Dit artikel is nu opgeslagen in je dashboard.
Bewaar artikelen in je dashboard.

Nieuws

01 juli 2013 door Redactie

Preken: "Je moet in staat zijn mensen te boeien"

Mensen vinden een lange preek van 50 minuten niet storend, zolang deze maar boeiend is. Dat blijkt uit het CIP.nl onderzoek. Zo’n 1800 (orthodoxe) christenen lieten ons weten hoe ze de prediking in hun eigen kerk beleefden. De gemiddelde preek duurt 37 minuten. CIP.nl sprak erover met Willem Ouweneel. Hij hield de afgelopen decennia duizenden preken en is wat betreft preken ervaringsdeskundige. Het komt voor hem niet als een verrassing dat de 1800 respondenten aangaven zich nauwelijks te storen aan een lange preek, tenzij deze saai of langdradig is of de voorganger in herhalingen vervalt of voortdurend op een zalvende toon of met een verdraaide stem praat. “Wanneer iemand boeiend kan vertellen, kan iemand gerust een uur preken, zonder dat mensen zich er aan storen, omdat ze nog aandachtig zitten te luisteren. Je moet in staat zijn mensen te boeien.”

Kortweg zijn er volgens Willem Ouweneel drie voorwaarden waar een preek wat betreft inhoud en voordracht aan moet voldoen. “(a) Een preek moet boeiend gebracht worden. (b) Je moet echt iets te vertellen hebben; de preek moet echt stevige bijbelse inhoud hebben. Hij moet bij voorkeur gaan over iets waar mensen nog nooit zo over nagedacht hebben, wat ze prikkelt tot nadenken.(c) Wat je vertelt, moet dichtbij de mensen komen en aansluiten bij hun dagelijks leven.”
 
Naast een goede en boeiende inhoud is het belangrijk dat de voordracht van de preek goed is. “Bij sommige voorgangers is dat niet best gesteld. De presentatie en de welbespraaktheid van de prediker bepalen voor een groot deel in welke mate mensen willen blijven luisteren. Vrome mensen zullen zeggen dat het daar niet om draait. Maar de realiteit is dat de ene prediker de andere niet is. Ik heb voor mezelf vaak al na drie minuten door of iemand me zal blijven boeien tijdens zijn preek,” aldus Ouweneel. Hij voegt toe dat de welbespraaktheid en voordracht wel “geoefend” kunnen worden, al is het toch vaak een kwestie van “talent”.  In zekere zin is dat net zoals bij acteurs, bij wie je heel snel kan zien of iemand het talent en vermogen heeft om het publiek te blijven boeien. Maar je kunt dat wel oefenen, zowel wat je voordracht betreft alsook bijvoorbeeld de opbouw van de preek of het gebruik van anekdotes en verhaaltjes. “Die glijden er lekker in. Het is niet het meest voedzame, het is als het gebakje bij de zondagse koffie. Maar het helpt mensen wel om te blijven luisteren.” 

Niet alleen zijn inhoud en voordracht belangrijk. Een derde factor is ‘motivatie’. “Het hangt er ook nogal van af met wat voor houding mensen naar je preek luisteren. Op een conferentie van VrijZijn weten we dat die mensen gemotiveerd zijn om onderwijs te ontvangen. Dan kun je best een uur preken, terwijl je vaak bij een kerkdienst minder lang preekt, omdat daar gemiddeld genomen wat minder motivatie en wat meer kerkbezoek-uit-gewoonte is.”

Voorlezen preken verbieden
Met het voorlezen van de preek heeft de theoloog en spreker verder niet zo veel. Ouweneel: “Ik vind het meestal heel erg wanneer een preek wordt voorgelezen. Het is heel moeilijk om dan boeiend over te komen. Probeer maar eens een verhaal boeiend voor te lezen. Trouwens, als je zo goed kunt voorlezen, zul je vast ook wel goed uit het hoofd kunnen preken, want het gaat om hetzelfde voordrachttalent. Het overgrote deel van de predikanten leest de preek voor vanaf papier. Dat is vaak niet om aan te horen, vooral als ze ook nog een saaie stem hebben. Dan kun je misschien wel de diepste dingen zeggen, maar het komt helemaal niet over. Het is moeilijk om mensen langere tijd te boeien wanneer je iets van papier voorleest.” Hij voegt toe: “Ik zou er vóór zijn dat mensen hun preken niet meer mogen voorlezen. Niet dat je dat voor elkaar krijgt, want dan zou je misschien te weinig predikanten overhouden... Maar ik kan me geen Paulus voorstellen die zijn preken voorlas. Bij Augustinus en Calvijn werden er aantekeningen van hun preken gemaakt waarna deze werden uitgewerkt. Ze hadden - als ik goed ben ingelicht - dus geen geschreven preken die zij voorlazen. Het kan trouwens wel helpen om je preek van te voren op te schrijven om je gedachten te ordenen. Dan kun je daarna je verhaal uit je hoofd vertellen.”

Al met al maakt het uiteindelijk niet zo heel veel uit hoe lang een preek duurt, zolang deze maar boeiend is. “Mij wordt wel eens gevraagd om niet langer dan 25 minuten te spreken. Meer dan 25 minuten kunnen hun mensen niet aan, beweren ze. Ik maak dan de afspraak dat, wanneer de mensen op hun horloge gaan zitten kijken en gaan schuiven, je mij daarop mag aanspreken. Vaak is het dan zo dat mensen 35 of 40 minuten prima hebben zitten luisteren. Het gaat er niet zozeer om hoe lang een preek is, maar meer hoe boeiend een preek is om naar te luisteren. Als een preek boeiend is, dan kan die rustig een uur duren. Als die niet boeiend is, ga je je na vijf minuten al vervelen.” 

 
Bestel de dvd Passie voor Preken hier.

Start het gesprek

Alleen CIP+ leden kunnen reageren op artikelen. Word ook CIP+ lid, praat mee en geniet van nog veel meer voordelen!
Bekijk alle voordelen Inloggen