Het ‘bekeerde’ HaTikvah

02-11-2010 door Rik Bokelman
De bekende christelijke popzanger Larry Norman zei in de zeventiger jaren: ‘Waarom zou de duivel alle goede muziek hebben?’ Toch was hij niet de eerste met deze gedachte. In de loop der eeuwen zijn heel veel christelijke teksten op wereldse melodieën gezet, ook al vonden traditionele christenen dat vaak maar niets. Maarten Luther deed eigenlijk hetzelfde. Hij nam bekende liederen uit zijn tijd en voorzag die van een christelijke tekst.

Een lied waarbij deze christelijke omzetting heftige gevoelens oproept onder Joden is: ‘Door de wereld gaat een woord….’ Vooral overlevenden van de Holocaust ervaren die christelijke variant als traumatisch. De melodie is namelijk dezelfde als die van ‘HaTikva’, het huidige volkslied van Israël. Joden in de concentratiekampen zongen met de dood in de ogen de hoopvolle woorden het door Menachem Imber gecomponeerde lied: ‘Kol od balevav penima…’ (zolang in het hart, van binnen, een Joodse ziel leeft). Er waren maar weinig Joden die tijdens de nazidictatuur, het verschil kenden tussen naamchristenen en gelovige christenen. In hun ogen had het christelijke Duitsland hun vernietiging planmatig en meedogenloos uitgevoerd.
En opnieuw zijn het de christenen die iets van de Joden afpakken: hun volkslied ‘HaTikva’, wat ‘hoop’ betekent.

Op een melodie die als geen andere tot het Joodse geestelijke erfgoed behoort, zingen christenen hun eigen tekst. Het is begrijpelijk dat Joden dat uitleggen als evangelisatie. Het wordt nog erger als je de Duitse christelijke versie van dit lied hoort: ‘Zünde an dein Feuer, Herr, im Herzen mir, hell mög es brennen, lieber Heiland dir’ (Ontsteek uw vuur, Heer, in mijn hart. Moge het helder voor U branden, lieve Heiland). Woorden als ‘anzünden’, (ontsteken), ‘Feuer’ (vuur) en ‘brennen’ (branden) roepen bij Joden direct associaties op met de gaskamers van Auschwitz en Treblinka.

De liederen op de wijs van HaTikva mogen dan misschien graag gezongen worden binnen de christelijke gemeentes, toch vind ik het ongepast om zo’n lied te zingen tijdens een ontmoeting tussen Joden en christenen. Uit liefde voor het Joodse volk zouden de christelijke liederen die op de melodie van het Israëlische volkslied zijn gezet, al helemaal niet in Israël gezongen moeten worden.

De christelijke nieuwsbrief die je ook echt leest!

Daily Newsletter
Weekly Newsletter


Discussie over Het ‘bekeerde’ HaTikvah
Reacties uitzetten op CIP.nl? Klik hier!