God

07 mei 2015 door Dick van den Bos

"Positie moslims vergelijkbaar met vroegere Joden"

“De positie van moslims in grote steden is in sommige opzichten vergelijkbaar met die van Joden een eeuw geleden. In sommige wijken is zo’n veertig procent moslim en ze zonderen zich af van de meerderheid. Datzelfde probleem was er vroeger met Joden. In sommige dorpen spraken Joden hun eigen taal, ze woonden bij elkaar, ze kochten bij elkaar en ze hadden hun eigen geloof. Dat gaf spanningen”, vertelt historicus George Harinck van de Vrije Universiteit. Hij geeft aanstaande dinsdag bij AKZplus een lezing over dit ‘Joodse probleem’, aan de hand van de visie van Abraham Kuyper. Hoe ging men destijds met Joden om en hoe moeten we nu met moslimmeerderheden om gaan?

“Abraham Kuyper was in de eerste plaats iemand met een zwak voor minderheden. Hij wilde dat elk geloof z’n eigen school kon stichten en dat minderheden in vrijheid naast elkaar konden leven. Co-existentie heette dat. Maar Kuyper bezocht later Joodse buurten in Odessa (Zuid-Rusland) en hij zag dat het niet altijd goed ging. In 1905 was er bijvoorbeeld een Russische revolutie – voor meer democratie – en de Joden kregen daar de schuld van. Hun bezittingen werden vernield en Joden werden in elkaar geslagen.”

“Er waren soms wel wat redenen voor agressie tegen Joden. Sommige Joden hadden de neiging om zich superieur te gedragen, in die zin waren het net mensen. Maar Kuyper ging nadenken over mogelijke oplossingen van dit probleem. Want hij zag dat een minderheid van veertig procent wel erg groot was. Hij kwam er maar moeilijk uit. Een gedachtegang was om alle Joden wat dieper Rusland in te voeren, want daar was het nog helemaal leeg. Dat zorgde voor boze reacties, want het kwam over als een gedwongen volksverhuizing. Maar het paste in het denken van die tijd over een Joods thuisland.”
Er waren soms wel wat redenen voor agressie tegen Joden. Sommige Joden hadden de neiging om zich superieur te gedragen, in die zin waren het net mensen.

Vergelijking met moslims
Harinck vertelt dat de problemen die er destijds waren met Joden, ook nu voorkomen in grote steden. Met de spanningen die daar bij horen. “In heel Nederland is ongeveer zeven procent moslim. Maar in sommige wijken zijn moslims een grote minderheid geworden. Net als Joden vroeger, spreken moslims onderling hun eigen taal, leven ze hun eigen geloof uit en dragen ze hun eigen kleding. Je komt er moeilijk tussen. Het zorgt voor ergernissen. Sommige mensen voelen zich genoodzaakt om te verhuizen.”

“Als er sociale onrust of problemen zijn, hebben mensen heel snel de neiging om naar minderheden te wijzen. Op dit moment zijn het de moslims die veelal de schuld krijgen van alle problemen in Nederland. In die zin is er een kleine vergelijking te maken met Joden vroeger. Maar er zijn ook wel verschillen, hoor. Joden hadden destijds geen eigen land. En er was meer sprake van racisme. Nu draait het vooral om godsdienst. Hoewel, je kunt je afvragen in hoeverre onze houding naar moslims ook iets weg heeft van racisme. Joden werden vroeger uitgescholden wegens hun Joodse kleding, vandaag worden moslims uitgescholden wegens hoofddoekjes.”
In grote steden als Amsterdam mogen mensen niet zomaar kiezen naar welke school ze gaan, een blanke of een zwarte school. Daar zou Kuyper ook een voorstander van zijn

Oplossing
De prangende vraag is hoe Abraham Kuyper deze problemen zou oplossen. “Ik denk dat Kuyper zich aardig zou kunnen vinden in het beleid dat nu gevoerd wordt. In grote steden als Amsterdam mogen mensen niet zomaar kiezen naar welke school ze gaan, een blanke of een zwarte school. Dat wordt gestuurd door de overheid om segregatie tegen te gaan. Daar zou Kuyper ook een voorstander van zijn.”

“Hoewel pluriformiteit wel heilig voor hem was. Dus moslims moeten vrij zijn om naar een islamitische school te gaan en christenen of joden mogen ook naar hun eigen scholen. Het tegengaan van segregatie moest voor hem niet zomaar gebeuren, maar pas als minderheden te groot worden in een gebied.”

Start het gesprek

Alleen CIP+ leden kunnen reageren op artikelen. Word ook CIP+ lid, praat mee en geniet van nog veel meer voordelen!
Bekijk alle voordelen Inloggen
Vakanties
Hier adverteren?

Beluister onze Podcast!

iTunes Stitcher Spotify
Krijg volledige toegang tot CIP.nl. Start je gratis maand!