Dagelijks leven

21 december 2016 door Rik Bokelman

"Het was even alsof ik twaalf opa's en oma's had"

Wat is het geheim van een goed huwelijk? Hoe los je ruzies op? Hoe ga je om met lijden? Twaalf bekende en minder bekende 70+ers vertellen over het leven dat achter hen ligt, én over de tijd die hun nog rest in het boek Het Laatste Woord, dat geschreven is door journalist Wilfred Hermans, die hen uitvoerig interviewde. CIP.nl sprak met hem over het boek.


Je hebt voor je nieuwe boek twaalf 70+ers geïnterviewd. Waarom?
Grinnikend: “Waarom niet…? Ik heb een zwak voor oude mensen en luister graag naar ze. Er zitten mensen met pareltjes van levensverhalen tussen die anders nooit breder verteld zouden worden. Ik ga er stiekem van uit dat als ik deze verhalen zelf boeiend vind, de lezer van dit boek dat ook zal vinden. Daarnaast heb ik zelf al een tijdje geen opa of oma meer; bij het schrijven van dit boek was het alsof ik even twaalf opa’s en oma’s had. De symboliek van twaalf personen is die van twaalf discipelen. De discipelen uit de Bijbel waren gelovigen met lef, die niet voor zichzelf leefden, met lijden bekend waren en toch hoopvol bleven. Ze durfden tegen de stroom in te gaan. Tegelijk waren ze soms ook zelfgericht, halfslachtig, laf. Juist daarom zijn ze inspirerend, het maakt hen navolgbaar.” 

“Hetzelfde geldt voor de twaalf in dit boek. Ook zij waren soms dapper, soms laf, het ene moment vol verwachting, het andere moment hopeloos. Ik hoop dat lezers zich in deze verhalen zullen herkennen en er wat aan hebben, zoals je iets aan een gesprek van hart tot hart met je opa of oma kunt hebben.” 

Wat zijn momenten die je nooit meer vergeet in die gesprekken? 
“Dat zijn er meerdere, alle geïnterviewden hadden wel iets kenmerkends dat me altijd bijblijft. Ik koester een minutenlange stilte in het gesprek met kinderboekenschrijver Johan Frinsel, toen hij terugdacht aan zijn toen pas overleden vrouw. Bij Jan Bouman heb ik meerdere keren compleet in een deuk gelegen, die man práát haast in oneliners. Tegelijkertijd gingen we enorm de diepte in. ‘Verdriet een plekje geven? Gelulhannes. Weet jij soms een plekje dan?’ De borreltjes na de twee gesprekken met Willem Aantjes waren memorabel. Ook vergeet ik het standje dat ik kreeg van generaal Meines niet meer, al was dat gebaseerd op een misverstand – hij was erg slechthorend (zie de boektrailer, red.).” 
"De borreltjes na de twee gesprekken met Willem Aantjes waren memorabel"

“Over het algemeen blijven me vooral de momenten bij wanneer we beiden merkten dat het interview overging in een gesprek van hart tot hart.” 


Welk gesprek heeft op jou het meeste indruk gemaakt, en waarom? 
“Vermoedelijk het eerste gesprek, met daklozenarts Co van Melle. Enerzijds is hij mijn held geworden, vooral vanwege de vanzelfsprekendheid waarmee hij zijn leven in het teken zet van hulp aan daklozen en statuslozen. Als wetgeving deze hulp in de weg staat, schroomt hij niet om in verzet te komen, zoals hij dat zijn hele leven al heeft gedaan. Anderzijds verliet ik hem ook met een gevoel van medelijden. Ik hoop dat hijzelf ook een plek heeft waar hij stoom kan afblazen. Dat werd niet helemaal duidelijk.” 
"Een mooie, bijpassende levensles kreeg ik van broodpater Gerrit Poels: ‘Drink elke dag een half glas water en bedenk: ik heb dit wel, zoveel anderen niet’"

De mensen die je interviewde deelde hun levenslessen met je. Welke levensles hoorde je veel terug, en wat heb je daar zelf aan? 
“Wat me vooral opviel, was de dienstbaarheid aan mensen die dat nodig hebben. En dan niet een beetje aanrommelen in de marge, maar echt je leven in dienst stellen van de ander. Een mooie, bijpassende levensles kreeg ik van broodpater Gerrit Poels: ‘Drink elke dag een half glas water en bedenk: ik heb dit wel, zoveel anderen niet’. Wat ik daar zelf aan heb? Ik heb aan hun levens gezien dat de uitspraak ‘Van geven word je rijk’ gewoon klopt. Omdat ik deze boodschap inmiddels zo vaak heb gehoord, vond ik het meer dan logisch om ja te zeggen toen mijn vrouw en ik de vraag kregen om twee vluchtelingen op te vangen. Nu zie ik in de praktijk gebeuren wat deze grijze wijzen mij leerden: deel je leven, het zal je leven verrijken.”  


Je vroeg mensen ook naar God, geloof, het leven na de dood. Wat heb je hierover van hun geleerd, of wat viel op? 
“Mij viel op dat de meesten God niet al te stevig ingekaderd hebben. Over de hemel en het leven na de dood waren spraken allemaal heel voorzichtig. Jacoba den Uil zegt dat ze van dichtbij heeft gezien dat de dood geen angst meer aanjaagt, bij haar man, drie kinderen en twee kleinkinderen die allemaal aan spierdystrofie overleden. Evangelist Aad van de Sande zat dertien jaar naast zijn vrouw die in coma lag. Hij zegt dat God niet breekt om te breken, maar om te vermenigvuldigen, en dat lijden zin heeft omdat God het toelaat. Beiden durven God God te laten, wat er ook gebeurt.”

Hoe was het trouwens om als jonge gast hele oude mensen te interviewen? Leverde dat een bepaalde spanning op?
“Helemaal niet, als gezegd houd ik van bejaarden, om het even oneerbiedig te zeggen. Lachen toch, als iemand een smartphone ‘toverdoossie’ noemt? En briljant, dat ik soms de uitwerking van mijn interview per post moest opsturen omdat men geen computer of e-mail had…”  
"Lachen toch, als iemand een smartphone ‘toverdoossie’ noemt?"

Waarom zou je dit boek moeten willen lezen als je 28 bent zoals ik, of 72 zoals mijn oma? 
“Van goede verhalen krijg je nooit genoeg, of je nu 28 of 72 bent. In dit boek staan goede verhalen, en dat mag ik zeggen want het zijn niet mijn eigen verhalen, haha! Iemand van 28 is ongetwijfeld benieuwd naar wat het geheim van een goed huwelijk is, hoe je het best ruzies kunt oplossen, hoe je met lijden kunt omgaan, of met armoede. Iemand van 72 is mogelijk op zoek naar een zinvolle tijdsbesteding; dit boek staat vol met inspirerende voorbeelden daarvan. Ik denk oprecht dat deze verhalen je leven zullen verrijken, hoe oud je ook bent. En de tien levenslessen per persoon kunnen een mooie uitdaging zijn voor het leven van alledag!”  


Start het gesprek

Alleen CIP+ leden kunnen reageren op artikelen. Word ook CIP+ lid, praat mee en geniet van nog veel meer voordelen!
Bekijk alle voordelen
CIP+

Albert verklaarde de biddende Martin Koornstra voor gek - en kan nu weer lopen

“Het was een wonderlijke zaterdag.” Albert Bos is nog altijd onder de indruk van wat hem op Urk is overkomen. En wat hem is overkomen kunnen we allemaal zien in dit filmpje. In het inmiddels veelbesproken filmpje dat op social media vaak werd bekeken en gedeeld zou te zien zijn dat hij wonderbaarlijk werd genezen van pijn in z’n been. Er werd triomfantelijk met krukken gezwaaid vanwege de gebedsgenezing. Mensen juichten van blijdschap. CIP.nl sprak maandagmiddag met Albert en zijn vrouw Carla. Wat is er precies gebeur...

Deze Bijbeltekst was overal in het huis van evangelist Billy Graham te vinden

De woensdag overleden Billy Graham (99) was vastbesloten om de rest van zijn levensdagen door te brengen met het Woord van God. Billy’s zoon, Franklin Graham, onthulde onlangs via Facebook de Bijbeltekst die overal in zijn huis te lezen is. Hij legde uit wat de geestelijke betekenis is voor zijn vader. “Nog altijd heeft mijn vader Billy Graham een Bijbelvers op de muur van zijn slaapkamer, in HEEL grote letters,” schrijft Graham op Facebook. “Het is trouwens ook in de eetkamer, in de badkamer en op tientallen andere...

Henk Westbroek onthult alvast zijn grafsteen (met een hilarische tekst)

In het EO-programma De Kist onthult Henk Westbroek alvast zijn grafsteen. We konden wel lachen om de tekst die erop staat. Origineel is het in ieder geval. "De tekst is ook voor vriend en vijand geschikt," zo vertelt hij openhartig.  Bekijk hier wat voor tekst er op het graf van Henk Westbroek komt te staan. 

Hongaarse premier: "Christendom is de laatste hoop van Europa"

De rechts-conservatieve premier van Hongarije, Viktor Orbán, heeft gezegd dat het christendom de laatste hoop van Europa is. Hij beschuldigt politici uit Berlijn, Parijs en Brussel van het verval van het christendom en de opkomst van de islam op ons continent. Dat zegt Orbán in een jaarlijkse toespraak waarin hij reflecteert op de staat van het land. De premier vertelt dat hij zich zal blijven verzetten tegen migratie. Orbán is van mening dat de islam binnenkort op de deur van Centraal-Europa zal kloppen. Hij bew...
CIP+

"Homo’s mogen hun geaardheid aanvaarden, beleven en uiten"

“‘Je mag wel homo zijn maar het niet praktiseren’. Dit is een goedkope en makkelijke uitspraak,” stelt ds. M. M. van Campen. De hervormde predikant preekte onlangs over het thema ‘Hart Voor Homo’s’ in zijn gemeente in Rotterdam-Zuid. "Je mag je geaardheid aanvaarden, beleven en uiten als onderdeel van jouw unieke persoonlijkheid. Maar de Bijbel trekt een grens bij geslachtsverkeer," maakt hij duidelijk. “Probeer je eens in te denken hoe het is om nooit seksuele omgang te hebben met...

Wat gisteren ‘normaal’ was, is nu ‘vreemd’

"De tijd is een raar iets. Wat gisteren ‘normaal’ was, is nu ‘vreemd’. Wat gisteren ‘vreemd’ was, is nu ‘hip’. Wij wisten niet hoe snel wij van de percolator af konden komen. Nu is het ‘cool’ om met zo’n ding je koffie te zetten. ‘Het milieu’ was in mijn jeugd links en ‘geitenwollen sok’," vertelt ds. Jan Rinzema in een nieuwe overdenking."Nu is het ‘milieu’ mainstream. ‘Vegetarisch’ riep 20 jaar geleden argwaan, achterdocht...
Vakanties
Hier adverteren?

Classis GGiN stelt commissie in voor vertrouwensbreuk Opheusden

De classis Oost van de Gereformeerde Gemeenten in Nederland (GGiN) heeft vrijdag een commissie ingesteld die de opdracht heeft de vertrouwensbreuk binnen de gemeente van Opheusden te onderzoeken en zo mogelijk te helen, laat het Reformatorisch Dagblad weten. Ds. A. van Voorden van de GGiN te Opheusden heeft de afgelopen weken niet gepreekt. Aanleiding is een vertrouwensbreuk tussen predikant en kerkenraad. De nu ingestelde commissie brengt verslag uit op 22 maart. Ook besloot de classis dat ds. Van Voorden met ingang...
CIP+

"Oprechte christenen kunnen kerk en geloof niet combineren"

“Ik heb de laatste tijd meerdere keren de opmerking gehoord: ‘Sinds ik niet meer naar de kerk ga, heb ik meer ruimte om te geloven.’ Dat klinkt als vloeken in de kerk, maar toch gebeurt het.” Theoloog Remmelt Meijer sprak het afgelopen jaar verschillende kerkverlaters. Zelf noemt hij ze liever grensgangers, omdat de kerkdeur voor velen niet definitief dicht is. “Oprechte christenen kunnen kerk en geloof niet combineren,” merkt de pionier op. Je sprak een groep kerkverlaters/grensgangers en schreef...

Is de hele wereld met God verzoend?

'In 2 Korinthe 5:19 staat dat God de wereld in Christus met zichzelf verzoende. Maar dan staat er in vers 20: laat je met God verzoenen. Dat snap ik niet. In de vorige regel staat dat het al gebeurd is en daarna staat dat het nog moet gebeuren. Hoe zit dat dan? Als iemand zich niet bekeerd heeft worden ze wel weer toegerekend?,' vraagt een vragensteller in de vragenrubriek van Refoweb.nl. Ds. P. D. J. Buijs geeft antwoord."Paulus laat zien dat door het volbrachte werk van de Heere Jezus er een nieuwe situatie is ontstaan," l...

OM eist 18 maanden cel tegen leider (77) evangelisch zorgcentrum

Tegen Aaldert van E., voormalig leider en directeur van verschillende evangelische zorgcentra, is dinsdag een gevangenisstraf van achttien maanden - waarvan zes maanden voorwaardelijk - geëist voor jarenlange ontucht met een patiënte, schrijven diverse media. De 77-jarige oprichter van de Jedidja Hoeve, wordt verdacht van misbruik van een in 2016 gestorven jonge vrouw. Hij is in 2016 veroordeeld tot drie jaar cel voor seksueel misbruik van meerdere vrouwelijke cliënten. Die zaak loopt momenteel in hoger beroep. De omstrede...
CIP+

Refoweb-boys: "De reformatorische gezindte is volwassen geworden"

“We zien steeds minder oppervlakkige vragen over tv-kijken of een hoed dragen. De reformatorische gezindte is volwassen geworden,” zegt Gert Janssen. Samen met Henk Aalbers is hij initiatiefnemer van Refoweb.nl. Daar kunnen mensen, binnen en buiten de reformatorische gezindte met bijna al hun vragen terecht. CIP.nl zocht het duo op. “Het zou mooi zijn dat er een moment komt dat we onszelf kunnen opheffen.” Wat begon met een chatbox is uitgegroeid tot een vragenrubriek met een enorm archief. Ook is...

Diederik van Dijk: "We hebben God buiten de deur gezet en de overheid neemt nu die rol over"

"De overheid bemoeit zich steeds meer met onze persoonlijke levens. We hebben God buiten de deur gezet en de overheid neemt nu die rol over." SGP-senator Diederik van Dijk vertelde dit in het Family7-programma Uitgelicht. De politicus sprak in het programma over orgaandonatie en belastingkloof tussen één en tweeverdieners. Bekijk het volledige gesprek en klik hier voor meer video's van Family7:

Doopplaats van Jezus bevrijd van mijnen

Het Israëlische ministerie van Defensie heeft aan de Britse Halo-stichting, die wereldwijd mijnenvelden ruimt, eindelijk groen licht gegeven voor de volledige ontmijning van Qasr al-Yahud, meldt Kerknet. Volgens een overlevering is Qasr al-Yahud de authentieke plaats van de doop van Jezus. Dit gebied bevat zeven kerken en kloosters, onder meer een Grieks-orthodox klooster, en een kapel van de franciscanen. De Halo-stichting was al eerder actief in Qasr al-Yahud. In 2011 zorgde zij ervoor dat doopplaats langs een smal pad doorheen het...

Israël tolereert Iraanse agressie niet en waarschuwt voor mogelijke aanval

Israël zal niet aarzelen om Iran aan te vallen als de agressie van Teheran tegen Israël ongehinderd doorgaat, waarschuwde premier Binyamin Netanyahu zondag op de veiligheidsconferentie van München. Dat schrijft The Christian Post. "Israël zal niet toestaan dat het regime van Iran een strop om zijn nek legt”, zei Nettanyahu. “We zullen zonder aarzeling handelen, om onszelf te verdedigen en zullen indien nodig optreden, niet alleen tegen de volmachten van Iran die ons aanvallen, maar ook tegen Iran zelf.&...
CIP+

Is orgaandonatie Bijbels?

Is orgaandonatie Bijbels? Theoloog Jos de Keijzer beantwoordt deze vraag in dit artikel. De Eerste Kamer heeft de nieuwe donorwet aangenomen. Sommigen blij, anderen niet. Wel raar, een overheid die grossierder wordt in de lijken van haar dode onderdanen. Ik heb er ambivalente gevoelens bij. Aan de ene kant mag de overheid niet zomaar beschikken over de lichamen van haar onderdanen; ook niet na hun dood. Dat kan gewoon helemaal niet. Aan de andere kant is er een schreeuwende behoefte aan orgaandonatie. Er gaan let...

Milad verstopte een Bijbel onder zijn kussen

Zonder dat ze het van elkaar wisten, waren de Afghaanse Milad, zijn twee broers en een zus de Bijbel aan het lezen. Groot was hun verbazing en blijdschap toen ze dit van elkaar ontdekten. Het jongerenkamp van Gave was voor Milad aanleiding om zich in het christelijk geloof te gaan verdiepen. “We waren eerst met z’n negenen,” vertelt Milad (20) vrij zakelijk. “Maar een van mijn broers werd ontvoerd door Taliban. Hij is twee jaar later vermoord. We voelden ons niet meer veilig in Afghanistan en zijn gevlucht. Daar...
CIP+

Waarom Johan Lock uit zijn pinkstergemeente stapte

Johan Lock groeide op in een gezin waar alles, maar dan ook alles, om geloof draaide. Hij voelde zich afgesloten van de rest van de wereld. In deze video spreekt Rik met Johan Lock, naar aanleiding van zijn boek 'De erfenis van Adriaan', gebaseerd op een pinksterkerk die onder invloed stond van een manipulerende voorganger. Het is een schokkend verhaal. Laurens is in het boek het alter ego van Johan. "Ik wilde een roman schrijven, omdat je dan meer vrijheid hebt om de sfeer te beschrijven en duidelijk te maken hoe het kan gebeuren...

Ds. E. van Wijk aanvaardt beroep hervormd Sprang

De hervormde gemeente in Sprang (foto) verwelkomt ds. E. van Wijk als dominee. Omdat ds. L. Plug vorig jaar aan de slag ging in Barneveld was de gemeente in Noord-Brabant op zoek naar een predikant. Van Wijk staat sinds 2013 op de kansel in Hei- en Boeicop, zijn eerste gemeente. Ook de gereformeerde kerk (PKN) te Arnemuiden begroet een nieuwe gemeentepredikant. Ds. W. F. van de Woestijne heeft het beroep uit Zeeland aanvaard. De kerkelijke gemeente is vacant sinds ds. C. Bijman in 2014 met emeritaat ging. Van de Woest...