Dit artikel is nu opgeslagen in je dashboard.
Bewaar artikelen in je dashboard.

God

02 februari 2017 door Jeffrey Schipper

Waarom feedback ook in de kerk noodzakelijk is

In de kerk mogen we onszelf zijn. Daarom zou feedback alleen thuishoren op het werk. Een misverstand volgens Paulien Vervoorn. “Ook in de kerk is feedback hard nodig. Daardoor groeien mensen in eigenwaarde en hun vaardigheden. Dat komt de hele gemeenschap van Christus ten goede,” vertelt de spreekster spreker en trainer naar aanleiding van haar nieuwe boek ‘Feedback in de kerk’.

Waarom is feedback geven en ontvangen nodig in de kerk?
“In de kerk gaan we op een intensieve manier met elkaar om. We belijden immers dat we broeders en zusters van elkaar zijn. Daarom is de kerk de ideale plek om te oefenen om elkaar feedback te geven. We zijn vaak geneigd om dan te denken aan dingen die niet goed gaan. In eerste instantie is feedback bedoeld om uit te spreken dat we elkaar waarderen en liefhebben. Daar begint het mee. Vaak vinden we het vanzelfsprekend als mensen zich vrijwillig inzetten in de kerk. Dan is het heel mooi als ze te horen krijgen wat ze goed doen en zich daarin verder kunnen ontwikkelen. Daarnaast is het belangrijk dat we ook naar elkaar uitspreken wat beter kan. Heel vaak gebeurt dat bij de koffie, maar niet tegen de persoon zelf. Dat vind ik jammer en zouden we roddel kunnen noemen. In de Bijbel wordt duidelijk gemaakt dat dit niet de bedoeling is.

CIP+ logo

Dit artikel is je cadeau gedaan door CIP+ lid Jeffrey Schipper.

Word ook lid

Wat is volgens jou de reden dat we roddelen?
“Roddelen lijkt soms gewoon lekker. Het leidt tot een schijnverbondenheid ten koste van een ander. We halen een ander naar beneden en onszelf naar boven. Dat is de meest negatieve verklaring. De andere verklaring is dat we geen feedback durven geven tegenover de persoon zelf. Het is namelijk best spannend. Dat kan kwetsbaar voelen. Daarom is het gemakkelijker om frustraties met een ander te delen.”

"het is belangrijk dat we ook naar elkaar uitspreken wat beter kan. Heel vaak gebeurt dat bij de koffie, maar niet tegen de persoon zelf"

Wat kan opbouwende feedback tot gevolg hebben?
“Waardering uitspreken is belangrijk om anderen te bevestigen dat ze op de juiste plek zitten. Als spreekster spreker vind ik het altijd fijn om feedback te krijgen. Van een moeder van een 13-jarig meisje kreeg ik onlangs te horen: ‘Als jij preekt speelt mijn dochter niet op haar mobiel, omdat ze jou kan volgen.’ Dat is natuurlijk superleuk om te horen en bemoedigt mij in mijn spreken.

Soms ontdekken mensen door feedback dat ze zich juist niet op de juiste plek bevinden. Dan is het beter om te stoppen met hun taak in de hoop dat die persoon zich elders verder kan ontwikkelen. Als mensen groeien in eigenwaarde en in hun vaardigheden komt dat de hele gemeenschap ten goede. Als een iemand na feedback beter gaat zingen is dat niet alleen leuk voor het muziekteam, maar voor de hele gemeente. Ook hoop ik heel erg dat door middel van feedback samenkomsten inspirerender worden, zodat de aantrekkingskracht toeneemt.”

In je boek breng je het GEBAK-model ter sprake. Wat houdt dit in?
Paulien deelt een voorbeeld uit haar boek. ‘Samen met Niek leidde ik een kringavond. We zijn allebei ad rem en direct. Wanneer Niek een grap maakt waarbij hij een van mijn valkuilen uitvergroot, kan ik daar meestal smakelijk om lachen. Met hetzelfde gemak kaats ik een grap terug. Ik weet inmiddels dat het voor ons een manier is om indirect onze waardering te laten blijken. Als iemand anders een vergelijkbare opmerking zou maken, zou ik gekwetst zijn. Bij Niek niet. Totdat we op een avond de kringavond samen met een paar anderen voorbereidden. In het bijzijn van hen maakte hij een grap, waarbij de tranen in mijn ogen sprongen. Ik keek hem hulpeloos aan en zei dat ik dit niet grappig vond. Hij lachte. Ik baalde nog harder. Na afloop trok ik de conclusie dat hij moest weten wat het effect bij mij was. Want zoiets wilde ik niet nogmaals meemaken…

De feedback voor Niek ging over zijn opmerking, maar – als we een laagje dieper kijken – vooral over mijn gevoel. Je leest zo meteen hoe ik het gesprek met Niek aanpakte. Het illustreert dat er vaak meerdere lagen in zo’n gesprek zitten. GEBAK staat voor vijf lagen in het gesprek, waarvan de eerste letters het woord gebak vormen:
1. gedrag verwoorden
2. effect & emotie verwoorden
3. behoefte verwoorden
4. ander begrijpen
5. koers bepalen

"Een taart eten we over het algemeen niet iedere dag. Voor feedback geldt hetzelfde"

Het gesprek tussen Niek en mij loopt ongeveer als volgt:
0. Bodem: Ik wil terugkomen op het moment dat jij en ik voor de kringavond nog wat praatten met Jaap en Maaike erbij. Komt dat nu uit? Ik denk namelijk dat we dan een volgende avond nog beter kunnen samenwerken.
1. Gedrag verwoorden: Toen ik aan kwam lopen, vroeg ik (…) Jij zei toen (…) Ik zei toen dat ik het niet grappig vond. De tranen sprongen in mijn ogen. Ik keek je toen aan in de hoop dat je zou zien dat ik het écht niet leuk vond. Jij lachte.
2. Effect & emotie verwoorden: Ik voelde me rot en het effect was dat we de avond niet meer goed konden doorspreken.
3. Behoefte verwoorden: Waar ik behoefte aan had, was waardering voor wat ik had voorbereid. Dat kreeg ik op dat moment niet en daar baalde ik van. Normaal zou ik dat dan zeggen, maar Jaap en Maaike waren er nu ook bij en ik voelde me daardoor niet vrij genoeg.
4. Ander begrijpen: Niek vertelt zijn kant van het verhaal. Hij was zenuwachtig voor de avond en reageerde dat met zijn grappen op mij af. Die tranen zag hij niet. Niek biedt zijn excuus aan. We zijn allebei opgelucht dat we elkaars standpunt weten, waardoor we elkaar beter begrijpen.
5. Koers bepalen: We stemmen af hoe we dit een volgende keer voorkomen. Als ik in gezelschap zeg dat ik iets niet grappig vind, weet Niek voortaan dat hij moet stoppen. Ik check bij hem eerder of hij zenuwachtig is en of ik nog iets voor hem kan betekenen.’

Waarom heb je voor een taart als model gekozen?
“Een taart eten we over het algemeen niet iedere dag. Voor feedback geldt hetzelfde. Het zou ongezond zijn om hier dagelijks mee bezig te zijn. Als er een speciale gelegenheid voor is eten we taart of geven we feedback. Als een taart te lang blijft staan gaat het bovendien schimmelen. We zouden niet te lang moeten wachten moet feedback. Dat hoeft niet meteen, maar bijvoorbeeld een paar dagen later. Als iemand een intensieve taak in de gemeente heeft verricht en meteen daarna feedback krijgt, kan die persoon het gevoel krijgen dat de zegen wordt weggenomen.

Daarnaast staat een taart voor iets feestelijks. Uiteindelijk hoop ik dat feedback als iets positiefs wordt ervaren. Ook geeft het GEBAK-model aan dat we hier samen mee bezig zijn. Taart eten doen we over het algemeen niet in ons eentje. Feedback heeft een relationele lading. Als we elkaar feedback geven levert dat een toenemende verbondenheid op. Dit brengt ons dichterbij elkaar en bij God.”

Wat wordt in de kerk vaak verkeerd begrepen als het gaat over feedback geven en ontvangen?
“Een van de misverstanden is dat feedback zou thuishoren op het werk, omdat het daar draait om resultaat en in de kerk niet. ‘In de kerk zijn we gericht op relatie, dus laten we elkaar sparen.’ Alsof feedback per definitie negatief is. Ook is het niet eerder om feedback voor onszelf te houden. houden. ‘Ik heb een balk in mijn eigen oog en dus zeg ik niets over de splinter bij de ander,’ is geen juiste houding. De evangeliën vertellen ons dat we zouden moeten beginnen met het verwijderen van de balk in eigen oog. Vervolgens mogen we wijzen op het splinter in het oog van de ander. Dat is liefdevol, omdat een splinter heel pijnlijk is.”

Klik hier om het boek ‘Feedback in de kerk’ te bekijken of te bestellen.

CIP+ logo

Christenen die meer diepgang willen kiezen voor CIP+

Je las net een gratis CIP+ artikel. Meld je aan en start je gratis maand.

Start je gratis maand

Start het gesprek

Alleen CIP+ leden kunnen reageren op artikelen. Word ook CIP+ lid, praat mee en geniet van nog veel meer voordelen!
Bekijk alle voordelen Inloggen
Krijg volledige toegang tot CIP.nl. Bekijk onze abonnementen.