God

11 mei 2015 door Jeffrey Schipper

Vier manieren om beter naar de preek te luisteren

Geconcentreerd naar de preek luisteren is voor velen een probleem, merkt dr. P. C. Hoek op. Volgens de docent praktische theologie aan het Hersteld Hervormd Seminarie is het goed om je best te doen. "De preek moet geen slagroomgehalte hebben." In zijn boek ‘Goed luisteren valt niet mee’, geeft hij een aantal handreikingen. CIP.nl zet er vier op een rij.

1. Weet waar de preek over gaat
"Ik denk dat er vóór de dienst al mogelijkheden zijn om het luisteren naar een preek te verbeteren. Veel predikanten preken in hun ‘eigen’ gemeente vervolgstof. Dat wil zeggen dat ze een Bijbelboek of een deel van een Bijbelboek door preken. In dat geval is het wel heel goed mogelijk om aan te geven wat de vervolgstof is. Dat geeft jou als luisteraar de mogelijkheid om je voor te bereiden op de preek. Je kunt bijvoorbeeld het betreffende gedeelte alvast eens thuis doorlezen. Misschien kun je zelf al op zoek gaan naar dingen die je in dat Bijbelgedeelte moeilijk vindt …?!"
Wat ook een mogelijkheid is, is dat je ná de dienst een aantal zaken op een rij zet op papier. Dat kun je het beste doen als de preek nog ‘vers’ in je hoofd zit

2. Werken met hulpvragen
"Er zijn twee ‘hulpvragen’ die je kunnen helpen om die kern te ontdekken en te proberen die te onthouden. De eerste vraag is: ‘Wat wil deze preek tegen mij zeggen?’ Dan gaat het dus over de inhoud van de preek. Als de boodschap in de preek écht duidelijk is gebracht en uitgewerkt, kun je het antwoord op deze vraag misschien wel bijna in één zin geven. Al zal dat natuurlijk niet altijd meevallen. De ene preek is in dat opzicht veel strakker opgebouwd dan de ander. Dat hindert ook niet. Het is wel zo dat van een ‘warrige’ preek bijzonder moeilijk iets terug te vertellen valt. Maar of de preek nu ordelijk of warrig is, probeer scherp te luisteren en probeer voortdurend de vraag te beantwoorden: Wat wil deze preek tegen mij zeggen?"

"De tweede vraag luidt: ‘Wat wil de preek bij mij doen?’ Een preek wil namelijk niet alleen iets duidelijk maken of uitleggen, de preek wil ook wat doen. Is dat niet het geval, dan schiet de prediking tekort, dan is zij vleugellam. Als in de preek alleen bijvoorbeeld een stuk uitleg van de tekst wordt gegeven – wat op zichzelf nuttig is en nodig – zonder dat ter sprake komt wat dat woord concreet betekent voor gelovigen en ongelovigen, blijft de preek halverwege steken. Als het goed is, is de prediker op je hart uit! Om onbekeerde harten in te winnen voor de Heere. Om de gelovigen verder onderwijs te geven en verder te leiden op de weg ten Leven."

3. Aantekeningen maken
"Zelf zou het mij als hoorder niet echt helpen om dingen te noteren, maar dat is natuurlijk heel persoonlijk. Voor jou kan het misschien juist heel nuttig zijn. Het is bekend dat wanneer mensen luisteren en aantekeningen maken, ze de dingen die naar voren zijn gebracht beter kunnen onthouden. Daarom kán het maken van aantekeningen een hulpmiddel zijn. Je kunt bijvoorbeeld af en toe belangrijke dingen noteren. Dat kan een kernwoord zijn of een gedachte of uitdrukking die je echt wilt onthouden. Je kunt een begrip opschrijven dat je niet goed begrepen hebt. Achteraf kun je dat dan nog eens nazoeken of met een ander bespreken."
Zoek in de preek nog eens terug naar dat wat je raakte of naar dat wat je misschien niet goed begreep

"Wat ook een mogelijkheid is, is dat je ná de dienst een aantal zaken op een rij zet op papier. Dat kun je het beste doen als de preek nog ‘vers’ in je hoofd zit. Want zelfs een paar uur later is er al veel weer uit je gedachten. Het gebeurt wel dat ik ’s zondagsavonds of op maandag aan mensen vraag waar de preek van zondagmorgen over ging. Soms moet men dan echt diep nadenken! Terwijl ze tijdens de dienst best aandachtig hebben geluisterd."

4. Preek terugluisteren
"In veel gemeenten kun je de preken van de afgelopen zondag gewoon terugluisteren via de website van de gemeente. Mócht het zo zijn dat je een bepaalde preek of een deel van de preek nog eens rustig wilt horen, dan kan dat heel eenvoudig. Maak gebruik van die mogelijkheden! Zoek in de preek nog eens terug naar dat wat je raakte of naar dat wat je misschien niet goed begreep. Soms vatten we als hoorders dingen niet goed op tijdens de dienst. Als predikant merk je soms dat hoorders bepaalde zinnen of bepaalde woorden ánders hebben opgevat dan je bedoelde. Het gebeurt ook wel dat een predikant in de preek iets zegt met een bepaalde groep hoorders in gedachten. Alleen … juist de mensen voor wie het niet zozeer bestemd was, trekken het zich aan, terwijl de mensen die je op het oog had het naast zich neer lijken te leggen. Een preek of een passage terugluisteren kan in zulke gevallen bijzonder verhelderend zijn."

Onlangs sprak CIP.nl met dr. P. C. Hoek. Lees: "De preek moet geen slagroomgehalte hebben"

Reacties

M
Wellicht ook tips voor predikanten hoe ze een preek van 45-50 minuten in 20 minuten kunnen houden? Langer is de concentratie vaak niet
REAGEER
Er is toch zeker 40 min nodig om de dingen goed uit te leggen en toe te passen? Juist dan moet je scherp luisteren
REAGEER
Als een boodschap van mij niet landt, dan ga ik bij mezelf te raden hoe ik die boodschap anders / beter over kan dragen. Lijkt me efficienter dan van de (vele) toehoorders te vragen om te veranderen in hun manier van luisteren.
REAGEER

Praat mee

Alleen CIP+ leden kunnen reageren op artikelen. Word ook CIP+ lid, praat mee en geniet van nog veel meer voordelen!
Bekijk alle voordelen Inloggen
Vakanties
Hier adverteren?

Beluister onze Podcast!

iTunes Stitcher Spotify