God

23 juni 2015 door Ruben Hadders - www.habaku.nu

Een blik op de eeuwigheid

Is er leven na de dood en zo ja, hoe ziet dat leven er dan uit? Is het hemel of is het hel? En hoe kun je daar zeker van zijn? Het zijn vragen die al zo oud zijn als de mensheid zelf, maar nog nooit aan actualiteit hebben ingeboet.

Mijn overgrootvader – evangelist Jacob Klein Haneveld (1918-1988) – sprak veel over de hemel. De hemel was één van zijn lievelingsonderwerpen. De eerste brochure die hij schreef in de bekende Morgenroodreeks was getiteld Wat is de hemel? Zijn leven stond grotendeels in het teken van de vele (tent)evangelisatiecampagnes waarbij hij mensen gepassioneerd opriep om toch vooral een keuze te maken voor de hemel. Daarbij niet zelden ondersteund door De Zingende Zusjes en lied 890 uit de bundel van Johannes de Heer:

Ieder uur, iedere stap brengt ons nader
Bij de grens van leven en dood
Heeft de Heiland uw paspoort getekend
Met Zijn bloed dat Hij reddend vergoot?
Nog is het tijd
De Heer heeft genâ
De toegang is vrij door Golgotha
Jezus ging voor
Hij wacht aan de grens
Is uw paspoort getekend, o mens?

Verandering in denken
Dat was voor mijn tijd, halverwege de vorige eeuw. Met de wisseling van het millennium lijkt er ook een omslag te zijn gekomen in ons denken over het hiernamaals. Het ‘leven in verwachting’ (de zogenaamde Maranathaboodschap) heeft plaatsgemaakt voor het ‘leven als koningskind’, voor de Koninkrijksverkondiging waarbij de nadruk ligt op het hier en nu bouwen aan koninkrijk van God. Tegelijkertijd heeft het universalisme veel aan populariteit gewonnen bij met name evangelischen en randkerkelijken: de opvatting dat uiteindelijk elk mens, al dan niet na een periode van loutering, behouden zal worden. Deze leer staat ook wel bekend als de 'alverzoeningsleer'. De hel was natuurlijk al nooit echt populair, maar sinds ook EO-coryfee Andries Knevel in Uitdaging (juni 2008) vraagtekens zette bij het bestaan ervan, lijkt dit duivelse oord bijna compleet van de christelijke kaart te zijn verdwenen.
Sinds ook EO-coryfee Andries Knevel in Uitdaging (juni 2008) vraagtekens zette bij het bestaan ervan, lijkt dit duivelse oord bijna compleet van de christelijke kaart te zijn verdwenen


Bijna… want echte zekerheid hebben velen nog niet. Hoewel absolute zekerheden ook niet meer belangrijk lijken te zijn in dit postmoderne tijdperk, geldt er één uitzondering: het hiernamaals. Want met de eeuwigheid speel je geen spelletjes. En dus blijft de vraag hoe het nu precies zit met hemel en hel.

Henk Rothuizen, hoofd van de afdeling Nazorg bij de Evangelische Omroep, schreef er een boekje over: EXIT. Boekje inderdaad. Dat is allerminst denigrerend bedoeld, maar met 96 pagina’s (waarvan een kwart appendices) hoef je niet bang te zijn dat je wordt ‘doodgegooid’ (…) met al het theologisch gedachtegoed dat er door de eeuwen heen is ontwikkeld rondom het hiernamaals en de weg tot behoud. De ondertitel – een andere kijk op het hiernamaals – is dan ook wat misleidend, want wie in dit boek een duidelijke visie op de eeuwigheid verwacht, komt bedrogen uit. Veel meer gaat dit boek over ons spreken over het hiernamaals.

Hoe het allemaal precies zit met hemel en hel, dat is voor de auteur ook een vraagteken. 'Voor mij is duidelijk dat de hel bestaat. In welke vorm is mij veel minder duidelijk. Het beeld dat men in de middeleeuwen had, geloof ik niet, maar de waarschuwingen van Jezus zijn helder. Of er verzoening mogelijk is na de aardse dood? Dat weet ik niet. Ik weet wel dat geen mens de genade en liefde kan meten' (p.73).
De ondertitel – een andere kijk op het hiernamaals – is dan ook wat misleidend, want wie in dit boek een duidelijke visie op de eeuwigheid verwacht, komt bedrogen uit

Verschillende visies
In EXIT zet Rothuizen kort drie visies naast elkaar: het infernalisme, dat er van uitgaat dat iemand die Christus niet heeft aangenomen voor eeuwig in de hel zal verblijven; het annihilationisme, dat er van uitgaat dat iemand die niet gelooft naar de hel gaat maar uiteindelijk zal ophouden te bestaan; het universalisme, dat er van uitgaat dat elk mens uiteindelijk in de hemel zal komen, al dan niet na een periode van straf.

De auteur zelf kun je positioneren tussen de twee laatstgenoemde visies, maar hij doet verder weinig moeite dit theologisch te onderbouwen. Het punt dat hij wil maken is veeleer pastoraal: dreigen wij (on)gelovigen niet te veel met oordeel en hel? Ook al klopt het wellicht theologisch gezien, is dat de manier zoals het Evangelie verkondigd zou moeten worden? Terecht schrijft Rothuizen: 'als jouw gelijk niet gepaard gaat met liefde en bewogenheid voor je medemens, heb je wellicht de juiste theologische waarheid, maar mis je de Waarheid, die een Persoon is, Jezus Christus' (p.40)

Ware evangelisten worden gekenmerkt door een gebroken hart. Als ik oude toespraken van mijn overgrootvader beluister, bespeur ik zelfs een gebroken stem. Zoals Rothuizen schrijft: 'Als je werkelijk gelooft dat jouw geliefden eeuwig in de hel zullen branden (…) dan ga je toch kruipend naar het toe vanwege je bezorgdheid en verdriet? Je zou dan toch je hele leven in de waagschaal stellen om hen te redden? Hoe kunnen mensen die dit werkelijk geloven zich zo weinig om de wereld om hen heen bekommeren?' (p.31).

Het is indringende vraag en hij doet mij denken aan de vraag van Paulus in 2 Kor.2: 'Wij zijn voor God een aangename geur van Christus, onder hen die zalig worden en onder hen die verloren gaan; voor de laatsten een doodsgeur, die leidt tot de dood, maar voor de eersten een levensgeur, die leidt tot het leven. Maar wie is tot deze dingen bekwaam?' (v.15,16).
De auteur is bewogen om het beeld van God recht te zetten. Daarmee bewijst hij de kerk een grote dienst

Ons Godsbeeld
Toch speelt theologie, in meest letterlijke zin, een cruciale rol. Zonder hier veel woorden aan te besteden laat Rothuizen treffend zien dat onze visie op het hiernamaals van grote invloed is op ons beeld van God. Zoals vele oudere christenen is hij opgegroeid met een zekere mate van angst voor de hel. Kerken hebben dit door de eeuwen heen gevoed, omdat het een zeer effectief middel is gebleken om de kudde in het gareel te houden. Met het Evangelie heeft het echter niets van doen. 'De blijde boodschap van Jezus in mijn en jouw leven is niet: “Stop nu eens met die rotte zonden!” En al helemaal niet: “Kappen nou, anders kom je in de hel!” Zijn goede nieuws voor mij en iedereen is keer op keer: “Henk, er is een andere uitweg: je hoeft niet langer zó te leven. Ik heb een beter leven voor jou. Een leven in gemeenschap met God als je Vader, zoals ook Ik met Hem leef, door de Heilige Geest” (p.22). Geen enkele gelovige hoeft bang te zijn voor de hel: 'Gods vaderliefde drijft iedere vorm van onterechte angst uit. Ook de angst voor de hel. Die angst maakt plaats voor ontzag voor God, “vreze des Heren” – verbazing en verwondering over zijn grootheid in genade en liefde' (p.75).

Dat is eigenlijk de kern van EXIT. De auteur is bewogen om het beeld van God recht te zetten. Daarmee bewijst hij de kerk een grote dienst. Want hoe zullen wij leven in verwachting, als wij het beeld hebben van een genadeloze Rechter die ons veroordeeld omdat wij niet voldoen aan Zijn verwachtingen? Hoe zullen wij werken aan een koninkrijk als we vrezen er zelf nooit toegang toe te krijgen? Zouden wij niet veel meer uitzien naar een liefdevolle Vader Die ons met open armen ontvangt, ongeacht de fouten die wij hebben gemaakt?

‘Kies je voor een leven met of zonder Mij?’ Dat is de vraag waar dit boek om draait. Als je God hebt mogen leren kennen zoals Henk Rothuizen Hem schetst, dan is de keuze snel gemaakt: dan kies je voor de hemel op aarde, een eeuwig leven met de hemelse Vader.

Ruben Hadders is als schrijver, spreker en uitgever werkzaam voor de Bijbelse Cultuur Stichting.

CIP.nl sprak onlangs met Henk Rothuizen: "Ik was bang om in de hel te eindigen" (+)

Start het gesprek

Alleen CIP+ leden kunnen reageren op artikelen. Word ook CIP+ lid, praat mee en geniet van nog veel meer voordelen!
Bekijk alle voordelen Inloggen
Vakanties
Hier adverteren?
New Faith Network
NFN Originals Films
bekijk alle originals

Beluister onze Podcast!

iTunes Stitcher