie heeft sterke en minder sterke kanten, en er zijn her en der altijd wel open eindjes te vinden. Ik bespreek deze punten vaak in de onderwijsseries die ik geef.

Als je de werkelijke geestelijke dimensie verwerpt als ‘wegvergeestelijken’, dan wordt het lezen van het Nieuwe Testament een probleem. Wat doe je met Paulus die de woorden van Ezechiël ‘vergeestelijkt’?

Geen hype

Het preterisme blijkt allerminst een hype te zijn. Het is een eindtijdvisie die al eeuwen bestaat, maar in Nederland weinig aandacht heeft gekregen door het hier overheersende futurisme. Juist vanwege de onbekendheid is het goed dat er geluisterd wordt. De argumenten die Ouweneel noemt zijn ook goed te weerleggen. Maar aangezien hij met hagel schiet, is het ondoenlijk zijn stellingen allemaal te weerleggen in een kort artikel. Bovendien zet ik geen tegenaanval in, maar wil een paar kanttekeningen plaatsen. Een terugkerend probleem in Bijbelverklaring is de keuze tussen een natuurlijke, fysieke of geestelijke, onzichtbare vervulling van profetie. Problematisch is dat iedereen een bepaalde mate van ‘vergeestelijking’ toepast. Is de symbolische taal die we tegenkomen bedoeld om een natuurlijke of geestelijke realiteit te illustreren? Futuristen verzetten zich tegen een geestelijke interpretatie, omdat volgens hen alles letterlijk in een fysieke realiteit moet worden geplaatst. Maar wordt er door futuristen dan echt gewacht op het moment dat de bomen in hun handen gaan klappen en de heuvelen gaan juichen? Een dergelijke benadering veroordeelt zichzelf.

Als je de werkelijke geestelijke dimensie verwerpt als ‘wegvergeestelijken’, dan wordt het lezen van het Nieuwe Testament een probleem. Wat doe je met Paulus die de woorden van Ezechiël ‘vergeestelijkt’? Waar de profeet nog sprak over een tabernakel en heiligdom die met een aardse verwachting dan toch fysiek in Jeruzalem zouden moeten komen (Ez. 37:26-27), daar blijkt Paulus de werkelijke vervulling van te zien in Christus en zegt hij dat de Korinthiërs Gods tempel zijn (2 Kor. 6:16), als vervulling van Ezechiël 37! Wat moeten we met Amos die profeteert over de heroprichting van de vervallen hut van David (Amos 9:11)? In Handelingen 15 wordt helemaal niets fysieks heropgericht maar ‘vergeestelijkt’ Jakobus de zaak als het tot bekering komen van de heidenen. De geestelijke benadering zoals die van de apostelen, zou ons de ogen moeten openen voor de werkelijkheid en ons een open houding moeten geven voor andere inzichten. Die vervulling van profetie is zoveel groter dan elke aardse fysieke verwachting die in wezen ongeestelijk is.

Het futurisme haalt profetieën die het einde van het oude verbond en de komst van het nieuwe verbond aankondigen, uit de context en eigent ze toe aan de gemeente alsof dáár een einde aan gaat komen door de opname en grote verdrukking

Het woord ‘vervangingstheologie’ doet het ook altijd goed als je kritiek hebt, maar het is gelegenheidsretoriek. Ik ken niemand die werkelijk beweert dat Israël vervangen is door de gemeente. Laat ik zelf duidelijk zijn: de gemeente is absoluut geen vervanging van Israël. Punt. De gemeente is de vervulling van Gods belofte aan Israël. Dat is heel wat anders. Geheel logisch dat die eerste gemeente in Handelingen ook alleen maar uit Joden bestond. Het was Gods vervulling van profetie aan Israël. Niks vervanging. Later werden heidenen toegevoegd, maar niet ter vervanging van Joden. God had van oorsprong al op het oog om de heidenen bij Israël te betrekken (Jes. 49:6), dat is geen vervanging, maar uitbreiding. Sterker nog: volgens mij leert het futurisme zélf vervangingstheologie. Het futurisme haalt profetieën die het einde van het oude verbond en de komst van het nieuwe verbond aankondigen, uit de context en eigent ze toe aan de gemeente alsof dáár een einde aan gaat komen door de opname en grote verdrukking. Dat is desastreuze vervangingstheologie. Die leer claimt dat de gemeente van de aarde weggenomen wordt en gunt de achtergebleven Joden de grote verdrukking waar de meerderheid van hen dan zal omkomen. Wij het heil, zij de verdoemenis. Noem je dat een geweldig toekomstperspectief?

Nee, vervulde profetie (preterisme) ziet een betere toekomst, zonder grote verdrukking omdat die in de geschiedenis ligt, met de verwachting dat het koninkrijk van God zich uitbreidt over de hele aarde (Dan. 2:35; Jes. 11:9). Een prediker als Charles Spurgeon had het goed gezien toen hij over de nieuwe hemel en nieuwe aarde zei dat die in Christus zijn gerealiseerd. Hij verklaarde terecht dat het oude verbond verdwenen is en het nieuwe tot voltooiing is gekomen. Dat is de verbondstaal van Jesaja 65 over de nieuwe hemel en nieuwe aarde, die ook verwerkt is in 2 Petrus 3. Het oude verbond kwam tot een einde met de verwoesting van de aardse tempel en maakte plaats voor het nieuwe dat door Jezus Christus is gebracht. Laten we de geestelijke realiteit onder ogen zien en beseffen dat wij leven in het Koninkrijk van God.

Dit commentaar van Jeroen Koornstra is een reactie op de meest recente column van Willem Ouweneel: Vond Jezus’ wederkomst al in het jaar 70 plaats!?

Start het gesprek

Alleen CIP+ leden kunnen reageren op artikelen. Word ook CIP+ lid, praat mee en geniet van nog veel meer voordelen!
Bekijk alle voordelen Inloggen
Vakanties
Hier adverteren?

Beluister onze Podcast!

iTunes Stitcher