Ds. J. Belder over orgaandonatie: "Geen pasklare antwoorden"

06-12-2016 door Jeffrey Schipper
"Het laat zich verstaan dat orgaandonatie een zeer emotionele kant heeft. Het zal waar zijn dat er ook een troostend aspect is, namelijk de gedachte dat de dood van een dierbare het leven redt van Ć©Ć©n of meer anderen. Hoe sterk die troost daadwerkelijk is, kan ik niet beoordelen," schrijft ds. J. Belder in De Waarheidsvriend.

"Dat in verband met orgaanuitname snel gehandeld moet worden, behoeft geen betoog. Het gebeurt meestal tussen Ć©Ć©n tot vijf uur na overlijden. Of dat van invloed is op de rouwverwerking van de nabestaanden, lijkt me niet echt. Is iemand op de intensive care (ic) overleden, dan kan men daar ook niet onbeperkt blijven.

Trouwens: Joden en moslims begraven hun doden aanmerkelijk sneller dan christenen. Er is bij orgaanuitname zowel ervoor als erna ruim tijd voor afscheid nemen. Dat laat onverlet dat donatie Ć©n transplantatie met veel emoties gepaard gaan. Er is verdriet en blijdschap.

De emotionele kant, belangrijk in het proces van rouwverwerking moet niet gebagatelliseerd worden. Er voltrekt zich voor het oog van de verslagen familie een tegennatuurlijk gebeuren. Ons beeld van de dood is dat iemand niet meer ademt, koud, stil en bewegingsloos wordt. Bij een hersendode donor gaat de borstkas echter nog steeds op en neer, door de lucht die de hartĀ­longmachine erin blaast.

Stressvolle situatie
Om orgaanuitname mogelijk te maken worden hartslag en ademhaling dus kunstmatig in stand gehouden na overlijden. Het hart blijft kloppen en temperatuur en bloeddruk worden op peil gehouden. Dat kan voor de nabestaanden uiterst verwarrend werken, zeker in een stressvolle situatie. Zeker wanneer men bedenkt dat vooral organen van jonge, gezonde mensen in aanmerking komen voor donatie. Vaak gaat het om verkeersslachtoffers die plotseling op de intensive care van het ziekenhuis belanden. Het is een slecht moment voor nabestaanden om in deze omstandigheid ook nog te moeten nadenken over orgaandonatie. Ruim zeventig procent van hen maakt dan bezwaar. Daarom is het belangrijk zelf tot een beslissing te zijn gekomen en dat ook kenbaar te hebben gemaakt in eigen familiekring.

Orgaandonatie betekent niet dat de overledene niet meer ā€˜te zienā€™ is of dat diens uitvaart moet worden uitgesteld. Mensen hebben het recht om ā€˜jaā€™ of ā€˜neeā€™ te zeggen tegen orgaandonatie. Hun redenen gaan anderen uiteindelijk niets aan. In de pers laaide de discussie over het ā€˜wederkerigheidsprincipeā€™ weer in alle hevigheid op, nadat de Tweede Kamer akkoord was gegaan met het beoogde donorregistratiesysteem. Wie geen donor wil zijn, moet ook niet willen en zelfs kunnen ontvangen in tijd van nood. Ook een dergelijk standpunt getuigt niet van naastenliefde.

Is degene die aan de overheid laat weten geen donor te willen zijn, een egoĆÆst als hij, zodra de nood aan de man komt, wel een levensreddend orgaan wil ontvangen? Dat lijkt me een boude beschuldiging. Wat is de reden voor zijn afhoudende houding als het gaat over ā€˜gevenā€™? Maar als hij niettemin toch wil ontvangen, is hij op zijn minst inconsequent.

Zorgvuldig
Ieder zal voor zichzelf een weloverwogen besluit moeten nemen. De Bijbel reikt ons geen pasklare antwoorden aan op de vraag of orgaanĀ­ en weefseldonatie wel of niet geoorloofd is, hooguit antwoorden in afgeleide zin. Daarbij kan het voorbeeld dat Jezus naliet, ons helpen. Ik denk met name aan de liefdevolle wijze waarop Hij met zieken omging. Tegelijkertijd relativeert onze verhouding tot Hem ook het krampachtig streven naar lang en gezond leven, waarbij we alles zetten op de ene kaart van het leven. Christenen en nietĀ­christenen houden er een andere mensĀ­ en levensvisie op na en zullen om die reden ook verschillende argumenten hanteren in het komen tot een standpunt inzake orgaandonatie.

Wie leeft vanuit het geloof, kan onmogelijk een materialistisch mensbeeld huldigen. Dat betekent dat we ook rondom en na het sterven van een geliefde zorgvuldig en liefdevol omgaan met diens lichaam. Dit sluit postmortale donatie niet bij voorbaat uit. Wellicht ten overvloede: er is in dat geval geen sprake van lijkschennis."

Ds. J. Belder uit Dordrecht is emeritus-predikant.

Het volledige artikel is te lezen in De Waarheidsvriend. Klik hier om De Waarheidsvriend te ontvangen.

De christelijke nieuwsbrief die je ook echt leest!

Daily Newsletter
Weekly Newsletter


Discussie over Ds. J. Belder over orgaandonatie: "Geen pasklare antwoorden"
Reacties uitzetten op CIP.nl? Klik hier!