Hoe de evangelische beweging aan het veranderen is

28-03-2017 door Hendriëlle de Groot

Dit artikel is je cadeau gedaan door CIP+ lid Ben Kok

Opzwepend popmuziek met fantastische lichteffecten, dreunende beats, de handen in de lucht en gebedsgenezing, het zijn allemaal associaties die de evangelische kerken oproepen. Vorige week ontstond er nog discussie door de uitspraak van theologe en auteur Laura Dijkhuizen, dat in de evangelische kring wordt nagedacht over de kinderdoop. Ze schreef samen met zo’n vijftig andere auteurs het boek ‘Typisch evangelisch’, dat eind volgende maand verschijnt.

Wat is je eigen geloofsachtergrond? 

,,Ik ben van huis uit synodaal gereformeerd, wat nu PKN is. Op mijn negentiende ben ik terechtgekomen bij ‘In de Ruimte’. Een grote evangelische organisatie in het midden van het land. Van daaruit ben ik de Bijbelschool gaan doen.”

Je bent dus een insider. Is dat niet lastig bij het schrijven van het boek? Als buitenstaander kun je er toch objectiever naar kijken.

,,Het kan beide: van binnenuit of buitenaf. Voor het thematische deel van het boek hebben we ook auteurs gevraagd die onderzoek hebben gedaan van buitenaf. Van binnenuit beschrijf je het met warmere gevoelens. Er zijn meerdere auteurs die de evangelische beweging van binnenuit hebben onderzocht, onder wie Miranda Klaver."

Het boek heet ‘Typisch evangelisch’. Wat is dat volgens jou?

,,Het is een titel met een knipoog. Ik denk dat iedereen andere associaties heeft bij de evangelische beweging. De een denkt aan Opwekking, de ander aan de protestmarsen uit de jaren tachtig en negentig, zoals de Mars voor Jezus. Anderen denken aan de EO-jongerendag, dat mensen hun handen in de lucht steken. De ‘Jesus people’, hippies die Jezus volgen, waren ook typerend.
De algemene kenmerken zijn de nadruk op beleving, de gaven van de Geest, hoewel dit verschilt per gemeente, en de relatie met Jezus. Ook ligt er nadruk op genezing – lichamelijk en voor de ziel – en de zending. De evangelische beweging heeft veel gebruik gemaakt van moderne middelen, zoals media en muziek, wat je in de cultuur ook terug ziet. Lange tijd lag er een grote nadruk op de eindtijd, maar dat is nu aan het veranderen. Dat zie je trouwens niet alleen in de evangelische beweging.”

Welke veranderingen zie je nog meer in de evangelische beweging?

,,In de jaren zestig en zeventig, waarin er van alles gebeurde, was de evangelische beweging echt een anti-beweging. Tegen de verloedering van de maatschappij, tegen seksuele immoraliteit. Abortus en euthanasie waren de grote items. Sommige mensen verboden jongeren ook om naar de kroeg of bioscoop te gaan. Je ziet dat de evangelische beweging daar heel erg in veranderd is. Evangelische jongeren maken geen andere keuzes dan mensen die niet naar de kerk gaan. Aan de andere kant, zijn de kerken in veel zaken nog redelijk conservatief. Het homohuwelijk is nog geen punt van discussie, je ziet ook niet veel vrouwen in het ambt of in een leiderschapsrol.

Van de hoge preekstoel is de dominee afgedaald tot iemand die helpt bij de voedselbank

We zien ook een verschuiving in de manier waarop er leiding wordt gegeven. Dat is ook maatschappijbreed. De leiders van de jaren zestig, zeventig en tachtig, waren leiders op basis van gezag en positie uit. Wat de dominee zegt, is ook zo. Later, rond de eeuwwisseling, wordt de voorganger veel meer een persoon binnen de kerk. Van de vrij hoge preekstoel is hij afgdaald tot iemand die in de wijk helpt bij de voedselbank.”

En de volwassendoop?

,,In veel evangelische kerken komen mensen vanuit PKN-kerken of christelijk gereformeerde kerken. Voorheen paste bekering bij zo’n stap en daarbij hoorde de doop. Maar wat ik persoonlijk zie, is dat mensen uit andere kerken nu worden gezien als mensen die al gelovig zijn. Ze zijn als kind gedoopt en hebben belijdenis gedaan. Dat kan ik niet met onderzoek staven, maar die trend zie ik, ook als praktisch theoloog. Het zou mij niet verbazen als er ook in andere kerken meer wordt nagedacht over de doop. De Kerk van de Nazareër bijvoorbeeld, doet zowel kinder- en volwassendoop, al naar gelang het gezin dat zelf wil.”

"Muziek wordt door sommige mensen de hemel in geprezen. Anderen klagen dat het te hard is"

,,Ik zie een tegenstelling van hoe mensen dingen beleven. Waar de een binnen de evangelische kerk veel mogelijkheden ziet om zich creatief te ontwikkelen, ziet de ander allemaal obstakels en knelpunten. Ik herken dat ook bij mezelf. Ik werd enorm uitgedaagd en kon veel ontplooien, maar er zat ook een soort rem op: dit en dat mag niet. Er zit een paradox in de evangelische beweging.

Wat verraste je het meest?

Een voorbeeld is muziek: dat wordt door sommigen de hemel in geprezen en intussen wordt er ook zoveel over geklaagd dat de muziek te hard is, dat het teveel om de artiesten gaat. Ik kwam laatst iemand tegen, die vanuit de Gereformeerde Gemeenten in een evangelische kerk kwam. Zij vertelde dat ze ineens mocht dansen en schilderen, haar creativiteit mocht uiten, er kon heel veel. Terwijl Gert van der Vijver, de zandtovenaar, juist in het boek beschrijft hoe hij soms wordt bekneld, omdat er een plafond zit aan professionele kunst. Dat zie je ook bij gebedsgenezingsdiensten. De een is heel enthousiast en wordt genezen, de ander heeft een heel negatieve ervaring en wil er niks meer van horen. You love it or hate it. Dat paradoxale is heel boeiend.”

Foto: Hilde Sneep (bewogenfotos.nl)

Klik hier om het boek 'Typisch Evangelisch' te bestellen.

Ontvang het online magazine voor christenen!

Daily Newsletter
Weekly Newsletter


Discussie over Hoe de evangelische beweging aan het veranderen is
Reacties uitzetten op CIP.nl? Klik hier!