Hoe democratisch is Donald Trump?

31-03-2017 door Willem J. Ouweneel

Dit artikel is je cadeau gedaan door CIP+ lid Rik Bokelman. Word ook lid.

Vorige week vertelde ik wat een ‘gotspe’ is. Zo’n gotspe was de manier waarop de Turkse president Erdogan in de dagen vóór onze verkiezingen schreeuwde dat Nederland ‘ondemocratisch’ zou zijn opgetreden tegen de Turkse ministers van Buitenlandse Zaken en van Familiezaken (nog afgezien van zijn veel ergere beschuldigingen, zoals ‘nazisme’ en ‘fascisme’). Maar sorry, meneer Erdogan: wij als Nederlanders willen gewoon niet dat Turkse ministers hier reclame komen maken voor een Turks referendum waarbij de Turkse democratie drastisch wordt ingeperkt. Nóg meer macht voor de Turkse president betekent nóg meer tegenstanders van het Turkse regime die ontslagen worden of, nog erger, in de gevangenis worden gegooid. Het is toch echt een gotspe om verzet tegen beperking van de democratie ‘ondemocratisch’ te noemen!

De woorden ‘democratie’ en ‘democratisch’ zijn behoorlijk aan slijtage onderhevig. Ook Poetin bezondigt zich eraan. Zo vond ik deze uitspraak van hem: ‘Niemand en niets zal Rusland tegenhouden op de weg van het versterken van de democratie en het zekerstellen van mensenrechten en menselijke vrijheden.’ Het is een gotspe zoiets te vernemen uit de mond van iemand die het zijn politieke tegenstanders nagenoeg onmogelijk maakt propaganda te voeren, en ze zelfs gevangen laat zetten (volgens sommigen worden ze vaak zelfs door het Russische regime vermoord, vorige week nog Denis Voronenkov, terwijl Poetins opponent Alexey Navalny afgelopen weekend gevangen is gezet). Poetin is wat Erdogan hoopt te wórden: een echte autocraat (vaak een mooi woord voor dictator).

President Trump heeft met vier andere ‘machten’ te maken. Hij heeft het in ruim twee maanden voor elkaar gekregen om het met alle vier machten flink aan de stok te krijgen

Autocratie lijkt ook de droom van president Trump te zijn. Het is wat, als je je leven lang grote concerns hebt geleid als alleenheerser, en dan nu moet samenwerken met allerlei instanties die erop gericht zijn de macht van de president in te tomen. Men zegt weleens dat er in een echte democratie vijf machten zijn: (1) de regering is de uitvoerende macht, (2) het parlement is de wetgevende macht, (3) justitie vormt de gerechtelijke macht, en dan heb je nog (4) de vrije pers, en (5) de ambtenaren. (Die vierde en vijfde macht zijn natuurlijk niet officieel – toch kan een echte democratie onmogelijk zonder.) President Trump heeft dus met vier andere ‘machten’ te maken. Hij heeft het in ruim twee maanden voor elkaar gekregen om het met alle vier machten flink aan de stok te krijgen.

Ten eerste respecteert hij niet de rechterlijke macht in zoverre die het niet met hem eens is. Al tijdens zijn campagne maakte hij racistische opmerkingen over rechter Gonzalo Curiel, die van Mexicaanse afkomst is. Trump ontsloeg zijn minister van Justitie, Sally Yates, omdat zij op het illegale van Trumps inreisverbod wees. Toen rechter James Robart (nota bene een Republikein) het inreisverbod opschortte, noemde Trump hem een ‘zogenaamde’ rechter. Toen de federale rechtbank in Californië vergaderde over ditzelfde inreisverbod, probeerde Trump elke dag de rechters publiekelijk te intimideren, en dreigementen uit te spreken over wat er zou gebeuren als de rechters verkeerd beslisten. Toen het hof in Californië unaniem de opschorting van het inreisverbod handhaafde, noemde Trump dat een ‘politieke’ beslissing. En nu hebben rechters in Hawaii (Derrick Watson) en Maryland (Theodore Chuang) ook het tweede inreisverbod geblokkeerd, en heeft Trump alweer op een dreigende manier gereageerd. Wat zal hij doen als straks ook de Supreme Court tegen hem zal besluiten?

Ten tweede heeft Trump het ook met de vrije pers zwaar aan de stok. Hij beschuldigt bepaalde zeer invloedrijke media, zoals CNN en de New York Times, van partijdigheid, wat alleen maar betekent dat die media het veelal niet met hem eens zijn en zware kritiek op hem hebben. Hij heeft zelfs bepaalde media geweerd tijdens zijn persconferenties!

Zullen de tweede, derde, vierde en vijfde macht zich op den duur toch laten intimideren, en zal Amerika dan ook de kant van een autocratie opgaan? Of zal het tij tijdig het schip keren?

En dan, ten derde, zijn eigen ambtenaren: ik doel met name op Trumps ongezouten kritiek op nota bene zijn eigen CIA en nu ook de FBI, of het nu ging om de mails van Hillary Clinton, of om de vermeende contacten van Trumps verkiezingsteam met Russische hoogwaardigheidsbekleders vóór de verkiezingen, of om zijn tot dusver ongegronde beschuldigingen dat Obama hem vóór de verkiezingen zou hebben laten afluisteren. Trump roept maar wat, en schaamt zich niet daarbij overheidsinstellingen als de CIA en de FBI in hun hemd te zetten als die zich tegen zijn uitspraken verzetten.

En nu heeft Trump het dan zelfs aan de stok gekregen met het parlement! Vorige week dinsdag bezocht hij het parlement om de Republikeinse leden letterlijk te intimideren en ze zo te dwingen vóór zijn zorgwet te stemmen (reeds knipogend aangeduid als Trumpcare). Maar het is hem niet gelukt, en dat betekende een enorme blamage voor hem. Hoewel de Republikeinen in het Huis van Afgevaardigden een comfortabele meerderheid hebben, beginnen steeds meer Republikeinen te morren tegen Trumps handelwijzen. Het zal niemand verwonderen als in november 2018 de Democraten in het parlement weer de meerderheid zullen verwerven. Dan zal Trump alle vier machten tegen zich hebben. Trump heeft een enorm hoge eigendunk – psychiaters noemen hem ronduit narcistisch – maar er zijn weinig presidenten die in de eerste maanden van hun ambtstermijn zo weinig voor elkaar hebben gekregen.

Met angst en beven wachten velen op zijn eerstvolgende escapades: de nieuwe belastingwetgeving, de ‘Mexicaanse muur’, zijn ontrouw aan alle internationale milieu- en klimaatafspraken, enzovoort.

Ontvang het online magazine voor christenen!

Daily Newsletter
Weekly Newsletter

De bekende politicoloog Francis Fukuyama (wereldberoemd door zijn boek Het einde van de geschiedenis, 1992) spreekt openlijk zijn zorg uit over de vraag of de Amerikaanse democratie wel bestand zal blijken te zijn tegen het autocratisch geweld van Trump. Zullen de tweede, derde, vierde en vijfde macht zich op den duur toch laten intimideren, en zal Amerika dan ook de kant van een autocratie opgaan? Of zal het tij tijdig het schip keren? Ja, het zijn spannende tijden voor de democratie…



Discussie over Hoe democratisch is Donald Trump?
Reacties uitzetten op CIP.nl? Klik hier!